Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2014/3477 K.2014/6608

Taraflar arasında görülen sıra cetveline şikayetin sonucunda verilen hükmün onanmasına ilişkin Dairemizin 19.12.2013 gün ve 6367 Esas, 8208 Karar sayılı ilamının karar düzeltme yoluyla incelenmesi şikayetçi vekilinin istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşüldü.

- KARAR -

Şikayetçi vekili, şikayet dışı borçluya ait ticari plakalı aracın, (S) plakasının satışından sonra düzenlenen sıra cetvelinde, müvekkiline yer verilmediğini, oysa müvekkilinin araç üzerinde bulunan rehin hakkı nedeniyle Bursa 10. İcra Müdürlüğü'nün 2012/371 E sayılı dosyası ile, rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takip başlatıldığını, rehnin (S) plaka ve aracı birlikte kapsadığını, müvekkil alacağının öncelikli bulunduğunu ileri sürerek, satış parasının müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Şikayet olunan vekili, rehin sözleşmesinin, ticari plakayı kapsamadığını savunarak, şikayetin reddini istemiştir.

Mahkemece şikayetin reddine dair verilen karar, şikayetçi vekilinin temyiz itirazı üzerine Dairemizin 19.12.2013 gün ve 6367 E., 8208 K. sayılı ilamıyla değişik gerekçe ile onanmıştır.

Bu kez, şikayetçi vekili kararın düzeltilmesini istemiştir.

Ticari plakalar özel satış şekillerine tâbi olsalar ve ayrıca kayıt altına alınsalar da esasen trafik sicilinde kayıtlıdırlar. Bu nedenle bunların rehni de tıpkı diğer taşınırlar gibi Türk Medeni Kanunu’nun 942/II. maddesi uyarınca trafik siciline şerh verilmek suretiyle mümkündür. Taşınır üzerine konulan rehinler, onun bütünleyici parçalarını (mütemmim cüzlerini) ve eklentilerini (teferruatını) kapsar (TMK.m.947/I).

Bunların rehin kapsamına alınması için ayrıca anlaşmaya veya açıkça belirlemeye gerek olmayıp, bunların rehin kapsamından çıkartılması açık anlaşma ile mümkündür (Ayrıntılı bilgi için bkz., Wieland, C., Kanunu Medenîde Ayni Haklar, Ankara 1946, çev.: İ.H. Karafakı, s.728 vd., Cansel, E.: Türk Menkul Rehni Hukuku, C.I, Teslim Şartlı Menkul Rehni, Ankara 1967, s.158 vd., Oğuzman, M.K./Seliçi, Ö.: Eşya Hukuku, 5.b., İstanbul 1988, s.823).

Somut olayda taşıma işinde kullanıldığı için ticari sayılan ve bu vasfının bir uzantısı olarak (S) plakası bulunan otobüs, kasko değerinin 41.800,00 TL. olarak belirtilmesi suretiyle ve 100.000,00 TL bedelle sigorta edilmiştir. Nitekim sıra cetveline esas plaka satışına ilişkin muhammen bedel 130.000,00 TL olarak hesaplanmış ve ihale 86.000,00 TL üzerinden gerçekleşmiştir.

Gerek yukarıda açıklanan ilkeler ve gerek taraflarca ve icra müdürlüğünce belirlenen değerler hem yasal olarak ve hem de tarafların iradelerinin yorumlanması bakımından rehnin plakayı da kapsadığını göstermektedir.

Açıklanan nedenle yerel mahkemenin hem rehnin plakayı kapsadığına dair bir açıklık bulunmadığı ve hem de plakanın tesliminin gerçekleşmemesi nedeniyle rehnin tesis edilmediği yolundaki kararı hatalı olup, bunun onanmasına ilişkin Dairemizin 19.12.2013 gün ve 6367 E., 8208 K. sayılı kararı da yanılgıya dayalı olmuştur. Öte yandan yine Dairemiz kararında dar yetkili icra mahkemesinin rehnin geçerliğine ilişkin inceleme yapamayacağı belirtilmiş ise de rehin, alacağa değil sıralamaya ilişkin bir özellik olup, icra mahkemesince değerlendirme konusu yapılabileceğinden (bkz., Deynekli, A./Kısa, S.: Hacizde ve İflasta Sıra Cetveli, 3.b., s.163 ve Dairemizin 04.10.2013 gün ve 6192 E., 6102 K. sayılı kararı), Dairemizin bu yöndeki görüşünün de doğru olmadığı anlaşılmıştır.

Bu nedenlerle şikayetçi vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin yukarıda belirtilen onama kararının ve karar içinde vurgulanan eleştirisinin kaldırılmasına ve yerel mahkeme kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.