Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2014/9624 K.2015/6412

Taraflar arasındaki muarazanın önlenmesi davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davalının davacı kooperatifin site yerleşim planında oto kaporta-boya iş koluna tahsisli dükkanı kiralayıp oto yedek parçası satışı yapmak suretiyle site yerleşim planı ve kooperatif anasözleşmesini ihlal ettiğini, iş yerlerinin kooperatif anasözleşmesinin 10. maddesinde sayılan meslek grupları dışında kullanılmasının yasak olduğunu ileri sürerek, davalının bu faaliyetinin yasaklanması suretiyle hukuka aykırılığın giderilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, iş yerlerinin müvekkilinin haricinde başkaları tarafından da aynı şekilde yerleşim planında gösterilen şekle aykırı kullanıldığını, ancak sadece müvekkiline karşı dava açıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre; davacı kooperatifin anasözleşmesinin 11/ç maddesinde işyerini kiraya verme ve anasözleşmedeki gayeler dışında kullanmanın ortaklıktan çıkarma nedeni olarak sayıldığı, bu durumda davacı kooperatifin, kendi ortağını kendisine tahsis edilen işyerini kiraya vermesi nedeniyle ortaklıktan çıkarabileceği, kooperatif ile arasında sözleşme ilişkisi olmayan, hukuken geçerli bir kira sözleşmesi ile işyerini kiralayan davalıya karşı müdahalenin meni davası açılamayacağı, kooperatifin davalıya karşı açtığı davada haksız olduğu,

ancak yargılama sırasında davaya konu işyeri boşaltıldığından davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle, esas yönünden karar verilmesine yer olmadığına, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 1.500,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. Davada, kooperatifçe yerleşim planında ve kur'a tespit tutanağında oto kaporta ve boya işyeri olarak kullanılması gereken ve davalının kira sözleşmesiyle tasarrufu altında bulunan, ancak oto yedek parça satışı ile iştigal eden işyerindeki faaliyetin yasaklanması suretiyle hukuka aykırılığın giderilmesi istenmiştir.

Gerek kooperatif anasözleşmesi gerekse yukarıda belirtilen kur'a tutanağı ve yerleşim planında, dava konusu yerin oto kaporta ve boya işyeri olarak işletilmesi gerektiği açıktır. Talep özü itibariyle, muarazanın giderilmesine ilişkin olmakla ve davalının bu şekildeki kullanım tarzının da engellenmesi talep edilmekle, husumetin davalıya da yöneltilmesinde hukuka aykırı bir yön bulunmamaktadır.

Nitekim, Dairemizin bozma ilamında davalı dışında kooperatifin ortağı olan işyeri malikine karşı da dava açılarak her iki davanın birleştirilmesi gereğine işaret edilmiştir. Yani, eldeki davanın hukuki mahiyeti itibariyle davalıya da husumet yöneltilebileceği ortadadır.

Yukarıda ifade edildiği gibi, davalının kullanım şeklinin kooperatif anasözleşmesi, kur'a tutanağı ve yerleşim planına aykırı olması karşısında, her ne kadar davalı yargılama sırasında işyerini tahliye ettiğinden dava konusuz kalmış ise de, dava tarihi itibariyle davacının dava açmakta haklı bulunduğu anlaşıldığından ve davacı vekilinin temyizinin sadece vekalet ücretine ilişkin bulunduğu da nazara alınarak vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesi gerekirken, hatalı yorumla aksi şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş hükmün bozulması gerekmiştir.