Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2016/7225 K.2019/5450

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın davalı ... Tarım Tem. İnş. Yemek San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden reddine, diğer davalılar yönünden kısmen kabulüne yönelik verilen hükmün süresi içinde davacı vekili ve davalı ... Tem. Bilgi İşlem Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, ... Termik Santrali temizlik işlerinin hizmet alım sözleşmeleri ile davalı şirketlere verildiğini, davalıların çalıştırdığı işçilerden ...'ın 01/06/1998 - 30/03/2009 döneminde davalılar nezdinde çalıştığını, iş akdinin feshi nedeniyle ... Asliye Hukuk Mahkemesinde açtığı davanında 14/04/2011 günlü karar ile hükme bağlandığını ve davacı alacaklarının diğer davalı ... Ltd.

Şti. ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verildiğini, kararın müvekkilince temyiz edildiğini, Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiğini, yapılan takip neticesinde 30/09/2013 tarihinde 18.600,00-TL, 26/11/2013 tarihinde 3.427,00-TL olmak üzere toplam 22.027,49-TL'nin müvekkilinden tahsil edildiğini,

davalılar ile yapılan sözleşmelerde çalıştırılan işçilerin ücret ve her türlü alacaklarından kendilerinin sorumlu olacağının kabul edildiğini dolayısıyla ödenen meblağın davalılardan rücuen tahsilinin gerektiğini ileri sürerek 22.027,49-TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Ltd. Şti. Vekili, dava açan ... isimli işçinin şirket işçisi olarak bir yıl çalıştığını, bu hizmet süresine ilişkin kıdem tazminatının ödendiğini, şirketi ibra ettiğini, bu nedenle şirketin herhangi bir sorumluluğunun kalmadığını, davacı ile yapılan hizmet alımı sözleşmesinde alt yüklenicilerin çalıştırdığı işçilerin işçilik alacaklarından yüklenici firmaların sorumlu olacağına dair bir hüküm bulunmadığını, her iş verenin kendi dönemi ile sınırlı olmak üzere sorumlu olacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı şirketler davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, dava dışı işçiye davacı ... tarafından ödenen kıdem tazminatının tamamından son alt iş veren ... Ltd. Şti. Sorumlu olduğu, adı geçen işçiyi çalıştıran devreden durumunda bulunan diğer davalıların kıdem tazminatından sorumluluğu, her birinin iş verenlik süresi ve bu sürenin sona erdiği tarihteki asgari ücrete göre hesaplanacak kıdem tazminatı tutarı ile sınırlı olacağı, iş akdinin feshi tarihiyle muaccel olan ve alt iş veren ... Ltd. Şti. tarafından ödenen izin ücreti karşılığı izin gün sayısı ile ... Ltd. Şti. tarafından verilen ücretli izin gün sayısı mahsup edilmek suretiyle hesaplanan izin ücretinden de yine son alt iş veren konumunda olan ... Ltd. Şti. sorumlu olup diğer davalı alt iş verenlerin izin

ücretinden sorumluluğu bulunmadığı, kendi iş verenlik dönemine ait kıdem tazminatı ödeyen ve yaptığı ödeme hesaplanan kıdem tazminatından mahsup edilen ... Ltd. Şti.nin davacı şirket tarafından ödenen kıdem tazminatı nedeniyle bir sorumluluğu bulunmadığı gerekçesiyle davalı ... Ltd. Şti. açısından davanın reddine, diğer davalılar hakkında açılan davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili ve davalı ... Ltd. Şti.vekili temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Davalı ... Tem.Hiz. Bilgi İşlem Oto. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatı ve yıllık izin ücretinden tarafların ne oranda sorumlu olduklarına ilişkindir.

Taraflar arasında imzalanan sözleşme uyarınca davacıya ait hizmeti yerine getiren işçinin yüklenici işçisi olduğu sabittir. Yüklenici işçiye karşı yüklenici ve işveren iş hukuku çerçevesinde birlikte sorumlu olsalar da rücu ilişkisinde davacı işveren, ödediği bu bedeli aralarında imzalanan hizmet sözleşmesi kapsamında yüklenicilerden talep edebilecektir.

İşçiyi çalıştıran yükleniciler ödenen kıdem tazminatından işçiyi çalıştırdıkları süreyle orantılı olarak sorumlu olacaklardır. Karara dayanak yapılan bilirkişi raporunda bu doğrultuda bir hesaplama yapılmış, ancak; kıdem tazminatı iş aktinin sona erdiği tarihteki giydirilmiş asgari ücret üzerinden hesaplanmasına rağmen yüklenicilerin sorumluluğu her yüklenicinin iş yeri devri sırasındaki asgari ücret baz alınarak belirlenmiştir.

Bu hesap yöntemi ile son işveren önceki yüklenicilerden tahsil edilemeyen kıdem tazminatınıda yükümlendiği için hakkaniyete uymayan bir sonuç ortaya çıkmaktadır.

Bu duruma mahkemece işçiye ödenen kıdem tazminatı ve fer'ilerini her yüklenicinin işçiyi çalıştırdıkları süreyle doğru orantılı hesap yapmak üzere bilirkişiden ek rapor alınıp, diğer davalıların usuli kazanılmış hakları da gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

MUHALEFET ŞERHİ

... isimli işçi tarafından ... Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin E.209/428 Sayılı dosyası ile davacı ile alt işveren ... Ltd. Şti. aleyhine kıdem tazminatları ve izin ücretleri istemli alacak davası açıldığı mahkemece davacı ile alt işverenlerin müşterek müteselsil sorumlu oldukları belirtilerek 7343 TL brüt kıdem tazminatının fesih tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faizi ile 2841 TL brüt izin ücretinin dava ve ıslah tarihlerinden itibaren yasal faizi davacı ... ve ...

Ltd. Şti.' nden müşterek müteselsilen tahsiline karar verildiği, kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 9. Hukuk Dairesi tarafından 30.09.2013 tarihinde onanarak kesinleştiği, kararın alacaklı vekili tarafından Bursa İcra Müdürlüğünün 2011/6574 sayılı dosyası ile takip yapıldığı ve 18.600 TL'sinin 20/11/2013 tarihinde 3.427 TL'sinin de 26.01.2013 tarihinde icra dosyasına ödenmek sureti ile toplam 22.027,49 TL davacı tarafından ödenerek dosyanın kapatıldığı anlaşılmaktadır.

Davacıya ait ... Termik santralindeki iş yerindeki temizlik işlerini belirli süreli sözleşmeler ile üstlenen davalı firmalar arasında asıl ve alt işveren ilişkisi olduğu, davacının taşeron işçilerinin gerek işçi sözleşmesinden gerekse iş kanunundan doğan haklarından taşeron ile birlikte sorumludur. 4857 sayılı İş Kanununun 6. maddesinde iş yeri veya işyerinin bir bölümü hukuki bir işleme dayalı olarak başka birisine devredildiğinde devir tarihinde iş yerinde veya bir bölümünde mevcut olan iş sözleşmeleri bütün hak ve borçları ile birlikte devralana geçer.

Mülga 1475 sayılı yasanın ayrık tutulup halen yürürlükte bulunan 14. maddesi gereğince "işçilerin kıdemleri hizmet akdinin devam etmiş veya fasılalarla yeniden akdedilmiş olmasına bakılmaksızın aynı iş verenin bir veya değişik iş yerlerinde çalıştıkları süreler gözönüne alınarak hesaplanır.

İş yerlerinin devir veya intikali yahut herhangi bir suretle bir işverenden başka bir işverene geçmesi veya başka bir yere nakli halinde işçinin kıdemi, işyeri ve işyerlerindeki hizmet akitleri sürelerinin toplamı üzerinden hesaplanır. 12.07.1975 tarihinden itibaren işyerinin devri veya herhangi bir suretle el değiştirmesi halinde işlemiş kıdem tazminatlarından her iki işveren sorumludur.

Ancak işyerini devreden işverenlerin bu sorumlulukları işçiyi çalıştırdıkları sürelerle ve devir esnasındaki işçinin aldığı ücret seviyesiyle sınırlıdır. 12.07.1975 tarihinden evvel iş yeri devrolmuş veya herhangi bir suretle el değiştirmişse devir mukavelesinden aksine bir hüküm yoksa işlemiş kıdem tazminatlarından yeni işveren sorumludur." hükmü mevcuttur.

... isimli işçinin iş akdinin fesih tarihi itibariyle son iş veren durumunda bulunan ... Ltd. Şti' nin işverenlik süresinin başlamasından önce adı geçen işçiyi çalıştıran ve devreden durumunda bulunan diğer davalıların kıdem tazminatından sorumluluğu herbirinin işverenlik süresi ve bu sürenin sona erdiği tarihteki ücrete göre hesaplanacak kıdem tazminatı tutarı ile sınırlı olacaktır. Bilirkişide yukarıda belirtilen ilkeler doğrultusunda raporunu ibraz etmiş ve mahkemece bilirkişi raporunun usul ve yasaya uygun olduğu kabul edilerek hesaplama doğrutusunda karar verilmiştir. Bu nedenle usul ve yasaya uygun bulunan mahkeme kararının onanması gerektiği kanaatiyle sayın çoğunluğun bozma düşüncesine muhalifim.