Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2013/18771 K.2013/18064

Taraflar arasında görülen tazminat davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili dilekçesinde, dava konusu taşınmazın davalı idare tarafından özelleştirme kapsamına alındığı ve satışa çıkarıldığını, müvekkili olan davacının da bu taşınmazı 05.02.1995 tarihli sözleşme ile satın alarak bedelini de ödediğini, sonradan kamulaştırma çalışmaları neticesinde, taşınmazın 44250 metrekarelik bölümünün davacı adına tespit gördüğünü, bu tespitten sonra dava dışı .....tarafından davacı aleyhine....açılan dava neticesinde davacı adına olan 44.250 metrekarelik tapunun iptal edilerek, 9300 metrekarelik bölümünün orman vasfı ile.... adına tesciline karar verildiğini ve bu kararın kesinleştiğini beyan ederek,

davacının elinden çıkan 9300 metrekarelik yere ilişkin davalıya ödediği bedel karşılığı şimdilik 9000 TL alacağın faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, davalının sözleşmeden doğan edimini yerine getirdiği ve olayda kusurunun bulumadığı, davalının sözleşmeye aykırı hareket ettiğinin kabulünün mümkün olmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, Borçlar Kanununun 189. ve devamı maddelerinde (6098 sayılı Kanun madde 214 vd...) düzenlenen, zapta karşı tekeffül hükümlerinden kaynaklanmaktadır.

Satım sözleşmesinde satıcının zapta karşı tekeffül borcunu düzenleyen Borçlar Kanununun 189. maddesinde, satıcının, satılan şeyin bir üçüncü şahıs tarafından satım akdi zamanında mevcut bir hak sebebi ile tamamen veya kısmen zapt edilmesinden, alıcıya karşı mesul ve zamin olduğu açıklandıktan sonra, devamındaki maddelerde de, (BK.189-193 mad.) bu yükümlülüğün koşulları ve zararın kapsamı konusunda açıklamalar getirilmiştir.

...

Borçlar Kanununun 192. maddesinde ( 6098 sayılı Kanun madde 217 ), "atılanın tamamen zaptı halinde, satımın münfesih addolunacağı ve alıcının, satıcıdan aynı maddenin 1, 2, 3 ve 4. bentlerinde yazılı zararları isteyebileceğini hükme bağlamıştır. Bu hükümlere göre, isteyebileceğini hükme bağlamıştır. Bu hükümlere göre, satılanın tamamen zaptı halinde alıcı, satılandan elde ettiği veya elde etmeyi ihmal eylediği semereler düşülmek suretiyle, ödemiş olduğu semenin faizi ile birlikte iadesini isteyebilir.

Satım bozulduğuna göre, satıcının mal varlığında satım bedeli nedensiz kalır. Bu itibarla satış bedelinin alıcıya her halde geri verilmesi gerekecektir. Alıcının, satıcıdan isteyebileceği zarar ise, "menfi zarar"dır. (Örneğin, alıcının, satım sözleşmesinin kuruluşu ve ifası için yaptığı ve artık kendisi için tamamen boşa gitmiş sayılan giderler. Borçlar Kanunu Madde 192/4)

Hemen belirtilmelidir ki, alıcının, satılanın tamamen zaptı halinde satıcıya karşı ileri sürebileceği bu istemlerin kabul edilebilmesi için, satıcının kusurlu olup olmaması, sonuca etkili değildir. Zira, satıcının bu konudaki sorumluluğu, kusursuz sorumluluktur. Bununla beraber satıcı, menfi zarar dışında, hiç bir kusurun kendisine yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe alıcının, satılanın zaptı yüzünden uğradığı diğer her türlü zararlarını da ödemekle yükümlüdür. (Borçlar Kanunu Madde 192/son fıkra, 6098 sayılı Kanun 217. madde )).

Somut olayda, davacının 5.2.1995 tarihli sözleşme ile dava konusu taşınmazı satın aldığı ve bedelini davalıya ödediği taraflar arasında da çekişmesizdir.

Öyle ise mahkemece yukarıdaki ilke ve esaslar doğrultusunda ve zapta karşı tekeffül hükümleri gereğince davacı uğradığı zararları akidi olan davalıdan isteyebileceği kabul edilerek, yapılacak yargılama neticesinde hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucu davanın reddine karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.