Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2015/16123 K.2017/3299

Taraflar arasındaki istirdat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, davalı kurumun 1380676 no.lu abonesi olduğunu ve ön ödemeli su sayacı kullandığını, kurum görevlileri tarafından yapılan kontrollerde sayacının yaklaşık iki yıldır arızalı olduğu belirtilerek 3.249,56 TL borç çıkarıldığını, ancak bu bedelin önceki tüketimlerine kıyasla çok fahiş olduğunu ileri sürerek, mağduriyetinin giderilmesini istemiş, 14/05/2015 tarihli celse sırasındaki ıslah beyanı ile ödemiş olduğu 2.792,31 TL'nin iadesini talep etmiştir.

Davalı, davacı abonenin kullandığı kartlı su sayacının 22.02.2011 tarihinde söküldünü ve yapılan teknik muayene sonucunda "dijital ekran endeks kaydetmiyor, mekanik sayaç endeksine göre tahakkukun düzenlenmesi gerekir" şeklinde rapor verildiğini, buna göre sayacın mekanik sisteminin 1318,261 m3 endeks gösterdiğini, davacının ise 21.06.2007 ile 22.02.2011 tarihleri arasında kartlı sayacın yalnızca 29.530 m3 su yüklediğini, aradaki fark yönünden davacı hakkında borç tahakkuk ettirildiğini ve bu bedelin 18.04.2011 ile 22.03.2013 tarihleri arasındaki su yüklemeleri sırasında davacıdan tahsil edildiğini,

yapılan işlemde bir usulsüzlük bulunmadığını, davacının 27.02.2013 tarihli dilekçesi ile üzerine yapılan kontrollerde aboneliğin kayıtlı olduğu bölgede kanal hattı olmadığının tespit edilmesi üzerine, davacının abonelik tarihi olan 2006 ile 2013 tarihleri arasında almış olduğu su için kesilen atık su bedeline karşılık 541,392 m3 su bedelinin kartına yüklendiğini, bu itibarla davacının herhangi bir hak kaybı olmadığını bildirerek, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile dava konusu 3.249,56-TL 'lik davalı kurum tarafından düzenlenen faturadan davacının 2.792,31-TL bakımından borçlu olmadığının tespitine, bu miktarın davacı tarafından davalı kuruma ödendiği anlaşılmakla 2.792,31-TL 'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davalı tarafça temyiz edilmiştir. ./..

-2-

... Tarifeler Yönetmeliği'nin 20. Maddesinde;

"Arızalı olarak değişimi yapılan ön ödemeli/kartlı sayacın tüketim hesabının yapılması:

Madde 20- (1) İlgili Bakanlık teşkilatı veya İdare sayaç atölyesi raporunda;

a) Sayacın mekanik endeksinin doğru çalıştığı belirtilmiş ise; Abone veya bilgi kartı ile kayıtlara geçmiş olan son ölçüm tarihindeki m³ tüketimi ile sayacın söküldüğü tarihteki m³ tüketimi farkı alınarak, abone grubuna göre krediye çevrilir. Bulunan fark kredi miktarı ile hesaba katılan son pulse tarihindeki kayıtlı kredi miktarı toplanarak sayacın toplam harcadığı kredi miktarı hesaplanır. Abonenin o sayaca almış olduğu toplam kredi ile hesaplama sonucu bulunan krediye göre işlem yapılır.

b)Sayacın mekanik endeksinin durmuş veya hatalı çalıştığı tespit edilmiş ise; kart bilgisinden veya kontrol raporlarından sayacın ölçüm yaptığı son tarih ve tüketim bilgisi tespit edilir. Tespit edilemezse varsa abonenin bir önceki yılın aynı dönemlerine ait doğruluğu kabul edilen tüketimi, aksi halde sökülen sayacın doğru tüketimi gösterdiği kabul edilen son üç dönem tüketim ortalaması baz alınarak hesaplama yapılır.

Bu yöntemle tüketimin tespit edilememesi halinde yeni takılan sayacın bir dönemlik harcaması baz alınarak sökülen sayaç için tespit edilen son pulse tarihiyle sayacın söküldüğü tarih arasındaki tüketim yeni takılan sayacın bir dönemlik tüketimine göre kıyas yapılarak hesaplanır. Hesaplama sonucu bulunan kredi miktarı ile sökülen sayacın tespit edilen son ölçüm tarihindeki kayıtlı kredi miktarı toplanarak sayacın toplam harcadığı kredi miktarı hesaplanır.

Abonenin o sayaca almış olduğu toplam kredi ile hesaplama sonucu bulunan krediye göre işlem yapılır.

c) Ön ödemeli/kartlı sayaca yüklenen kredinin bitmesine rağmen sayacın suyu kesmemesi nedeniyle tüketimin devam etmesi ve kartlı sayaç içindeki mekanik sayacın doğru çalıştığının tespit edilmesi halinde, mekanik sayacın kaydettiği endekse göre tespit edilecek tüketim bedeli harcanan ve alınan kredi bilgisine göre tahakkuk ettirilir.

ç) Arızalı olarak değişen sayacın sistemde ve kontrol raporlarında kullanılabilecek bir bilgisi yoksa kıyas işlemi bu yönetmeliğe Ekli Tablo 1’de belirtilen güvence bedeline esas m3 üzerinden yapılır. Abonenin sayacın takılı olduğu tarih aralığında su kullanmadığını iddia etmesi durumunda, elektrik tüketim bilgisi dikkate alınarak işlem yapılır.

d) Ön ödemeli/kartlı sayaca müdahale edilmesi nedeniyle devlet mührünün kopmuş olması halinde, aboneliğin yeni takılan sayacın bir dönemlik tüketimi alınarak günlük tüketimi bulunur. Eğer bu yöntemle tüketim ortalaması tespit edilememiş ise kart bilgisinden, online sistemden, kontrol raporlarından tüketim ortalaması tespit edilir. Kart bilgisinden sayacın en son pulse tarihi tespit edilmiş ise, pulse tarihi ile sayacın sökülüş tarihi arasında kıyaslama yapılarak aboneliğin tüketimi bulunur. Sayacın durduğu (pulse) tarih ile sökülen tarih arasındaki tüketimi hesaplanır. Hesaplanan tüketimin 3 katı tahakkuk ettirilerek tahsil edilir." düzenlemesi yer almaktadır.

Bu bağlamda somut olaya bakıldığında, davacıya ait ön ödemeli/kartlı sayaç 22.02.2011 tarihinde değiştirilmiş olup, ölçü ayar istasyonu tarafından yapılan inceleme neticesinde tanzim olunan 15.03.2011 tarihli raporda, "dijital ekran endeks kaydetmiyor, mekanik sayaç endeksine göre tahakkukun düzenlenmesi gerekir" tespit edilmiş ve bu rapora istinaden 3.249,56 TL tahakkuk yapılmıştır.

../...

-3-

Mahkemece bilgisine başvurulan bilirkişi tarafından düzenlenen 24.11.2014 tarihli bilirkişi raporunda, ..." dava konusu aboneliğin kayıtlı olduğu adreste kanalizasyon sistemi bağlantısı bulunmaması nedeni ile davalı kurum tarafından davacıya iade edilen atık su bedelinin 541,392 m3 olduğu,

atık su kullanımının, normal su kullanımın yarısı kadar olduğu göz önüne alındığında, davacının abonelik tarihinden itibaren satın aldığı su miktarının 1.082,784 m3 olması gerektiği, bu miktarın mekanik sayacın ölçmüş olduğu 1.318,00 m3 miktardan düşülmesi sonucu kalan 235,216 m3 su miktarının bedel ödemeksizin kullanılmış su miktarı olacağı, buna göre davacının sorumlu tutulabileceği bedelin 457,26 TL olduğu..." belirtilmiştir.

Oysa hesaplamanın tutanak tarihinde yürürlükte ... Tarifeler Yönetmeliği hükümlerine göre yapılması gerekir. Bilirkişi raporu bu yönü ile Yönetmeliğe uygun olmayıp, hükme esas alınabilecek nitelikte değildir.

Hal böyle olunca mahkemece, öncelikle dosyanın konusunda uzman bilirkişiye tevdii ile, bilirkişiden davalı kurumun davacı taraftan isteyebileceği su bedelinin tutanak tarihinde yürürlükte ... Tarifeler Yönetmeliği hükümlerine göre yeniden hesaplanması için rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yetersiz bilirkişi raporu benimsenerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.