Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2015/19946 K.2016/245

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili dilekçesine; müvekkili ile davalının '...'' ticaret ünvanlı adi ortaklık kurduğunu, tarafların ortaklık payının %50 olduğunu, ortaklık faaliyetleri devam ederken bir takım borçlar karşılığında tarafların müşterek imzalarını taşıyan bonolar verildiğini, bir süre sonra taraflar arasındaki anlaşmazlık nedeniyle davalının işyerinden ayrıldığını, bonoların bedeli olan 7.500 TL'nin müvekkili tarafından alacaklılara ödendiğini, bu bedelin yarısı olan 3.750 TL'den davalının sorumlu olduğunu ileri sürerek 3.750 TL alacağın yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı duruşmadaki beyanında; davacının teyzesinin eşi olduğunu, aralarında adi ortaklığa ilişkin yazılı bir sözleşme yapmadıklarını, ortaklığa 25.000 TL kattığını, karşılığında tüm borçlardan davacının sorumlu olacağını, borçların dükkana ait olduğunu, adi ortaklığı devrederken davacıdan senet aldığını, senedi haciz yoluyla tahsil ettiğini, bu nedenle davacının bu davayı açtığını, dava konusu 3.000 TL ve 2.500 TL'lik senetlerdeki imzaların kendisine ait olduğunu, diğer senetteki imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürmüştür.

Mahkemece; ''6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava sayılacağı hüküm altına alınmış, maddenin (a) bendinde ise bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ile çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve çekişmesiz yargı işi sayılacağı belirtilmiştir.

Diğer yandan aynı kanunun 776 ve devamı maddelerinde "bono ve emre yazılı senetler" hususunda düzenleme sevk etmiş olup, 30.06.2012 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe giren ve 6102 sayılı TTK'nın 4. ve 5.maddelerinde değişiklik öngören 6335 sayılı yasa gereğince açıkça bu tür işlerde Ticaret Mahkemesi yetkili kılınmıştır.'' gerekçesiyle davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Somut olayda uyuşmazlık, taraflar arasındaki adi ortaklık sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.

Eldeki dava, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden sonra, 12.09.2014 tarihinde açılmıştır.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4.maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olmalı ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın, Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin bakacağı yönünde düzenleme olmalıdır.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/II.maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı, ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Buna göre işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Yine aynı kanunun 11. Maddesinde “Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir. Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, ... Kurulunca çıkarılacak kararnamede gösterilir.'' 15.maddesinde de “İster gezici olsun ister bir dükkânda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri 11'inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır“ düzenlemesi bulunmaktadır.

Buna göre mahkemece, tarafların ''....isimli adi ortaklıklarının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu uyarınca Ticari işletme veya esnaf işletmesi olup olmadığının belirlenmesi sonrasında, görev hususunun değerlendirilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.