Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/4076 K.2017/14131

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde taraflarca temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, davalılarla .....5719 sayılı parsel üzerinde yer alan 1 nolu bağımsız bölümde yer alan fırın ve 4 numaralı bağımsız bölümde müşterek malik olduklarını, davalıların müşterek mülkiyete son vermek için ortaklığın giderilmesi davası açtıklarını, taşınmazda yer alan fırın, eklemeler, teçhizat, iki baca, tuvalet, yer seramiği, mermer ve muhtelif fayansı kendisi tarafından inşa edildiğini, ancak davalılar tarafından itiraz edildiğini belirterek; belirtilen muhtesatın kendisine ait olduğunun tespitini talep etmiş, 06/07/2015 tarihli dilekçesiyle belirsiz alacak şekilde muhtesatların bedeli şimdilik 21.200,00 TL’nin davalılardan dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesi yönünde davasının tamamen ıslah etmiştir.

Davalılar; murisleri Semih Tıraş’ın 1995 yılında vefatı üzerine davacının iki taşınmazı da tek başına kullandığını, murislerinin vefatından önce fırının ortak işletildiğini, ancak daha sonra davacının hisseleri oranında ödeme yapmadığını, ayrıca davacının ek müştemilat inşa etmediğini, murisin vefatında da ev fırının mevcut bulunduğunu zilyetliği elinde olduğu için dava açmakta kötü niyetli olduğunu, hukuki yararı bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; tanık beyanlarına göre tüm iyileştirme giderlerinin davacı tarafından karşılandığı gerekçesiyle bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulü ile; 21.200,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, hüküm süresi içerisinde taraflarca temyiz edilmiştir.

1)Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2)Dava, davaya konu taşınmaza, davacı tarafından yapıldığı iddia olunan faydalı ve zorunlu masrafların (bina) sebepsiz zenginleşme kurallarına göre, diğer paydaşlardan tahsili istemine ilişkindir.

Temyize konu uyuşmazlık, davalıların, davacı aleyhine sebepsiz zenginleşip zenginleşmedikleri noktasında toplanmaktadır.

Sebepsiz zenginleşme kurallarına göre, alacak talebinde bulunabilmek için fakirleşme ve zenginleşme anının birlikte gerçekleşmesi gerekir. Sebepsiz zenginleşme, ortaklığın giderilmesi yoluyla satışın yapıldığı ve bina dahil satış bedelinin ödendiği tarihte gerçekleşir.

Kural olarak davacı, taşınmaz üzerinde yaptıkları muhtesat ve faydalı giderler (bina) nedeniyle taşınmazın satış bedelinde bir artış olmuş ise, bu artan değeri davalılardan (paylarına isabet eden miktarı) sebepsiz zenginleşme kuralları uyarınca isteyebilir.

Davacı, ortak taşınmaza yapmış oldukları faydalı masrafları (bina), ortaklığın satış yolu ile giderilmesi kararı uyarınca taşınmazın satılması nedenine dayanarak istediklerine göre; sebepsiz zenginleşmenin hesaplanmasında mahkemece izlenecek yol ise şöyledir: Konusunda uzman bilirkişi aracılığıyla davacı tarafından yapılan faydalı masrafların (bina) yapılmış olması ve yapılmamış olması halleri için ayrı ayrı olmak üzere taşınmazın ihale gününde ve aynı koşullarla satılmasından elde edilecek gerçek sürüm değeri belirlenmeli, bu şekilde elde edilecek değerler arasında bir fark meydana geldiğinde bunlar birbirine oranlanmalı,

bu oran ihale ile yapılan satış bedeline uygulanarak, davacının yaptığı giderlerin ihale bedeline yansıma miktarı belirlenmeli, bulunacak bu miktardan davalıların payına isabet eden miktara hükmedilmelidir.

Yok eğer giderlerin yapılmış olması haliyle, yapılmamış olması halinde belirlenen değerler arasında bir fark olmadığının anlaşılması durumunda, giderlerin satış bedeline etkisinin olmadığı, dolayısıyla davalıların bu giderlerin yapılması nedeniyle bir sebepsiz zenginleşmesinin bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmelidir.

Mahkemece; açıklanan yöntem izlenmeksizin, sadece, yapılmış masrafları dava tarihi itibariyle hesaplayan yetersiz bilirkişi raporu doğrultusunda karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bu husus bozmayı gerektirmiştir.