Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/7358 K.2017/14662

Taraflar arasındaki sebepsiz zenginleşme davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı dava dilekçesinde; ... parsel sayılı taşınmazdan 7.000 m2'lik kısmının kendi hissesine isabet ettiğini, buraya 750 kök bağ omcası diktiğini, ağaçların ortalama 15-16 yıllık olup bakımı ve yetiştirilmesiyle ilgili tüm masrafların kendisi tarafından karşılandığını, ağaçlara ilişkin olarak fiili zilyetliğinin devam ettiğini, davalının bağ omcaları ile hiç bir alakasının bulunmadığını; davalının, üzerinde kendine ait bağ omcalarının bulunduğu hissesini dava dışı ...'a sattığını, kendisinin ...

Sulh Hukuk Mahkemesinin 2009/77 esas sayılı dosyasıyla rızai taksim davası açtığını, bu davaya istinaden de ...

Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/172 esas, 2010/356 karar sayılı dosyasıyla 750 kök bağ tefeğine ilişkin olarak muhdesatın aidiyetine ilişkin dava açtığını, davanın kendi lehine sonuçlandığını; davalıların satın almalarından dolayı taşınmazın değerinde 3.212,20 TL artış bulunduğunun tespit edildiğini, davalının kendisine ait bağ omcalarından dolayı hissesinde 3.212,20 TL artış olduğunun bilirkişilerce tespit edildiğini belirterek; fazlaya ilişikin hakları saklı kalmak kaydıyla, 3.212,20 TL'nin 16.09.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak kendisine verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı cevap dilekçesinde; açılan davanın yasal dayanağının bulunmadığını, davacının babalarından kalan taşınmazlarda hissesi kadar ekip biçme hakkına sahip olduğunu, davacının iyi niyetli olmadığını savunarak; davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davalı ...'ın ... İlçesi, ... Köyü, ... mevkii, ... parsel sayılı taşınmazdaki hissesini 12.08.2008 tarihinde dava dışı ...'a sattığı, davalı ...'ın taşınmaz üzerinde bulunan davacı tarafça meydana getirilen muhdesattan dolayı 12.08.2008 tarihinde sebepsiz zenginleştiği, davalı vekilinin 03.01.2013 havale tarihli ikinci cevap dilekçesinde zamanaşımı definde bulunduğu, davacının geri isteme hakkını öğrendiği tarih olan 04.03.2009 tarihi ile dava tarihi olan 01.06.2012 tarihi arasında 1 yıllık zamanaşımı süresinin geçtiği anlaşıldığından, davacının davasının zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş; hüküm, süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, taşınmaz üzerinde bulunan muhdesata ilişkin olarak sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

Somut olayda; davacı tarafından, ... Asliye Hukuk Mahkemesinde üçüncü kişilere karşı muhdesatın aidiyeti istemli açılan davanın kabulü yönündeki hüküm, üçüncü kişiler tarafından temyiz edilmiştir.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 2011/1171 E. 2011/7724 K. sayılı ilamı ile mahkemenin kararı ‘…davalı taraf taşınmaz üzerindeki muhdesat meydana getirildikten sonra satın alma yolu ile taşınmazda paydaş olduğuna göre, bu satın alma ile üzerindeki muhdesatın da bedelini ödeyerek taşınmaza sahip olduğu tartışmasızdır.

Bu halde, sebepsiz zenginleşen tarafın taşınmazdaki payını satan kişi olduğu, davacı tarafın ise ancak o kişiye karşı B.K.nun 60/1. maddesinde öngörülen sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre alacak davası açma hakkının doğduğunun kabulü gerekir. Bu nitelikteki dava ise, eda davası niteliğindedir. Öğretide ve uygulamada eda davası açılmasının mümkün bulunduğu hallerde tespit davasının açılmasına yasal olanak bulunmamaktadır.

Hemen belirtmek gerekir ki, hukuki yarar dava koşulu olup mahkemelerce kendiliğinden gözetilmesi zorunludur. Hal böyle olunca, mahkemece, bu olgular dikkate alınarak davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekir ..’ gerekçesiyle bozulmuştur. Bozmaya uyan mahkemece, dava, hukuki yarar yokluğundan reddedilmiş, bu kararda 16.05.2012 tarihinde kesinleşmiştir.

Davacı, bu tarih itibariyle davalıya karşı sebepsiz zenginleşme nedenine dayalı dava açma hakkı olduğunu öğrenmiştir, 01.06.2012 tarihinde de davasını açtığından dolayı davada zamanaşımından söz edilemez.

O halde, mahkemece; davanın zamanında açıldığı dikkate alınarak, yukarıda açıklanan hukuki ve maddi olgular gözetilerek işin esasına girilip, hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken; zamanaşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.