Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/9318 K.2018/3716

Taraflar arasındaki muarazanın giderilmesi-geçici abonelik tesisi davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, ... ili, ... ilçesi, ...Mahallesi, ... cad ...sokak, ...sitesi, D blok 4 no'lu bağımsız bölüm maliki olduğunu, 3194 Sayılı İmar Kanununun geçici 11.maddesi uyarınca en temel haklardan biri olan su ihtiyacını karşılamak için dava açmak zorunda kaldığını, taşınmazının oturuma elverişli olduğuna dair raporu bulunduğunu, abonelik talebi için talep edilen 1.725,53 TL kanal katılım bedelinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, bu bedel ödenmeksizin meskenine abonelik tesis edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, davaya konu meskenin iskan ruhsatının bulunmadığını, İmar Kanunu'nun 31.maddesine göre inşaatın tamamlanma gününün iskan izni verildiği tarih olduğunu, aynı kanunun geçici 11.maddesi dikkate alındığında Tarifiler Yönetmeliği'nin 6/h maddesine istinaden geçici abonelik numarası alabilmek için gerekli belgelerle kuruma başvurunun gerektiğini, ferdi aboneliğe geçişlerde gerekli yasal düzenlemeler uyarınca arsa payı üzerinden alınan katılım bedelinin düşüldükten sonra emlak vergi değeri üzerinden fark bedel alınmasını gerektiğini, kurum tarafından ilgili dava konusu yere pis su-atık su vb. hizmetlerin götürüldüğünü savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu hükme esas alınmak suretiyle davanın reddine karar verilmiş,hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava; kanal katılım ve şebeke hisse bedeli alınmaksızın davacının konutuna geçici su aboneliği tesisi talebine ilişkindir.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun kanalizasyon harcamalarına katılma payı başlığı altındaki 87.maddesi “Belediyelerce ve belediyelere bağlı müesseselerce, aşağıdaki şekilde kanalizasyon tesisi yapılması halinde, bunlardan faydalanan gayrimenkullerin sahiplerinden kanalizasyon harcamalarına katılma payı alınır;

a) Kanalizasyon tesisi yapılması,

b) Mevcut tesislerin sıhhi ve fenni şartlara göre ıslah edilmesi.

İki ve daha fazla yol kenarında bulunan gayrimenkuller hangi yoldaki kanalizasyona bağlanmış ise, payın hesabında yola ait kanalizasyon giderleri nazara alınır,” düzenlemesini getirmiştir. Aynı yasanın 88.maddesi su tesisleri için 87.maddeye paralel bir düzenleme öngörmüştür.

2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanununa dayalı olarak çıkarılan ASKİ Tarifeler Yönetmeliğinin 39. maddesi ise “2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 87. ve 88.maddeleri gereği bir programa göre yapılacak yani; içme, kullanma, endüstri suyu ve kanalizasyon yatırımları ile mevcutların genişletilmesi (tevzi), iyileştirilmesi (ıslahı) amacıyla yapılan harcamalar ve istek üzerine ASKİ Genel Müdürlüğünce yapılacak işlerin toplam yatırım giderleri tesislerin hizmet edeceği saha dahilindeki gayrimenkullerin sahiplerinden su ve kanalizasyon tesisleri harcamalarına katılma payı alınır.

Su ve kanalizasyon şebekelerine katılma paylarının binasız arsanın vergi değeri payına isabet eden kısmı, inşaat ruhsatının alınması aşamasında avans olarak tahsil edilir.

Bina tamamlandıktan sonra bağımsız bölümlere veya binanın tamamına tahsis aboneliği verilmesi sırasında arsa değeri üzerinden alınan avans düşülerek, yapı değerinin emlak vergi beyanı üzerinden ayrıca %2 oranından fazla olmamak üzere katılım payı tahsil edilir” düzenlemesini içermektedir.

Yukarıda belirtilen yasa ve tarifeler yönetmeliği hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, davalı idarece yasanın yürürlük tarihinden sonra yeni kanalizasyon ve içme suyu tesisleri yapılmış olması veya mevcutların iyileştirilmesinin yapılması halinde, tesislerin hizmet edeceği saha dâhilindeki gayrimenkul sahiplerinden yönetmelikte belirlenen ilkelere göre su ve kanalizasyon tesisleri katılım payı talebe hakkı vardır. Ancak bu katılım payı davalı tarafça hizmet götürülmesi koşuluna bağlı olarak alınır. Bu durumda hizmet götürüldüğünün davalı tarafça kanıtlanması halinde davacı katılım payının yüklenici veya kendisi tarafından ödendiğini kanıtlamakla yükümlüdür.

Ayrıca, 3194 sayılı İmar Kanununun Yapı Kullanma İzni başlıklı 30. maddesinde. "Yapı tamamen bittiği takdirde tamamının, kısmen kullanılması mümkün kısımları tamamlandığı takdirde bu kısımlarının kullanılabilmesi için inşaat ruhsatını veren belediye... ve valilikten izin alınması mecburidir.

Mal sahibinin müracaatı üzerine, yapının ruhsat ve eklerine uygun olduğu ve kullanılmasında fen bakımından mahzur görülmediğinin tespiti gerekir" denilmektedir.Yine aynı kanunun Kullanma İzni Alınmamış Yapılar başlıklı 31. maddesinde de. "İnşaatın bitme günü, kullanma izninin verildiği tarihtir. Kullanma izni verilmeyen ve alınmayan yapılarda izin alınıncaya kadar elektrik, su ve kanalizasyon hizmetlerinden ve tesislerinden faydalandırılmazlar.

Ancak, kullanma izni alan bağımsız bölümler bu hizmetlerden istifade ettirilir." hükmü bulunmaktadır. Açıklanan madde hükümleri birlikte değerlendirildiğinde yapı kullanma (iskan) izni verilmeyen veya alınmayan yapıların izin alınıncaya kadar belediye hizmetlerinden ve tesislerinden faydalanamayacakları açıktır.

Hal böyle iken, yasa koyucu; ülkemizde, yapı (inşaat) ruhsatı alınmış olup, buna rağmen yapı kullanma (iskan) izni alınmamış birçok yapının bulunması nedeniyle yukarıda açıklanan yasal düzenlemelere, 3194 sayılı İmar Kanununa 5784 sayılı yasanın 25. maddesi ile eklenen geçici 11. maddesi ile bir istisna getirmiştir. 26.07.2008 tarihinde yürürlüğe giren bu madde.

"Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar yapı (inşaat) ruhsatı alınmış ve buna göre yapılmış olup, kullanma izni verilmeyen ve alınmayan yapılara; yol, elektrik, su, telefon, kanalizasyon ve doğalgaz gibi altyapı hizmetlerinden birinin veya birkaçının götürüldüğünün belgelenmesi halinde, ilgili yönetmelikler doğrultusunda fenni gereklerin yerine getirilmiş olması ve bu maddenin yayımı tarihinden itibaren başvurulması üzerine, kullanma izni alınıncaya kadar ilgili mevzuatta tanımlanan ait olduğu abone grubu dikkate alınarak, geçici olarak su ve/veya elektrik bağlanabilir.

Bu kapsamda, ilgili belediyeden dağıtım şirketlerine elektriğin kesilmesi talebinin söz konusu olması halinde, aboneliği iptal edileceğinden, su ve/veya elektrik bağlanması herhangi bir kazanılmış hak teşkil etmez. Ancak, yapı (inşaat) ruhsatı alınmış ve buna göre yapılmış olma şartı 12/10/2004 tarihinden önce yapılmış olan yapılarla ilgili olarak uygulanmaz.

Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılan abonelikler de ait olduğu gruba dönüştürülür." hükmünü ihtiva etmektedir.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında ise;mahkemece alınan asıl ve ek raporlar hükme esas alınmak suretiyle davanın reddine karar verilmiş ise de,dosya kapsamında yer alan davaya konu meskenin bulunduğu binanın yapı ruhsat tarihinin 10/07/1995 olduğu,bu durumda 3194 sayılı İmar Kanunu'na eklenen geçici 11. maddedeki şartların sağlanıp sağlanmadığına bakılması gerektiği,bu yönden yapılan incelemede ise ,söz konusu maddedeki şartların da sağlandığının dosya kapsamı ile sabit olduğu,kanal katılım ve şebeke hisse bedeli ödenmesi geçici aboneliğin ön koşulu da olmadığından mahkemece kanal katılım ve şebeke hisse bedeli alınmaksızın davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken,davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.