Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/14969 K.2018/5996

Davacı ... Maden Üretim A.Ş. ile davalı ...Ş. aralarındaki tespit davasına dair ... 2. Asliye Hukuk (Ticaret) Mahkemesinden verilen 21/04/2016 günlü ve 2016/61 E.-2016/153 K. sayılı hükmün Bozulması hakkında dairece verilen 27.04.2017 günlü ve 2016/9971 E.-2017/6232 K. sayılı ilama karşı davacı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiştir. Düzeltme isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; alçı fabrikası işleten ve elektrik teşvikinden yararlanan bir şirket olduğunu, bu nedenle sürekli olarak elektrik faturalarından dolayı teşvik için başvuru yapıldığını, 2012 yılı itibariyle tüm teşviklerden yararlandıklarını, elektrik faturalarının genellikle ayın son günleri olan 27., 28. gibi okuma yapılarak faturalandırıldığını, 2012 yılı 12. ay faturasının ise 29/12/2012 tarihinde kesildiğini, müvekkili şirketin faturayı ödediğini, teşvik için başvurduklarında ise fatura tarihinin 29/12/2/12 olması ve teşvikin fatura tarihinden bir gün önce kalkması nedeniyle teşvikten yararlanamayacağını,

teşvik ödemesi yapılamayacağının bildirildiğini, davalı kurum ile yapılan görüşmelerde sayacın sökülüp ...'ya oradan da ilgili firmaya gönderildiğini fakat sayaçta günlük okuma ile ilgili kısmın bozuk olduğu ve okuyamadıklarını bildirdiklerini, bu durumda faturada düzeltme yapılmadığını, bu şekilde hak kaybına uğradıklarını, söz konusu faturadaki ilk okuma tarihinden 27.12.2012 tarihine kadar olan elektrik bedeli tespit edildiği takdirde teşvikten yararlanabileceklerini ileri sürerek,

27.11.2012-27.12.2012 tarihleri arasındaki elektrik tüketim bedelinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak açılan davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile davacı şirketin 27.11.2012-27.12.2012 tarihleri arasındaki davalıdan kullandığı elektrik tüketim bedelinin 26.668,78 TL olduğunun tespitine karar verilmiş, hükmün davalı vekili tarafından temyizi üzerine Dairemizin 27.04.2017 gün ve 2016/9971 Esas- 2017/6232 Karar sayılı ilamı ile "... davacının dava konusuyla ilgili bir eda davası açması mümkün bulunduğuna göre;

mahkemece eldeki davada, davacının hukuki yararının bulunmadığı gözetilmeden yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir." gerekçesi ile bozulmuştur.İş bu bozma kararına karşı, davacı vekili tarafından karar düzeltme istemi üzerine yeniden yapılan incelemede.

6100 saylı HMK'nun 106. maddesi gereğince; tespit davaları, bir hakkın veya hukuki ilişkinin var olup olmadığının yahut bir belgenin sahte olup olmadığının tespitine ilişkin davalardır. Tespit davasının konusu yalnız hak ve hukuki ilişkiler olabilir, davacının bir hakkın veya hukuki ilişkinin var olup olmadığının ya da bir belgenin sahte olup olmadığının hemen tespit edilmesinde hukuki yararı bulunmalıdır.

HMK'nun 107/3 maddesinde; kısmi eda davasının açabildiği hallerde, tespit davası da açılabileceği, bu durumda hukuki yararın var olduğunun kabul edileceği belirtilmiştir.Somut olayda, davacı şirketin elektrik enerjisi kullanım teşvikinden yararlanabilmek için 27.11.2012 ile 27.12.2012 tarihleri arasındaki elektrik tüketiminin tespitini talep etmiştir. Davacı tarafın elektrik teşvik miktarı konusunda yahut teşvik miktarının tahsili yönünde bir talebi bulunmamaktadır. Davalı tarafın ise davacının elektrik teşvikinden yararlanamayacağı yahut teşvik miktarı hususunda bir itirazı bulunmamaktadır. Başka bir deyişle, taraflar arasında davacının teşvikten yararlanmasına ve miktarına ilişkin bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Davalı tarafça da teşvik ödemesi halihazırda kabul edilmiş olup, davacının iş bu teşvikten yararlanabilmesinin tek imkanı belirtilen dönemler arasındaki tüketim bedelinin belirlenmesidir. Bu belirleme yapıldıktan sonra davacı teşvik ödemesinden yararlanabilecektir. Eda davası açmasına gerek olmayıp, davacının belirtilen dönemlerdeki elektrik tüketim bedelinin tespitini istemekte hukuki yararı vardır.