Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/2664 K.2017/15132

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; mülkiyeti hazineye ait ... İli, ... İlçesi, ...

Köyü, ... mevkiinde 5.625,47 m2'lik yerin taş ocağı olarak kullanılmak üzere 18.06.2003 tarihinden geçerli olmak üzere 4 yıl süre ile davalı şirkete kiraya verildiğini, kira sözleşmesinin 05.12.2004 tarihi itibariyle fesih edildiğini, kendileri tarafından oluşturulan komisyonca düzenlenen 18.06.2007 tarihli raporda kiraya verilen 5625 m2 lik alan da dahil olmak üzere 30247 m2’lik bir alanda 429.590.67 m3 malzeme alındığını, bundan kiralama dönemi içerisinde bedeli tahsil edilen 22.847.80 m3 malzeme düşüldükten sonra fazladan 406.742,87 m3 malzeme alındığının tespit edildiğini,

bunun değeri olan 508.970 TL'nin kira sözleşmesinin fesih tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı; davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece; davanın kısmen kabulü ile 18.418,54 TL'nin dava tarihinden itibaren yürütülecek yasal faizi ile birlikte davalı şirketen alınarak davacıya verilmesine dair verilen karar Dairece 20.12.2010 tarih ve 2010/5568 E. 14026 K sayılı ilamı ile; ''Bu durumda mahkemece, Maden İşleri Genel Müdürlüğünden ilgili belgelerin getirtilerek ve davacının talebi gözönüne alınarak 30247 m2 lik alanda ne kadar malzeme alındığının tespiti ile sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu yön üzerinde durulmadan eksik inceleme sonucu yeterli olmayan bilirkişi raporuna göre yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.'' gerekçesi ile bozulmuştur.

Mahkemece; bozmaya uyma kararı verilerek yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne, 6.934,86 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsiline karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

-2-

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davacının aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Dairemizin bozma ilamı öncesinde mahkemece 18.418,54 TL yönünden davanın kabulüne karar verilmiş, bu karar sadece davacı tarafça temyiz edilmiş, bozma ilamına mahkeme uyduktan sonra yeni kararında ise 6.934,86 TL yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir. İlk kararı sadece davacı temyiz etmişken ikinci verilen kararda ilk karardaki 18.418,54 TL'den az yeni hüküm kurulması yargılama ve temyizin temel ilkelerinden olan usuli kazanılmış hak kuralının çiğnenmesi mahiyetindedir.

04.02.1959 tarih 13/5 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında vurgulandığı üzere bozma kararına mahkemece uyulmuş olması taraflardan biri lehine usuli kazanılmış hak meydana getirir. Bu hakkı ne mahkeme ne de temyiz mahkemesi halele uğratabilir. Çünkü, müktesep hakkın tanınması kamu düzeni düşüncesiyle kabul edilmiştir. Mahkemece, bozma ilamına uyulmasına karar verildiğine göre bozma ilamında gösterildiği şekilde işlem yapılarak sonucu dairesinde hüküm kurulmalıdır.

Belirtilmelidir ki; bir mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlanan bu olgu mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirmektedir (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Y.İ.B.K.).

Mahkemece, usuli kazanılmış hak kuralı bir yana bırakılarak temyiz eden davacı aleyhine olacak şekilde daha önce hükmedilen 18.418,54 TL' den daha az şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.