Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/2953 K.2018/4245

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; davalıya bilet satış yeri olarak taşınmazın kiralandığını, davalının şartnamenin 18. maddesi uyarınca seyahat acente mevzuatına uymak zorunda olduğunu, davalının ...belgesini ihtara rağmen sunmadığını, üç aylık kira taksidini ödemediğini, 30.6.2014 tarihinde sözleşmeyi feshettiklerini, yeniden taşınmazı kiraladıklarını, sözleşmenin 14. maddesi uyarınca cari yıl kira tazminatı ve fesih tarihine kadar olan kira alacağı için icra takibi başlattıklarını, davalının haksız itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

Davalı; çarşının beklenen yoğunluğa ulaşmadığını, cezai şartın şirketin mahvına neden olacağını savunarak, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; davanın kabulü ile icra inkar tazminatının tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalının kira alacağına ve kira alacağı yönünden hükmedilen icra inkar tazminatına yönelik temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-) Davalının cezai şart bedeline yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Taraflar arasında imzalanan 21.01.2014 başlangıç tarihli ve 3 yıl süreli kira sözleşmesinin varlığı hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşmenin 14. maddesinde; kiracının taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi halinde sözleşmenin feshedileceği, cari yıl kira bedelinin tazminat olarak ödeneceği, şartnamenin 37. maddesinde; kiracının işyerine ilişkin kullanım amacına uygun izin, ruhsat, belge ve bildirim ile ilgili belgeleri kiraya verene teslim etmesi gerektiği düzenlenmiştir.

Kira sözleşmesinin 14. maddesindeki hüküm, T.B.K'nın 179 ve devamı maddelerinde düzenlenen cezai şart niteliğindedir. Cezai şart geçerli bir borcun yerine getirilmemesi veya eksik yerine getirilmesi ya da belli bir yerde belirli bir zamanda yerine getirilmemesi durumunda, borçlunun ödemesi gereken bir edimdir. Tarafların serbest iradesi ile kararlaştırılan bu cezai şart geçerli olup tarafları bağlar.

Mahkemece davacının cezai şart talebi de kabul edilmiş ise de; davaya konu ...belgesi için davalı kiracının başvuruda bulunmuş olduğu beyan edilmekle, davalı kiracının ...belgesi için başvuru yapıp yapmadığı, araştırılıp başvuruda bulunmuş olması halinde bu belgenin alınamasınında davalı kiracının kusurunun olup olmadığı değerlendirilerek davacının cezai şart alacağı talebinin haklı olup olmadığı üzerinde durulup sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

2-) Davalının cezai şart bedeline hükmedilen icra inkar tazminatına yönelik temyiz itirazlarına gelince;

İcra ve İflas Kanunu'nun 67/2.maddesi uyarınca icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi, alacaklının alacağını doğrudan mahkemede dava ederek haklı çıkması, alacağın likit ve muayyen olması gerekir. Eğer alacaklı itirazın iptali davasında haklı çıkar ve borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse, istek halinde alacaklı yararına, eğer borçlu haklı çıkar ve dava reddedilirse bu kez alacaklının takibinde haksız ve kötüniyetli olması koşulu ile yine istek halinde borçlu yararına tazminata hükmedilir. Yasa ile güdülen amaç borçlu olduğu miktarı bilebilecek durumda olan borçlunun ödeme emri üzerine icra borcunu inkar etmesini önlemek, gerçekte alacaklı olmayan alacaklının da borçluya zarar vermesini engellemektir.

Davacı alacaklı tarafından başlatılan icra takibinde mahkemece 12.000.- TL cezai şart bedeli üzerinden de itirazın iptaline karar verilmiştir. Cezai şart alacağı likit bir alacak olmadığına göre icra inkar tazminatına hükmedilemez. Mahkemece cezai şart bedeli yönünden icra inkar tazminatı isteminin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile tazminata hükmedilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.