Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/9999 K.2018/1234

Taraflar arasındaki vasiyetnamenin tenfizi davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda,davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacılar tarafından temyiz edilmesi üzerine;temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra,dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacılar, kendileri ile davalıların ortak murisleri ...'ün 03.01.2010 tarihinde öldüğünü, 28.11.2000 tarihinde ... 4.Noterliği'nin 13064 yevmiye sayılı vasiyetnamesini düzenlendiğini ileri sürerek, vasiyetnamenin tenfizine ve vasiyet konusu taşınmazların tesciline karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

Davalılar, vasiyetnamenin tenfizini talep ettiklerini, okunan vasiyetnameye itiraz edilmediğini, davayı kabul ettiklerini,davacı tarafça bildirilen dava değerine bir diyeceklerinin olmadığını beyan etmişlerdir.

Mahkemece,davanın kabulü ile, muris ...'ün ... 4. Noterliği'nin 28.11.2000 tarih ve 13064 yevmiye no'lu vasiyetnamesinin tenfizine,

a-... ili,merkez İlçesi ,... mahallesi, 133 ada 6 parselde tapuya kayıtlı (... ... mahallesi ... sokak No:10 (yeni no:18) ) bulunan taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı ... kızı 1951 doğumlu ...,davalı ... oğlu 1953 doğumlu ... ve davacı ... kızı 1957 doğumlu ... adına tapuya kayıt ve tesciline,

b-... ili, merkez İlçesi, ... mahallesi, 133 ada 18 parselde tapuya kayıtlı (... ... mahallesi, ... sokak ..., 809 m2 arsa ) bulunan taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı ... kızı 1951 doğumlu ...,davalı ... oğlu 1953 doğumlu ... ve davacı ... kızı 1957 doğumlu ... adına tapuya kayıt ve tesciline,

c-... ili, merkez İlçesi, ... mahallesi, 144 ada 10 parselde tapuya kayıtlı (... ... mahallesi, Hakkı Yağcı caddesi, No:4 ) bulunan taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı ... kızı 1951 doğumlu ...,davalı ... oğlu 1953 doğumlu ... ve davacı ... kızı 1957 doğumlu ... adına tapuya kayıt ve tesciline,

d-Dava konusu vasiyete konu ... ili ,merkez ilçesi, ... mahallesi, 6129 ada 1 parselde (... ... mahallesi, ... sokak ve Kahraman sokak ... ,No:2 ve No:2-a da bulunan ev ve arsa) tapuya kayıtlı taşınmazın devredildiği görülmekle bu konuda karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Mahkemece 14.01.2016 tarihinde tesis edilen bu karar sonrasında ise,davacılar ... ve ... davadan feragat ettiklerine ilişkin13.10.2016 havale tarihli dilekçeyi sunarak,dosyanın feragat nedeniyle yeniden ele alınarak feragat nedeniyle davanın reddine karar verilmesini istemişlerdir.

Mahkemece,14.10.2016 tarihli ek karar ile,davacıların 13.10.2016 havale tarihli dilekçeleri ile davadan feragat ettikleri,bu nedenle de dosyanın yeniden ele alındığı belirtilmek suretiyle davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiş,bu ek karar davacılar tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava;vasiyetnamenin tenfizi istemine ilişkin olup,eldeki uyuşmazlıkta öncelikle tartışılması gereken husus, İlk Derece Mahkemesinin verdiği karar kesinleşmeden,davadan feragat edilmesi halinde,İlk Derece Mahkemesince re'sen ''feragat nedeniyle redde ilişkin'' ek karar verilip verilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Davadan feragatı düzenleyen HMK 307. Maddesine göre feragat, davacının, talep sonucunda kısmen veya tamamen vazgeçmesidir. 310. Maddesine göre feragat, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir. 309. Maddeye göre feragat, dilekçe veya yargılama sırasında sözlü olarak yapılabilir. Karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatına bağlı değildir. 311. Maddeye göre feragat, kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur.312. Maddeye göre feragat beyanında bulunan taraf, davada aleyhine hüküm verilmiş gibi yargılama giderlerini ödemeye mahkum edilir.

Hüküm verildikten sonra davadan feragat edilmesi halinde, yerel mahkemenin davadan feragat hakkında bir karar verebilmesi uygulaması hakkında 1086 sayılı HUMK’ta bir düzenleme bulunmamakta olup, 11.04.1940 gün ve 1939/15-70 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı çerçevesinde hükümden sonra ortaya çıkan ve esas hükmün temyiz yoluyla incelenmesine engel bir durum karşısında, feragatin mahkemesince incelemesinin ve bu konuda bir karar verilebilmesinin sağlanabilmesi için kararın bozulması yoluna gidilmiş, uygulama bu şekilde yerleşmiştir. (YHGK'nın 16.11.1966 gün ve 1438 E., 290 K.; 27.05.1992 gün ve 2-250 E., 364 K.; 29.09.1993 gün ve 2-49 E., 543 K. sayılı ilamları bu yöndedir.)

Yine, 6100 sayılı HMK’da bu konuda açık bir düzenleme yapılmamış, ancak bu kanuna dayanılarak çıkarılan ve yeni yönetmeliğin yürürlüğe girdiği 06.08.2015 tarihine kadar yürürlükte bulunan Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği’nin “karar verilmiş dosyalara ilişkin işlemler” başlıklı 57. maddesinde “Hükmün kesinleşmesinden önce davadan feragat, davayı kabul veya sulh halinde, hâkim dosya üzerinden bu konuda ek karar verir. Taraflarca kanun yoluna başvurulmuş olsa dahi, sırf bu nedenlerle dosya istinaf veya temyiz incelemesine gönderilmez.” düzenlemesi getirilmiştir. Aynı hükme, Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari Ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliği'nin 215. maddesinde de yer verilmiştir.

HMK'nın 5. kısım 3. bölümünde yer alan ve davaya son veren taraf işlemlerinden olan feragat, 6100 sayılı HMK'nın 311/1. maddesi hükmü uyarınca, kesin hüküm sonuçlarını doğurduğu gibi, aynı Kanun'un 309/2. maddesi uyarınca karşı tarafın kabulüne de bağlı bulunmamaktadır. Öte yandan, aynı Kanun'un 310/1. maddesi uyarınca davadan feragat, karar kesinleşinceye kadar her aşamada mümkündür. Mahkeme davadan el çektiğinden, karar ortada durduğu müddetçe, davayı yeniden ele alıp, feragat nedeniyle bir karar veremez. (11.04.1940 gün ve 1939/15-70 sayılı İBK ile YHGK'nın 21.11.1981 gün ve 2 E., 551 K. sayılı ilamı bu yöndedir.)

Yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında ise;YHGK'nın 19.12.2012 gün ve 13-1369 E., 1221 K. sayılı ilamı ve benzer nitelikteki ilamlarında da açıklandığı üzere, 6100 sayılı HMK'da açık bir hüküm bulunmayan ve İçtihadı Birleştirme Kararı ile yöntemi belirlenmiş bir konuda, yönetmelik hükmüne dayalı olarak, mahkemece 14.01.2016 tarihli hükümden sonra davanın ele alınması suretiyle 14.10.2016 tarihli ek kararın tesis edilmesi doğru görülmemiştir.

Bu itibarla, davadan feragat nedeniyle mahkemece bir karar verilmesi gerektiğinden, bunun sağlanabilmesi için hükmün öncelikle bu nedenle bozulması gerekmiştir.

2-Bozma nedenine göre,davacıların sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.