Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2020/3936 K.2021/3878

Taraflar arasındaki eğitim ve öğretim giderlerinden kaynaklanan alacak davasının mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde taraflarca temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, davalının Hava Kuvvetleri Komutanlığı emrinde görevli iken mecburi hizmet yükümlülüğünü tamamlamadan Türk Silahlı Kuvvetlerindeki görevinden ayrıldığını belirterek, davalının kalan mecburi hizmetine karşılık gelen 83.209,00 TL alacağın sarf tarihinden itibaren faiziyle birlikte tahsilini istemiştir. Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 599,70 TL öğrenim gideri, 21.773,85 TL kursla ilgili gider olmak üzere toplam 22.373,55 TL öğrenim giderinin ve toplam 60.520,86 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 82.894,41 TL'nin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, asıl alacak 22.373,55 TL'ye dava tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine, fazlaya ilişkin isteğin reddine karar verilmiş;

hüküm, taraflarca temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 18. Hukuk Dairesi'nin 24.12.2015 2015/19591 tarih ve Esas, 2015/19111 Karar sayılı ilamı ile davalı tarafından verilen yüklenme senedinin 1997 tarihinden önce imzalanması nedeniyle davalı hakkında 17.12.2005 tarihinde yürürlüğe giren Türk Silahlı Kuvvetleri Personelinin Öğrenim, Eğitim ve Yetiştirme Masraflarının Tespitine Dair Yönetmeliğin 5. maddesinin (a) bendi 09.11.2013 tarihinde yapılan değişikliğin uygulanmayacağı yönünde kanaat bildiren bilirkişi raporuna göre hüküm kurulmuş olması ve davalının borcu dava tarihinden sonra yürürlüğe giren yasa hükümlerine göre belirlenmiş olduğundan,

taraflar yararına hükmedilecek vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin, dava tarihindeki haklılık miktarlarına göre tespiti gerektiği, bu sebeple mahkemece 6000 sayılı Yasa, 6318 sayılı Yasa ve 09.11.2013 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren, Türk Silahlı Kuvvetleri Personelinin Öğrenim, Eğitim ve Yetiştirme Masraflarının Tespitine Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesi ile,

17.12.2005 tarihli Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yapılan değişiklik yürürlüğe girmemiş olsa idi davaya konu alacağın red ve kabul edilecek miktarları bilirkişiye hesap ettirilip bu miktarlar üzerinden davada kendisini vekille temsil ettiren taraf yararına vekalet ücretine ve yargılama giderlerine hükmedilmesi gerektiği gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabul, kısmen reddi ile 80.012,60 TL asıl alacak, 762,00 TL işlemiş faizin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, asıl alacağa dava tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının tüm temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Dava, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunundan kaynaklanan eğitim ve öğretim alacağının tahsili istemine ilişkindir.

6318 sayılı Yasanın 47. maddesi ile 926 sayılı Yasanın 112. maddesinin 1. fıkrasında muvazzaf subay ve astsubaylar, subay ve astsubay nasbedildikleri tarihten itibaren 15 yıl hizmet etmedikçe istifa edemeyecekleri ile ilgili düzenlemede yer alan 15 yıl ibaresi 10 yıl olarak değiştirilmiş, yine aynı Yasanın 48. maddesi ile 926 sayılı Yasanın 113. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi ile pilotaj eğitimini (pilot adaylarına verilen uçuş eğitimi) bitirenlerin yükümlülüklerinin, buralarda geçen sürelerin iki katı kadar uzatılacağı düzenlemesi getirilmiştir.

Pilotaj eğitim süresinin mecburi hizmeti uzatacağına ilişkin 6318 sayılı yasaya ilişkin düzenleme davalının Türk Silahlı Kuvvetleri’nden ayrıldığı 26.11.2009 yılından sonra 03.06.2012 tarihinde yürürlüğe girdiği anlaşılmıştır.Esasen davalının Türk Silahlı Kuvvetleri’nden ayrıldığı tarihten sonra yürürlüğe giren yasa hükmünün davalı aleyhine uygulanamayacağı kabul edilerek davalının mecburi hizmet yükümlülüğünün kalmadığı kabul edilmeliydi.

Ancak; bozma kararına uyulmakla bozma kararında belirtilen biçimde işlem yapılması yolunda lehine bozma yapılan taraf yararına kazanılmış hak, aynı doğrultuda işlem yapılması yolunda yerel mahkeme için zorunluluk doğar.

Bu durumda dosyanın incelenmesinde; hükme esas alınan raporda davalının eksik mecburi hizmet yükümlülüğünden kaynaklanan tazminat borcu hesaplanırken asıl alacak ve işlemiş faiz toplamı üzerinden eksik hizmet borcu oranlanarak 80.012.60 TL davalının tazminat borcu olduğu rapor edilmiş, ana alacak üzerinden eksik hizmet süresi oranlanarak dava tarihi itibariyle işleyen faiz 762,00 TL hesaplanmıştır.

Tazminat borcu hesaplanırken asıl alacak ve işlemiş faiz ayrı ayrı hesaplanmalı ana alacak eksik hizmet borcuna oranlanarak işlemiş faiz dahil buna dahil edilmemelidir. Bu hususa dikkat etmeyen bilirkişi raporuna göre karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirir.

3-Mahkemece, asıl alacak ve işlemiş faizin toplamı üzerinden bulunan bedele faiz işletilmiştir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 121/son (B.K 104/son) maddesi gereğince faize faiz yürütülemez.Mahkemece, asıl alacak ve işlemiş faizin toplam bedeli üzerinden faiz işletilmiştir.

Mahkemenin hükme esas aldığı bilirkişi raporunda hesaplanan (80,978,50 TL +373,75 TL) asıl alacak ve (216.220,06 TL=1543,22 TL +213.133,62 TL ) işlemiş faiz olmak üzere bulunan toplam (297.572,31 TL) tutara davalının eksik kalan mecburi hizmet süresine orantılanması sonucu bulunan işlemiş faiz tutarının dahil olduğu 80.012,60 TL ’ ye dava tarihinden itibaren faiz uygulanarak faize faiz işletilmek suretiyle karar verilmiştir.

Buna göre mahkemece yukarıda belirtilen 2. bent gereğince hesaplanacak asıl alacağa dava tarihinden itibaren faiz uygulanması suretiyle karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde faize faiz işletilmek suretiyle karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirir.

4- Bozma nedenine davalının diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.