Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2020/5052 K.2021/2482

Taraflar arasındaki Tüketiciyi Koruma Kanunundan Kaynaklanan davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalılar tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacılar, murisleri ...'nın 24.12.2009'da vefat ettiğini, vefat etmeden önce davalı bankadan 10 yıl vadeli iki adet konut kredisi kullandığını, sözleşme tarihinin 23.6.2006 olup, murisin vefatından sonra geriye 7 yıllık ödeme süresi ve iki adet kredi için toplam 83.496,00 TL borcun kaldığını, hayat sigortası süresinin 3 yıl olduğunu, sigortadan yararlanmak istediklerinde bankanın, sigortanın ödeme yapmadığı gerekçesi ile taleplerini reddettiğini, sigorta şirketinin ise genel şartnamenin C4 bendindeki 6 aylık sürenin geçtiğini, bu süre geçtikten sonra yenileme yapılmadığından bahisle taleplerini reddettiğini,

sözleşme gereği bankanın vekaleten sigorta yenileme işini üzerine aldığını ileri sürerek, bankaya ödedikleri kredilerin geri verilmesine, sigorta şirketi tarafından davalı bankaya ödeme yapılmasına karar verilmesini istemişlerdir.

Davalılar, davanın reddini dilemişlerdir.

Mahkemece, bozmaya uygun olarak icra edilen yargılama neticesinde “Davanın KISMEN KABULÜNE, 9.758,53 TL'nin davalı ...Ş'den alınarak davacıya verilmesine, Her ne kadar bozma kararından sonra ıslah ile faiz talep edilmiş ise de bozmadan sonra ıslah mümkün olmadığından faiz bakımından ıslah talebinin yapılmamış sayılmasına, .... Diğer davalı ...Ş. hakkındaki davanın husumet nedeniyle reddine,”, karar verilmiş; hüküm davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre, temyiz eden davalılardan Türkiye ... Bankası A.Ş.’nin tüm, ... Hayat Emeklilik A.Ş.’nin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA,

2- Bozma öncesi mahkemece, davanın reddine karar verilmiş, hükmün davacı tarafından temyizi üzerine Yargıtay (kapatılan) 13. Hukuk Dairesi’nin 2014/15546 Esas ve 2015/2122 K. sayılı ilamı ile davalı ....'ne yönelik tüm temyiz itirazlarının reddine karar verilmiş, mahkemece bu bozma ilamına uyularak karar verilmiştir.

Hemen belirtilmelidir ki, vermiş olduğu bir hüküm Yargıtay tarafından bozulan ve Yargıtay'ın bu bozma kararına uymuş olan mahkeme, bozma kararı doğrultusunda inceleme yapmak ve hüküm vermek zorundadır. Bu müesseseye "usuli müktesep hak" veya "usule ilişkin kazanılmış hak" denir. Bir başka ifadeyle, mahkemece. Yargıtay bozma ilamına uyulmasıyla, bozma doğrultusunda taraflar yararına usuli kazanılmış hak doğar.

Mahkeme, hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalarak kesinleşmiş olan bölümleri hakkında yeni bir hüküm kuramaz. "Usuli Müktesep Hak", davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay İçtihatları ile kabul edilmiş, usul hukukunun ana ilkelerindendir ve kamu düzeni ile ilgilidir.

Somut olayda, bozma öncesi kurulan hüküm davacılar tarafından her iki davalı bakımından temyiz edilmiş olup davalı .... bakımından bu temyiz itirazları reddedilmek suretiyle davalı yararına usuli müktesep hak oluşmuş ve önceki ilk derece mahkemesi kararı bu davalı bakımından kesinleşmiştir. Hal böyle olunca, bozma sonrası mahkemece davalı ....

İçin önceki hüküm kesinleştiğinden bu hususta karar verilmesine yer olmadığına dair hüküm kurulması gerekirken davalının usuli müktesep hakkını ihlal edecek şekilde yeniden hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

Ne var ki, bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyip hükmün düzeltilerek onanması HMUK'un 438/7.maddesi hükmü gereğidir.