Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2023/2060 K.2023/3199

Taraflar arasında, Mahkemece görülen Tüketici Hakem Heyeti Kararına İtiraz davasında davanın reddine karar verilmiştir. Mahkemece kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili. Tüketici Hakem Heyeti Başkanlığı tarafından 10.08.2022 tarihinde verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ve bu karara itiraz ettiklerini, söz konusu Tüketici Hakem Heyeti kararının husumet yönünden kaldırılması gerektiğini, zira davalının itiraza konu faturaya ait tüketim noktası için abonelik sözleşmesi bulunmadığını, aboneliğin apartman yönetimi ile yapıldığını, yine, davalının davacı şirkete sunduğu 07.06.2022 tarihli dilekçe ile,

15.10.2021 -16.11.2021 tarih aralığına ilişkin 16.11.2021 tarihinde düzenlenen doğal gaz faturasında tüketim miktarında ilave olduğunu belirterek tüketim miktarının nasıl hesaplandığının tarafına bildirilmesini talep ettiğini, davacı şirket tarafından verilen cevap sonrası davalının 26.11.2021 tarihinde Tüketici Hakem Heyetine başvurarak davacı şirketin tüketim miktarının faturalandırmasının 878 m3 fazla olduğunu belirterek fazladan alınan ücretin iadesini talep ettiğini,

Tüketici Hakem Heyeti tarafından bilirkişi incelemesi yaptırılarak alınan rapora istinaden şikayetin kabulü ile tüketiciden tahsil edilen 1.923,00 TL nin davacı şirket tarafından tüketiciye iadesine karar verildiğini, bu kararın haksız ve yasal dayanaktan yoksun olduğunu, yapılan faturalandırmanın ilgili yönetmeliğe uygun olduğunu ileri sürerek; öncelikle davanın husumet itirazları yönünden kabulüne karar verilerek Tüketici Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına,

mahkeme aksi kanaatte ise esasa ilişkin itiraz ve açıklamaları doğrultusunda Tüketici Hakem Heyeti Başkanlığının 10.08.2022 tarihli kararına karşı itirazlarının kabulü ile Tüketici Hakem Heyeti Kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı; adına çıkarılan dava dilekçesi ekli meşruhatlı davetiye usulüne uygun tebliğ edilmiş, davalı taraf dosyaya herhangi bir cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Tüketici Hakem Heyeti Başkanlığının 10.08.2022 tarihli dosyasının incelenmesinde, apartmana ait 19.09.2021 tarihli toplantı tutanağında davalının yönetici olarak atandığı, ... 3. Noterliğinin 21.09.2021 tarihli beyannamesinde yöneticinin davalı olarak belirtildiği, davalının apartman yöneticiliği adına başvuruda bulunduğu ve taraf sıfatının bulunduğu anlaşılmakla davacının hak ehliyetine yönelik itirazının yerinde görülmediği ve Tüketici Hakem Heyeti Başkanlığının 10.08.2022 tarihli dosyasında düzenlenen bilirkişi raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu gerekçesiyle; davanın reddine tarafların yokluğunda, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda kesin olarak karar verilmiştir.

IV. KANUN YARARINA TEMYİZ

A. Kanun Yararına Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkeme kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

Adalet Bakanlığının 21.03.2023 tarihli yazısında; mahkemece, duruşma açılmadan yapılan değerlendirmeyle "hukuki dinlenilme hakkını” ihlal edecek şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olduğu gibi, ilgili mevzuat ve taraflar arasında imzalanan abonelik sözleşmesi hükümlerine göre düzeltilmiş hacim ölçüsüyle yapılan faturalandırma hususunda kapsamlı ve denetime elverişli bir bilirkişi raporu alınarak yapılacak inceleme ve değerlendirmenin sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı bulunduğu ileri sürülerek; kararın, kanun yararına bozulması talep edilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, tüketici hakem heyeti kararının iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 363 üncü maddesinin birinci ve ikinci fıkraları, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un (6502 sayılı Kanun) Karar ve Karara İtiraz başlıklı 70 inci maddesinin dördüncü fıkrası, 6100 sayılı Kanun'un Hukuki Dinlenilme Hakkı başlıklı 27 nci maddesi, 6100 sayılı Kanun'un Ön İnceleme ve Tahkikat başlıklı 320 nci maddesi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Bilirkişiye Başvurulması Gereken Haller başlıklı 266 ncı maddesi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Bilirkişi Raporuna İtiraz başlıklı 281 nci maddesi, Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 41 inci maddesi,

3.Değerlendirme

1. Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde; davada, davalının tahakkuk ettirilen faturayı ödedikten sonra tükettiği doğal gazdan daha fazlasının faturalandırıldığı iddiasıyla fazla ödediği bedelin iadesi için Tüketici Hakem Heyeti Başkanlığına yaptığı başvuru üzerine, adı geçen Heyet tarafından talebin kabulüne dair verilen kararın itirazen incelenerek iptalinin istendiği, mahkemece Tüketici Hakem Heyetince alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu gerekçesiyle dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde davanın reddine karar verildiği ve hükmün kesin olduğu anlaşılmaktadır.

2. Davada duruşma açılmadan karar verilip verilmeyeceğinin incelenmesinde;

6502 sayılı yasanın 73/4. maddesine göre 6100 sayılı HMK'nın basit yargılama usulüne göre yargılamanın yürütülmesi gerekir. Basit yargılama usulünü düzenleyen 6100 sayılı Kanun’un 317. maddesinde de, davalıya tebligat yapılması gerektiği; 320/1. maddesinde de mahkemenin mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar vereceği hükme bağlanmıştır.

Öncelikle belirtmek gerekir ki; sözü edilen maddeye göre, duruşma yapmadan karar verilebilmesi için, hukuken bunun mümkün olması gerekir, başka bir anlatımla, ancak hukukun cevaz verdiği hallerde duruşma açmadan dosya üzerinden karar verilebilir (Örneğin ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları gibi) veya Kanunun duruşma açılmadan dosya üzerinden karar verilmesinde hakime takdir hakkı tanındığı hallerde dosya üzerinden karar verilebilir (Örneğin İİK'nun 17-18. maddelerinde öngörülen şikayet başvurusu gibi). Kanunun açıkça duruşma açılarak yargılama yapılmasını emrettiği hallerde dosya üzerinden karar verilemez.

Bilindiği üzere HMK'nın hukuki dinlenme hakkı başlıklı 27 nci maddesi uyarınca davanın tarafları, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, bu hak yargılama ile ilgili bilgi sahibi olunmasını da kapsar.

Hukuki dinlenme hakkının gereği olarak, taraflar duruşmaya çağrılmadan hüküm verilememesi, Anayasa'nın 36 ncı maddesi ile düzenlenen iddia ve savunma hakkının kullanılmasına olanak tanınması ilkesinin doğal bir sonucudur. Aynı zamanda Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6 ncı maddesinde düzenlenen adil yargılama hakkının da en önemli unsurudur.

Mahkemece, duruşma açılmadan yapılan değerlendirme yukarıda ifade edilen ''hukuki dinlenilme hakkı'' nı ihlal eder şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olduğu gibi, yukarıda ifade edilen mevzuat ve yönetmelik hükümleri ile davacı şirket ve davalı arasında akdedilen abonelik sözleşmesi hükümlerinin irdelendiği,

düzeltilmiş hacim ölçüsüyle yapılan faturalandırma hususunda alanında uzman bilirkişi ya da bilirkişi heyetinden kapsamlı ve denetime elverişli bir bilirkişi raporu alınarak yapılacak inceleme ve değerlendirmenin sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile Tüketici Hakem Heyeti tarafından alanında uzman olmayan Kurumsal Yönetim Bilirkişiden alınan rapora göre yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve kanuna aykırı olduğundan, Adalet Bakanlığının bu yöne ilişen temyiz itirazının kabulüne karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR