Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/1296 K.2025/712

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 78, 79 ve 80. maddeleri ile Yetiştirilmek Amacıyla Yurt Dışına Gönderilecek Devlet Memurları Hakkında Yönetmelik ve Emniyet Genel Müdürlüğü Yurt İçi Yurt Dışı Lisansüstü Eğitim ve Yurt Dışı Kısa Süreli Eğitim Yönergesi hükümleri çerçevesinde Bakanlık Makamının 16.08.2010 tarihli onayı ile 17.8.2010 -17.08.2012 tarihleri arasında PBS Yurt Dışı modülünde ABD'ye lisansüstü eğitime gönderildiğini;

süresinde eğitimini tamamlayamayan davalıya, yine bu yöndeki mevzuat hükümleri uyarınca önce 07.08.2013 tarihine kadar bir yıl, sonra da 07.02.2014 tarihine karar 6 ay ek süre verildiğini, ancak davalının bu süre içinde de eğitimini tamamlayamadığını, imzaladığı taahhütnamede eğitimini süresinde tamamlayamayan ve eğitimini tamamladığını kanıtlayan belgeyi idareye sunamayan davalı hakkında idarelerinin 28.04.2015 tarihli ve 81234 sayılı yazısı ile borç çıkarılıp, tahsiline yönelik işlem başlatıldığını;

tahakkuk ettirilen faizsiz borcu ödemesi için kendisine tebligat yapılıp rızai ödemeye davet edildiyse de davalının ödeme yapmayıp itiraz ettiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, 164.828,92 USD ve 4.049,12 TL borcun sarf tarihlerinden tahsil tarihine kadar işlemiş faizleri ile birlikte tahsil tarihindeki efektif satış kuru üzerinden davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; davalının mesleki gelişimi artırmak amacı ile gönderildiği ABD'nin Cincinati Üniversitesinde uluslararası terörizm dalında doktora eğitimine başladığını, okuldaki başarısı nedeniyle burs da kazanan müvekkilinin eğitim giderinin büyük bölümünü bu şekilde karşılandığını ve bu şekilde davacı İdarenin daha az ödeme yapma olanağına kavuştuğunu.

Yönetmelik ve teamül gereği doktora için yurt dışına gönderilen devlet memurlarına eğitim amaçlı üç yıl süre verildiğini, haklı sebeplerin varlığı halinde de bir yıl ek süre verildiğini, müvekkilinin eğitim gördüğü alanda doktora eğitiminin 5,5 yıldan az sürmediğini, bu durumun müvekkilinin hocası Prof.

Dr. ...'in gönderdiği yazılardan da anlaşılacağını; müvekkilinin doktora programında üstün başarı gösterip Üniversitesinde birinci olduğunu, bu başarıyı gösteren müvekkilinin başarısız sayılmasının düşünülemeyeceğini, müvekkilinin üç yılın sonunda süre uzatımı talebinde bulunduğunu ve kendisine altı ay süre verildiğini, müvekkilinin sürenin bitiminde tez çalışmaları için tekrar altı aylık ek süre talebinde bulunduğunu, ancak davacı İdarenin çalışmalarının uzaktan eğitim şeklinde Türkiye'de yürütülebileceğini belirterek bu istemi reddettiğini, müvekkilinin yargı yoluna başvurması üzerine Ankara 4. İdare Mahkemesinin bu kararı iptal ettiğini,

kararın temyiz edilmesi üzerine dosyanın Danıştayda beklediğini, Danıştay tarafından yürütmenin durdurulması kararı da verilmediğini.

İdarenin ek süre vermemesinin mevzuata aykırı olduğunu, zira ek süre talep edilen Şubat 2014 itibarı ile henüz dört yıllık sürenin de dolmadığını, İdarenin süre uzatımı vermemesi ve ödeneklerini kesmesi üzerine inceleme yapmak üzere gitmesi gereken Irak ve Suriye'ye gidemeyen müvekkilinin tez çalışmasını bitiremediğini, böylece İdare Mahkemesince de iptal edilen iptal kararına da uymayan davacı İdarenin hukuka aykırı işlemi nedeniyle müvekkilinin eğitiminin yarıda kaldığını,

ayrıca ders eğitimini süresinde başarı ile tamamladığını ve idarenin geri çağırması üzerine tezini tamamlayamadığını ve böylece doktora eğitiminin tamamlanamamasının müvekkilinin kusurundan değil, davacı İdarenin hukuka aykırı işleminden kaynaklandığını; müvekkilinden tazminat ve faiz istenilmesinin yasal koşularının oluşmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla. Emniyet Genel Müdürlüğü Çevik Kuvvet Şube Müdürlüğünde komiser yardımcısı olarak görev yapan davacının, 16.08.2010 tarihli Bakanlık Onayı ile 17.08.2010-17.08.2012 tarihleri arasında 2 yıl süre ile Cincinnati Üniversitesinde doktora eğitimi almak üzere Amerika Birleşik Devletlerinde görevlendirildiği, daha sonra bu sürenin.

17.8.2012 tarihinden itibaren 1 yıl, 17.08.2013 tarihinden itibaren de 6 ay süre ile 17.02.2014 tarihine kadar uzatıldığı, davacı tarafından doktora tez çalışmalarının tamamlanabilmesi amacıyla Yurt Dışı görevlendirme süresinin uzatılması istemiyle 13.01.2014 tarihinde yapılan başvurunun, 13.02.2014 tarihli ve 29309 sayılı işlem ile "...Yönetmeliğin 11. maddesi uyarınca süresi içinde eğitim veya öğrenimini tamamlayamayan memurlardan, ancak kurumu tarafından kabul edilebilir bir mazereti bulunanlara bir yıla kadar süre uzatımı verilebileceği,

ayrıca süre uzatım talebinde bulunan personelin tez çalışmalarını ve diğer işlemlerini dışarıdan da takip edebilecekleri..." gerekçesiyle red edildiği, bu red işleminin hukuka uygun olduğunun Danıştay 16. Dairesinin 2015/15414 E., 2016/1868 K. sayılı ilamı ile hüküm altına alındığı, bu hükmün kesinleştiği dikkate alındığında davacının açılan dava da haklı olduğu, bilirkişi tarafından hesaplanan miktarın dikkate alındığı gerekçesiyle; davanın kısmen kabulü ile 155.268,83 USD'nin 17.02.2014 tarihinden itibaren işleyecek devlet bankalarının yabancı parayla açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödenen en yüksek faizi ile,

2.024,56 TL'nin 17.02.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; yurt dışı eğitim masrafı olarak ödenen 2.024,56 TL'nin yüklenme senedi hükümlerine göre iki katı olan 4.049,12 TL'nin tahsili gerektiği gibi, temerrüdün 22.04.2015 tarihinde gerçekleştiği cihetle faize bu tarihten itibaren hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesi doğru olmadığı gerekçesiyle; taraf vekillerinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

yeniden davanın kısmen kabulü ile 155.268,83 USD'nin 22.04.2015 tarihinden itibaren işleyecek devlet bankalarının yabancı parayla açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödenen en yüksek faiziyle. 4.049,12 TL'nin 22.04.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili; hükme esas alınan rapordaki hesaplamaların eksik ve hatalı olduğunu, Mahkemece tahsiline karar verilen alacağın tahsil tarihindeki T.C. Merkez Bankasınca belirlenen efektif satış kuru üzerinden hesap edilerek Türk parası karşılığı ödenmesi yönünde hüküm kurulmadığını, 22.02.2015 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına karar verilmesinin hatalı olduğunu, sarf tarihinden itibaren tahsil tarihine kadar faiz işletilmesi gerektiğini ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı vekili; davacı idarenin, ikinci altı ay uzatmasını vermeden müvekkilini Türkiye'ye çağırıp okul ve burs ödemelerini de kestiğini, Diyarbakır'a tayini çıkarıldığını, ödeneklerin kesilip, hemen göreve başlatılması sebebi ile doktora eğitiminin akamete uğradığını, 2016 Ağustos ayı sonunda müvekkilin eğitimini tamamladığını, okulun süresi içerisinde bitmemesinde müvekkilinin bir kusurunun bulunmadığını, Yönetmelik ve teamül gereği, doktora için Yurt Dışına gönderilenlere 3 yıl süre verilip, bu sürenin 1 yıl daha uzatılabileceğini, doktora konusunun önemi, geniş kapsamlı araştırmayı gerektirmesi,

sadece teorik olarak fiilen de sahada inceleme yapmayı gerektiren bir konu olması karşısında, bu daldaki eğitimin 5,5 yıldan aşağı sürmediğini, bu durumun müvekkilin tez hocasının davacı İdareye gönderdiği yazılardan da anlaşılabildiğini, bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere müvekkilinin hakkı olan 3+1 yıllık süre 17.08.2014 tarihinde dolması gerekirken davacı idarenin 15.01.2014 tarihinden sonra ödeneğini kestiğini, davacı İdare müvekkilin eğitiminin yarıda kesilmesi sonucunda doğal olarak tez çalışmasının da yarıda kaldığını, bu gecikmede davalının hiçbir kusuru bulunmadığını,

33.939,00 USD kurs ve eğitim giderinin davalıya ödenmediğini ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, ABD’de doktora eğitimine gönderilen davalının Yurt Dışına Gönderilen Kamu Personeline Mahsus Yüklenme Senedi ve Muteber İmzalı Kefalet Senedine aykırı davrandığı iddiasına dayalı öğrenim giderlerinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında; hukuki ilişkinin ve bu ilişki nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlığa ilgili hukuk kurallarının doğru şekilde uygulandığı, ileri sürülen temyiz nedenlerine göre; davalı tarafından ödenmesi gereken miktarın doğru olarak tespit edildiği, temerrüt tarihinin doğru olarak belirlendiği, davalının eğitimini süresinde tamamlamadığı, süre uzatım talebinin reddine dair işlemin hukuka uygun olduğunun Danıştay 16. Dairesinin 24.03.2016 tarihli ve 2015/15414 E., 2016/1868 E. sayılı ilamı ile tespit edildiği anlaşılmakla, taraf vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR