Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/1340 K.2025/2391

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin ...

Eczanesinin sahibi ve mesul müdürü olduğunu, davalı Kurum tarafından 03.03.2017 tarihinde eczanede yapılan denetim sonucunda, müvekkilinin Medula ekranının kapatılarak ilaç verme işleminin durdurulduğunu, buna göre davalı Kurumun taraflar arasında imzalanan İlaç Teminine İlişkin 2016 yılı Protokolü'nün (5.1.) maddesine aykırı olarak bir ay önceden yazılı bildirimde bulunmaksızın ve hiçbir gerekçe göstermeksizin müvekkilinin sözleşmesini feshetmiş olduğunu, ayrıca Protokolün anılan maddesinin haksız şart niteliğinde olup 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 21. maddesi uyarınca geçersiz sayılması gerektiğini,

müvekkilinin sözleşmesinin askıya alınması nedeniyle iş yapamaz hale geldiğini, maddi ve manevi zarara uğradığını, hakkında ... terör örgütüne üye olmak suçu nedeniyle soruşturma başlatılmış ise de terör örgütüyle herhangi bir irtibatı ve iltisâkının bulunmadığını ileri sürerek;

davalı Kurumun haksız fesih işleminin iptalini, uğradığı maddi zarara karşılık fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 1.000,00 TL ile Kuruma ibraz edilen ve edilecek olan fatura bedellerinin ödenmesinde gecikme olması halinde fatura bedellerinin işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini ve taraflar arasındaki Protokol hükümlerine göre sözleşmenin 01.04.2017 tarihi itibariyle yenileneceği gözetilerek sözleşmenin bu tarih itibariyle yenilenmiş sayılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; davacının sözleşmesinin Kurumun 26.11.2016 tarihli yazısı üzerine feshedildiğini, anılan yazıda, ülkenin iç ve dış güvenliğini tehdit eden terör örgütleri ile bağlantılarından dolayı haklarında inceleme, soruşturma, tutuklama bulunan veya bahse konu terör örgütleri ile bağlantılı oldukları belgelenen sağlık hizmeti sunucularından, Kuruma intikal eden bildirimler doğrultusunda tespiti yapılan sağlık hizmeti sunucularının, Medula erişiminin iptal edileceği ve ödemelerinin durdurulacağı,

Kurumla sözleşmeli eczanelerin de Sosyal Güvenlik Kurumu Kapsamındaki Kişilerin Türk Eczacıları Birliği üyesi Eczanelerden İlaç Teminine İlişkin Protokol'ün (5.1.) maddesi uyarınca sözleşmelerinin feshedileceğinin bildirildiği, davacı hakkında da silahlı terör örgütüne üye olmak suçu nedeniyle ceza davası açıldığının tespit edilmesi üzerine fesih işleminin uygulandığını, yapılan işlemde hukuka aykırılık bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda, davalı Kurum tarafından davacı eczaneye fesihten bir ay önce yazılı bildirimde bulunduğuna dair bir belgenin ibraz edilmediği, buna göre davalı Kurumca yapılan fesih işleminin, Sosyal Güvenlik Kurumu Kapsamındaki Kişilerin Türk Eczaneler Birliği Üyesi Eczanelerden İlaç Temine İlişkin Protokol’ün (Protokol) (5.l.) maddesi hükmüne aykırı olduğu gerekçesiyle, davalı Kurumun sözleşmenin feshi işleminin haksız olduğunun tespiti ile işlemin iptaline;

ancak sözleşmenin yenilenmesi hususunun davalı Kurumun takdirinde olduğu ve davacının maddi zararına ilişkin açıklama yapılmadığı gibi, buna ilişkin delillerini de verilen süre içerisinde dosyaya sunmadığı gerekçesiyle, maddi zararlarının giderilmesi ve sözleşmenin 01.04.2017 tarihinden itibaren yenilenmiş sayılmasına yönelik taleplerinin reddine karar verilmiş; karara karşı, taraf vekilleri istinaf isteminde bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; sözleşmenin feshine ilişkin bildirimin olmaması nedeniyle davalı Kurumun davacı hakkında uyguladığı fesih işleminin iptaline yönelik kararın yerinde olduğu, öte yandan davacının maddi zararını ispat külfeti altında olması ve Mahkemenin bu yönde verdiği süreye karşın gerekli açıklamayı yapmaması, sözleşmenin yenilenmesi hususunun ise davalı Kurumun takdirinde olması nedeniyle davacının tazminat istemi ile sözleşmenin yenilenmiş sayılmasına ilişkin isteminin reddine karar verilmesinde de bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle, başvuruların ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili; davalı Kurumun sözleşmenin feshine ilişkin işleminin haksız olduğu tespit edilmesine ve işlemin iptaline karar verilmesine rağmen, sözleşmenin 01.04.2017 tarihi itibariyle yenilenmiş sayılması yönünde hüküm kurulmamasının hatalı olduğunu, öte yandan müvekkilinin uğradığı maddi kayıplara ilişkin gerek dava dilekçesinde gerek ilerleyen aşamalarda sunulan beyan dilekçelerinde detaylı açıklama yapıldığını, Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılarak maddi tazminat miktarının hesaplanması gerekirken, eksik inceleme ile karar verilmesinin de usul ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürerek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili; davacı eczacı hakkında iç ve dış güvenliği tehdit eden terör örgütleri ile bağlantısı nedeniyle yürütülen soruşturma neticesinde, Kahramanmaraş 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 2018/161 E. sayılı dosyasıyla silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan dolayı dava açıldığını, davanın derdest olduğunu, bu kapsamda davacı hakkında uygulanan sözleşmenin feshi işleminde hukuka aykırılık bulunmadığını ileri sürerek, kararı temyiz etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı Kurum tarafından davacı hakkında uygulanan fesih işleminin iptali ile maddi tazminat ve sözleşmenin yenilenmiş sayılmasına karar verilmesi istemine ilişkindir.

1. Mahkemece taraflar arasındaki ilaç teminine ilişkin sözleşmenin yenilenmesi hususunun davalı Kurumun takdirinde olduğu ve davacının maddi zarara uğradığına ilişkin iddiasını ispatlayamadığı gerekçesiyle, maddi tazminat ve sözleşmenin yenilenmiş sayılmasına yönelik taleplerin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla; davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2. Davalı vekilinin temyiz itirazlarına gelince; taraflar arasında 01.01.2016 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere imzalanan Protokol'ün (5.1.) maddesinde; "Taraflar bir ay önceden yazılı bildirimde bulunmak şartıyla sözleşmeyi her zaman feshedebilir." hükmü düzenlenmiştir. Protokolün bu maddesi, taraflara herhangi bir sebep belirtmeden sözleşmeyi feshetme yetkisi vermektedir. Ancak haklı bir sebep bulunması halinde tarafların her zaman sözleşmeyi feshetme hakkı mevcuttur.

Öte yandan, 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun'un (6197 sayılı Kanun) 4. maddesinde eczacılık yapmaya mani haller tahdidi olarak sayılmış, (A) bendinde ise Devletin güvenliğine karşı işlenen suçlar ile Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı işlenen suçlar eczacılık yapmaya mani haller arasında gösterilmiştir.

Yapılan bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; davacı eczacı, davalı Kurum tarafından haklı bir gerekçe gösterilmeksizin ve bir aylık süreye uyulmaksızın Medula ekranının kapatılmak suretiyle sözleşmesinin feshedildiğini ileri sürerek, davalı Kurum işleminin iptalini talep etmiş; davalı vekili ise davacı hakkında terör örgütüne üye olmak suçundan ceza davası açıldığının tespit edilmesi üzerine Kurum tarafından sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece her ne kadar fesih bildiriminin taraflar arasındaki Protokol'ün (5.1.) maddesinde belirtilen usule uygun olarak yapılmadığı gerekçesiyle, sözleşmenin feshi işleminin iptaline karar verilmiş ise de, yukarıda da açıklandığı üzere Protokolün bu maddesinin taraflara herhangi bir sebep belirtmeksizin sözleşmeyi feshetme yetkisi tanıdığı, ancak haklı bir sebep bulunması halinde tarafların sözleşmeyi her zaman feshetme hakkına sahip olduğu, davacı hakkında ise 6197 sayılı Kanun'un 4. maddesinde eczacılık yapmaya mani haller arasında gösterilen terör örgütüne üye olmak suçu nedeniyle ceza davası açıldığı anlaşılmakla;

davalı Kurum tarafından sözleşmenin haklı nedenle feshedildiği göz önüne alınarak, fesih işleminin iptaline yönelik istemin de reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve gerekçeyle fesih işleminin iptaline karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR