Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/2339 K.2025/2373

Bölge Adliye Mahkemesince verilen karar, davacı vekili ile davalılardan ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacı vekili asıl davada; ... adlı kişinin mirasçısız öldüğünü, bu nedenle İstanbul 7. Sulh Hukuk Mahkemesinin 1995/724-956 sayılı kararıyla mirasının Hazineye aidiyetine karar verildiğini, ...’ın sağlığında İstanbul Kadıköyde bulunan 1443 parsel sayılı taşınmazın maliki olduğunu ve 4/7 hissesinin satışı için davalı ...’a ...

Noterliğinin 21.07.1998 tarihli ve ... sayılı işlemiyle vekalet verdiğini, ...’un bu vekaletname ile taşınmazı davalı ...’ya, sattığını onun da dava dışı ...’a sattığını, bunun dışında ...’ın davalı ... lehine 1989 tarihli senet tanzim ettiğini, davalının senedi takibe koyup ...’ın Beşiktaştaki taşınmazı için satış talep ettiğini, müvekkilince açılan menfi tespit davasının İstanbul 10. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1996/86 E., 1997/449 K. sayılı kararıyla, ...'ın vekalet ve senet tanzim tarihlerinde fiil ehliyetinin bulunmadığının tespiti ile davanın kabulüne karar verildiğini,

müvekkilince Kadıköyde bulunan taşınmaz için Kadıköy 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2006/352 E., 2007/352 K. sayılı dosyasında tapu iptal tescil davası açıldığı ve Mahkemece davanın kabulüne karar verildiği, ancak ... tarafından yargılamanın yenilenmesi talep edilmesi üzerine Kadıköy 3. Asliye Hukuk Mahkemesince iyiniyetli olduğu gerekçesiyle 08.12.2011 tarihinde talebin kabulüne, tapunun ... adına tesciline karar verildiğini, bu durumda müvekkiline kalması gerekirken geçersiz vekaletname ile satışı yapılan taşınmazın 4/7 hissesinin satış bedelinin davalı ..., ... ve vekaletnameyi tanzim eden ...

Noteri ...’den tahsil edilmesi gerektiğini ileri sürerek; fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 608.000,00 TL'nin davalılardan müteselsilen ve müştereken tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 14.06.2021 tarihli ıslah dilekçesiyle talep sonucunu 674.106,00 TL’ye yükseltmiştir.

2. Davacı vekili birleşen davada; asıl davadaki vakıaları ileri sürerek, vekaletnameyi resmiyet kazandıran noterin davalıların murisi olduğunu dava sırasında öğrendiklerini belirterek, 674.106,00 TL'nin davalılardan müteselsilen ve müştereken tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili; vekaletname tarihinde müvekkilinin başka bir bölgede görev yaptığını, işlemi yapan Noter olmadığını, bu nedenle müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... vekili; davanın zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin iyiniyetli olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

3. Birleşen dava davalıları vekili; davanın zamanaşımına uğradığını, müvekkillerinin murisi ...'nin noter olarak kusur ve ihmalinin bulunmadığını, vekaletname tarihinde 56 yaşında olan ...'ın yaş ve fiziki olarak vekaletname vermesine engel bir halinin olmadığını, vekaletnameyi murisin değil noterlik katibinin imzaladığını, bu kişinin davaya dahil edilmesinin gerektiğini, vekaletnamedeki “kendisinin kanuni ehliyete haiz olduğunu anladım” ifadesi ile müteveffa ...'ın kısıtlı olduğunu gösteren bir durumun olmadığının anlaşıldığını, aksini davacının ispatlaması gerektiğini, kısıtlılık kararı varsa bile noterin o tarihte bunu bilmesinin mümkün olmadığını, kişideki akıl hastalığının geçmişe dönük olarak tespit edilemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; mirası Hazineye aidiyetine karar verilen ...'ın 21.07.1988 tarihli vekaletnamesiyle davalı ...'u vekil tayin etmesinden sonra ...'un taşınmazı davalı ...'ya, ...'nın da dava dışı ...'e sattığı, Adli Kurumu 4. İhtisas Kurulunun senet tanzim tarihi olan 08.06.1989 ve vekaletname tarihi olan 21.07.1988 tarihleri itibarıyla ...'ın kronik şizofreni hastası olması sebebiyle fiil ehliyetinin olmadığının tespit edildiği, vekil ...'un ...'ın vekaletname ve satış tarihlerinde fiil ehliyetinin olmadığını bilebilecek durumda olduğu,

bilerek geçersiz vekaletname ile satış yapmış olması nedeniyle davacının uğradığı zarardan sorumlu olduğu, davalı ...'nın kötüniyetli olduğu yönünde delilin bulunmadığı için sorumlu olmadığı, davalı ...'in işlemi yapan noter olmadığı, davaya konu işlemi yapan noterin ... olduğu, noterin işlem sırasında ... fiil ehliyetinin olmadığını fark etmesi gerektiği için ... ile birlikte sorumlu olduğu gerekçesiyle;

asıl davanın davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu sebebiyle reddine, davalı ... yönünden reddine, davalı ... yönünden kabulü ile 674.106,00 TL'nin davadan itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, birleşen davanın kabulüne, 674.106,00 TL tazminatın 08.10.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen ve asıl davada hüküm altına alınan ... ile mükerrer tahsilat olmayacak şekilde tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı ... ile birleşen davalılar vekili tarafından istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının taşınmazın elinden çıktığını Kadıköy 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/491 sayılı kararı ile 23.02.2011 tarihinde öğrendiği, birleşen davanın ise 09.07.2021 tarihinde açıldığı, zararın öğrenildiği tarihte işlemi yapan noterin de bilinebilir olduğu, işlem tarihindeki noter yerine dava tarihindeki notere dava açılmış olmasının zamanaşımını süresini etkilemeyeceği gerekçesiyle; davalı ...'un istinaf başvurusunun reddine, birleşen dava davalılarının istinaf başvurusunun kabulüyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

yeniden asıl davanın davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu sebebiyle reddine, davalı ... yönünden reddine, davalı ... yönünden kabulüyle 674.106,00 TL'nin davadan itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, birleşen davanın zamanaşımından reddine karar verilmiş; karar, davacı vekili ile davalılardan ... tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili; müvekkilinin zararı 23.02.2011 tarihinde, zararlandırıcı işlemi yapan noter ise 23.02.2021 tarihinde öğrendiğini, buna göre 2 ve 10 yıllık zamanaşımı sürelerinin dolmadığını belirterek, birleşen dava yönünden kararı temyiz etmiştir.

2. Davalı ...; müteveffa ...’ın vekaletname tarihinde 56 yaşında olup hukuki ehliyete sahip olduğunu, 1993 yılında düzenlenen bir rapor ile 1983 yılından beri akli melekelerinin yerinde olmadığına kanaat getirilemeyeceğini, vekaletnamenin birinci sayfasında noterin “kendisinin kanuni ehliyete sahip olduğunu anladım” beyanının olduğunu, müteveffanın şizofreni hastası olması halinde bunun Noter tarafından tespit edilebileceğini, vekaletnameyi imzalayan altı kişinin de bu rahatsızlığı fark etmemiş olmasının imkansız olacağını, müteveffanın kronik şizofreni hastası olduğu kabul edilirse de kendisinin bu durumu bilmediğini,

müteveffanın kendisinin çalıştığı bankanın müşterisi olduğunu, böyle bir durumu varsa tek başına işlem yapamaması kısıtlı olması gerektiğini, başkalarının fark edemediği rahasızlığı fark etmesinin kendisinden beklenemeyeceğini belirterek, kararı temyiz etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, müteveffa ...'a ait taşınmazın, fiil ehliyetinin olmaması nedeniyle geçersiz olan vekaletnameye istinaden satılmasından kaynaklanan zararın vekil, satın alan ve vekaletnameyi düzenleyen noterden tazmini istemine ilişkindir.

Temyiz edilen karardaki gerekçeye, murisin vekaletnamenin tanzim edildiği tarihte kronik şizofreni hastası olması nedeniyle fiil ehliyetinin olmadığının adli tıp raporuyla tespit edilmiş olmasına, vekaletnameye resmiyet kazandıran noterin resmi senette adının yazılı olması nedeniyle tarafta hata edilmiş olmasının zamanaşımına etkisinin olmamasına göre, davacı vekili ile davalı ...'un temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR