Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/2438 K.2025/1672

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacılardan ..., ..., ..., ... ve... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili.

İstanbul ili, Sancaktepe ilçesinde bulunan taşınmazın davacılar ile babaları olan mirasların ...tarafından uzun yıllar kullanıldığını, davacılar tarafından davalı Belediyeye başvurularak tapu devrinin adlarına yapılmasının talep edildiğini, uzun yıllar burayı kullanan ve vergilerini ödeyen mülkiyet talebinde bulunan müvekkillerine davalı ... tarafından taşınmazın yol ve okul alanında kaldığının bildirildiğini ve taraflarınca kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tazminat davası açıldığını ancak dava konusu yerin mülkiyetidir.

Belediyeye ait olması nedeniyle davanın reddedildiğini, davacıların ve miras bırakan ... bu durumdan mağdur olduklarını, 1990 yılından bu yana vergilerini belediyeye düzenli olarak ödediklerini ve davalı ... tapunun adına tescilinden sonra dahi itiraz etmeden ödemeleri kabul etmeye devam ettiğini, sonucunda davacıların vergi ödemelerini düzenli yaptıkları taşınmazın mülkiyetini alacaklarını beklerken kamu hizmeti veren Belediye tarafından mağdur edilerek zarara uğratıldığını, taşınmazın rayiç değerinin maddi tazminat olarak ödenmesini,

kabul anlamına gelmemekle birlikte Belediyeye yapılan tüm ödemelerin denkleştirici adalet kuralı gereği geri ödenmesini talep ettiklerini ileri sürerek; fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, 10.000,00 TL tazminatın işleyecek yasal faizi ile birlikte davalının tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; taşınmazın satış işleminin tapu müdürlüğünde, satış vaadi işleminin ise noterlikte yapılması gerektiğini, resmi şekil şartına aykırı yapılan işlemlerin geçersiz olduğunu,bu nedenle davacının tapu iptal tescil talebinin yerinde olmadığını, davacının zaman aşımına uğradığını, ödendiği iddia edilen bedeller varsa tapu rayicine göre değil ÜFE endeksi dikkate alınarak talep edilebileceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1.İlk Derece Mahkemesinin 26.10.2021 tarihli kararıyla; davacıların rayiç bedeli ilişkin tahsil isteminin taşınmazda herhangi bir üstün haklarının olmaması sebebiyle yerinde olmadığı, terditli olarak talep edilen sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak isteminin ise, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 82. Maddesi kapsamında en geç 21.11.2014 tarihinde talep edilmesi gerektiği, ancak davanın iki yıllık zamanaşımı süresinden sonra açıldığı ve davalının bu yönde defi ileri sürdüğü, dahili davacılar ... ve ...' in davayı takip etmemeleri sebebiyle, işbu davacılar yönünden dosyanın işlemden kaldırıldığı,

süresi içinde de davanın yenilenmediği gerekçesiyle; davacılar ... ve ... yönünden açılan davanın açılmamış sayılmasına, diğer davacılar yönünden açılan davanın reddine karar verilmiş, kararın bir kısım davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 02.06.2022 tarihli kararıyla; dava konusu edilen ve davacıların murisi tarafından ödendiği bildirilen vergilere dair ödeme belgelerini içerir tüm ödeme kayıtlarının celbi ile ayrıca davacıların murisinin taşınmazı kullanma nedeni davalı ... ile ayrıca maliyeden sorularak,

gerek davalı ... gerekse maliyeden davacıların murisi adına taşınmaz tapu tahsis kaydının olup olmadığı araştırılması, öncelikle davacıların murisinin ve davacıların davadaki hukuki durumlarının tespitinin yapılması gerektiği, yine kamulaştırmasız el atma davasının kesinleşme şerhinin bulunup bulunmadığının mahkemesinden sorulması, bundan başka ifanın imkansız hale geldiği tarihi belirtilir başkaca kayıtlarda ayrıntılı incelenerek, davacıların tüm talep ettiği bedellerin dayanağı ve davacıların murisinin taşınmazı kullanmasına yönelik hukuki durumu belirlenerek,

ifanın imkansız hale geldiği tarih yönünden de gerekli tespitler yapılması gerekmesine rağmen, tüm bu hususlarda değerlendirme yapılmadan zamanaşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesinin yerinde görülmediği gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, belirtilen hususlarda inceleme yapılarak yargılamaya devam edilip bir karar verilmek üzere dosyanın Mahkemesine geri gönderilmesine karar verilmiş

2.İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taşınmaz devrinin yapılamayacağının 21.11.2012 tarihli yazı ile davacıların murisine bildirildiği ve taşınmaza ilişkin tapu tahsis belgesinin olmadığı dikkate alındığında, en geç 21.11.2012 tarihi itibariyle davacıların taşınmaz yönünden kötüniyetli zilyet olduklarının kabulü gerektiği, bu kapsamda taşınmazın kullanımı sebebiyle, davacıların taşınmazda haksız işgalci oldukları, haksız işgal kapsamında taşınmaz tahliyesi talep edilmeksizin vergi tahsilatlarının yapıldığı,

21.11.2012 tarihine kadar yapılan vergi ödemelerinin TBK' nın 82. maddesi kapsamında en geç 21.11.2014 tarihinde talep edilmesi gerektiği, ancak işbu davanın iki yıllık zamanaşımı süresinden sonra açıldığı ve davalının bu yönde defi ileri sürdüğü, bu haliyle de 21.11.2012 tarihine kadar yapılan ödemelerin zamanaşımına uğradığı, sonraki döneme ilişkin yapılan ödemelerin ise haksız işgal sebebiyle zenginleşme olarak değerlendirilemeyeceği gerekçesiyle; davacılar ... ve ... yönünden açılan davanın açılmamış sayılmasına,

diğer davacılar yönünden açılan davanın reddine karar verilmiş karara karşı, süresi içinde davacılardan ..., ..., ..., ... ve... vekili tarafından başvurusunda bulunulmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde bir kısım davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Bir kısım davacılar vekili; kaldırıma kararından sonra yeterli incelemenin yapılmadığı gibi davalı tarafın beyanınında alınmadığını, boçluya ait olan taşınmazın vergilerinin müvekkili davacılar tarafından davalı olan Belediyeye senelerce ödendiğini, taşınmazın ileride kendilerine ait olacağını zannederek iyi niyetle vatandaşa hizmet amaçlı olan kuruma inanarak ödemeler yapıldığını, sebebi olmadan alınan ve güvene dayanarak yapılan ödemelerin iade edilmemesi hususu ve nedenini davalı tarafın ispat etmesi gerektiğini, dosyada ödeme kayıtları mevcut olduğu gibi son yıllara ait taleplerin de incelenmediği,

Maliyeden bu hususların sorulmadığını, davacıların tescil talepleri incelenmeden tekrar davanın reddine karar verilmesinin hukuki olmadığını, zamanaşımı def'i yönünden yeterli inceleme yapılmadığını, ayrıca vekalet ücretine karşılıklı olarak itiraz edilmemiş olduğundan kesinleştiğini, yeniden takdir edilmesinin hukuki olmadığını ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ... adına kayıtlı olan taşınmazın rayiç değerinin tahsili olmadığı takdirde vergi ödemelerinin davacıların murisleri tarafından Belediyeye yapılan tüm ödemelerin denkleştirici adalet kuralı gereği iadesi istemine ilişkindir. Dava konusu taşınmaz ile ilgili olarak davacılar veya murisleri adına düzenlenmiş tapu tahsis belgesinin bulunmadığı, davacıların haksız işgalci konumunda oldukları taşınmazda herhangi bir üstün haklarının da bulunmadığı, karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre vekalet ücretine hükmedilmesinin yerinde olduğu anlaşılmakla, davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR