Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/2656 K.2025/1628

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin Türk vatandaşı olmak için taşınmaz satın almak istediğini, emlakçı vasıtasıyla davalı ile tanışıp Beylikdüzündeki taşınmazı satın almak için satış vaadi sözleşmesi yaptıklarını, müvekkilinin davalıya toplamda 520.000,00 TL ve 9.600 USD'yi banka aracılığı ile ödediğini, tapu devri yapılacağı sırada görevli memurun taşınmaz üzerinde ipotek olduğunu bildirdiğini, müvekkilinin bu nedenle ipotekli taşınmazı satın almak istemediğini, davalının müvekkiline 100.000,00 TL'yi iade ettiğini, başka taşınmazlar bulacağını söylemesine rağmen bulmadığını ve kalan parayı iade etmediğini,

bakiye alacak için Büyükçekmece 1 İcra Dairesinin 2019/37501 esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu ileri sürerek; vaki itirazın iptalini, takibin devamını ve davalı aleyhine %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı, davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1. İlk Derece Mahkemesinin 11.11.2021 tarihli kararıyla; taraflar arasındaki satış vaadi sözleşmesinin adi yazılı olduğu, davacının taşınmazı almaktan vazgeçmesinin haklı sebebe dayandığı, davacının davalıya ödediği 574.892,80 TL'nin iadesini davalıdan talep edebileceği, davacının kabulünde olduğu üzere davalı tarafça 100.000,00 TL yapılan ödeme düşüldüğünde 474.892,80 TL kaldığı, sözleşme gereği toplam yapılan ödemenin %5'i olan 28.744,64 TL cezai şart da düşüldüğünde davacının talep edebileceği miktarın 446.148,16 TL olduğu gerekçesiyle;

davanın kısmen kabulü ile davalının takip dosyasına yaptığı itirazın asıl alacak olan 446.148,16 TL'lik kısım yönünden iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına, fazlaya dair asıl alacak ve faize ilişkin taleplerinin reddine, asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiş, karara karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin 28.11.2022 tarihli kararıyla;

taraflar arasında, davalı adına kayıtlı taşınmazın haricen satışı yönünden adi yazılı sözleşme yapıldığı ve bu sözleşme uyarınca davacı tarafından toplam 574.892,80 TL ödeme yapıldığı, sözleşmenin resmi şekilde yapılmaması nedeniyle geçersiz olduğu ve taraflar lehine hak ve borç doğurmayacağı, tarafların sebepsiz zenginleşme kurallarına göre aldıklarını iade yükümlülüğü altında oldukları, sözleşmeden haklı sebeple dönülüp dönülmediğinin bu iade yönünden etkisinin bulunmadığı,

bu nedenle asıl alacağa bağlı, asıl alacağın ferisi niteliğinde olan cezai şartın da talep edilemeyeceği, Mahkemece sözleşme gereği toplam yapılan ödemenin %5'i olan 28.744,64 TL cezai şart düşülerek davacının talep edebileceği alacak miktarının belirlenmesinin hukuka aykırı olduğu, davalı tarafından davacıya 110.000,00 TL iade edildiği, bunun 100.000,00 TL olan kısmının banka havalesi suretiyle iade edildiği, 10.000,00 TL tutarındaki meblağın makbuz alınmak suretiyle elden nakit olarak iade edildiği,

davacının ıslak imza attığı makbuz dosyaya sunulmuş olmasına rağmen bilirkişi tarafından yapılan hesaplamalarda dikkatlerden kaçtığı, Mahkemece ödeme belgesi niteliğindeki makbuz aslı temin edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiği, davalının kısmi ödemesinin temerrüt sonucunu doğurup doğurmayacağı hususu üzerinde Mahkemece bir değerlendirme yapılmadığı gerekçesiyle; istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın yeniden karar verilmesi için Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taraflar arasındaki taşınmaz satış sözleşmesinin resmi şekilde yapılmaması nedeniyle geçersiz olduğu, davacının ödediği satış bedelinin iadesini talep edebileceği, davacı tarafından davalı hesabına toplam 574.892,80 TL ödeme yapıldığı, davalının 110.000,00 TL'yi davacıya iade ettiğinin tarafların kabulünde olduğu, bu miktarın mahsubu ile davacının 464.892,80 TL alacağının bulunduğu gerekçesiyle;

davanın kısmen kabulüne, davalının ödeme emrine yapmış olduğu itirazın asıl alacak 464.892,80 TL'lik kısım yönünden iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına, fazlaya dair asıl alacak ve faize ilişkin taleplerinin reddine, asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Mahkemece verilen kararda usul ve hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; müvekkiline herhangi ihtarname veya sair bildirimde bulunmayan davacının bedel iadesi talebinin hüküm altına alınmasının mümkün olmadığını, davacının kötüniyetli hareket ederek sözleşmenin geçersizliğini ileri sürdüğünü, Mahkemece hatalı olarak taşınmaz üzerinde vatandaşlık kazanılmasına engel olabilecek mahiyette takyidat bulunduğunun belirtildiğini, müvekkili lehine cezai şarta hükmedilmesi gerektiğini, alacak miktarı likit ve muayen nitelikte olmadığından icra inkar tazminatı isteminin kabul edilemeyeceğini ve kötüniyetli olarak takip başlatan davacı aleyhine tazminata hükmedilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, harici taşınmaz satışı için ödenen satış bedelinin sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında belirtilen gerekçeye, özellikle resmi şekilde düzenlenmemesi nedeniyle geçersiz olan sözleşmenin ferisi niteliğinde olan cezai şartın da geçersiz bulunmasına, alacağın likit olması nedeniyle icra inkar tazminatına hükmedilmesinin yerinde olmasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR