Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/3318 K.2025/2639

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirket ile davalı birlik arasında 08.09.2013 tarihli "Küçükbaş Hayvanları Güncelleme Tespit ve Kontrol İşi Hizmet Alım Sözleşmesi" akdedildiğini, müvekkili şirketin işi eksiksiz ve tam olarak teslim ettiğini, fatura bedellerine istinaden yapılan iş karşılığı müvekkili şirkete 286.490,00 TL olan borcundan davalı birliğin ödeme yapmış olduğu 164.000,00 TL mahsup edildiğinde bakiye 122.490,00 TL'nin ödenmemesi üzerine davalı birlik hakkında icra takibi başlatıldığını, takibe itiraz ettiğini ileri sürerek; itirazın iptali ile takibin devamına, müvekkili lehine inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; davacı şirket ile 08.09.2013 tarihli Küçükbaş Hayvanları Güncelleme Tespit ve Kontrol İşi Hizmet Alım Sözleşmesi" akdedildiğini, sözleşmenin son tarihinin koyun keçi bilgi sisteminin güncelleneceği son tarih olan 30.11.2013 tarihinden 1 ay öncesi olduğunu,

sözleşmede açıkça düzenlenmese de davacı şirketin güncelleme ve tespit işlemlerinin yanı sıra üyelerinin her birinden İl Müdürlüğü hesabına yatırmaları gereken 10,00 TL dosya masrafının ve yeni kayıt olacak üyelerden alınması gereken 300,00 TL üye giriş aidatının davacı şirketçe toplanacağı ve bu toplanan paraların da müvekkili birliğe teslim edileceğinin kararlaştırıldığını, buna ilişkin Yönetim Kurulu kararı da bulunduğunu, davacı şirket çalışanları tarafından 29.310,00 TL 'nin üyelerinden toplandığını, bu paranın 1.670,00 TL'sinin müvekkili birliğe nakit olarak teslim edildiğini,

nakit haricinde müvekkili birliğe 3.530,00 TL değerinde iki adet bilgisayarın davacı şirket tarafından satın alındığını, müvekkili birliğe teslim edilmeyen 24.110,00 TL'nin davacı şirket uhdesinde bulunduğunu, İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü'ne ödenmesi gereken 38.540,00 TL dosya masraf bedelinin müvekkili birlik tarafından banka yoluyla dava dışı müdürlüğe ödendiğini, sözleşme kapsamında davacı şirketin sahada çalışmalarına başladığını, ancak bir süre sonra mali sıkıntılar yaşadıklarından bahisle müvekkili birlikten ödemede bulunulmasının istendiğini,

müvekkili birliğin zaman sıkıntısı nedeniyle başka bir şirketle anlaşma imkanı bulunmadığından ödemeler yapmaya başladığını, üyelerin ellerindeki hayvan sayısı ile küpe numaralarının koyun keçi bilgi sistemi ile uyuşmadığı, kimi yetiştiricilerin ise kendileri ile hiç görüşülmediğinin dava dışı müdürlükçe müvekkili birliğe bildirildiğini, çözüm için davacı şirket ile ek sözleşme akdedildiğini, ek sözleşmenin davacı şirketin ana sözleşmeden doğan yükümlülüklerini tam ve eksiksiz olarak ifa edememesinden dolayı akdedildiğini,

dava dışı müdürlüğe durum bildirilerek 15.02.2024 tarihine kadar güncelleme listelerinin hazır hale getirileceği ve CD ortamında dava dışı müdürlüğe teslim edileceğinin bildirildiğini, ancak davacı şirketin sahada çalışmalarını tamamlayamadığı gibi 2013 yılı anaç koyun keçi destek ödemelerinden üyelerin ve birliğin mağduriyetlerini engelleyecek bir tedbir alınmadığını, 183.500 adet hayvanın sahada olduğundan bahisle müvekkili birliğe haksız olarak 64.959,00 TL bedelli 27.06.2014 tarihli fatura kestiğini, ana sözleşmede dağ yörelerinde yapılacak konaklama ve yemek masraflarının müvekkili birlik tarafından karşılanacağı hükmü bulunduğunu,

dağ yöresi olmayan yerlerdeki konaklama giderlerinin de davacı şirketin talebi üzerine müvekkili birlik tarafından ödendiğini, davacı şirket çalışanlarının kiraladığı evin parasının da müvekkili birlikçe ödendiğini, davacı şirketçe toplam 165.500,00 TL ödemede bulunulduğunu, davacı şirketin gerektiği gibi saha çalışmaması yapmaması nedeniyle Devlet teşvikinden yararlanamayan veya eksik yararlanan üyelerinin müvekkili birlikten zararlarının giderilmesini talep etmeleri üzerine birçok kişiye müvekkili birlik hesabından ödeme yapıldığını, davacı şirketin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmediğini,

müvekkili birliğin üyelere ödenen desteğin %0,1'i oranındaki kesintiden de mahrum kaldığını savunarak, davanın reddi ile müvekkili birlik lehine %20 tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 22.12.2016 tarihli kararıyla; davalı tarafından ayıplı hizmete ilişkin ihbarda bulunulmayarak verilen hizmetin kabul edildiği, bu durumda hizmet bedeline ilişkin olarak yürütülen icra takibine itirazının yerinde olmadığı ve verilen hizmet bedelinin ödenmesi gerektiği, alacak likit olmadığından inkar tazminatı isteminin yerinde bulunmadığı gerekçesiyle; davanın kısmen kabulü ile icra dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1.Yargıtay (Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi'nin 15.01.2020 tarihli ilamıyla; Mahkemece, taraflar arasında imzalanan 08.09.2013 tarihli sözleşme ile 01.12.2013 tarihli ek sözleşme hükümleri, tutanaklar, tarafların defterleri incelenerek davacı tarafından sözleşme şartlarının yerine getirilip getirilmediği, davacının bakiye alacağının bulunup bulunmadığı hususunda, konusunda uzman bilirkişiden denetime elverişli rapor alınarak sonucuna uygun karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, kararın bozulmasına karar verilmiştir.

2.Bozmaya uyan Mahkemenin 07.07.2021 tarihli kararıyla; kök raporun 11. ve 12. sayfalarında tarafların resmi defter ve kayıtları esas alınarak hazırlanan tablodaki kayıtlar esas alınarak 6.315,07 TL davalının bakiyesi, 4.680,00 TL veterinerlik+otel ücreti, 4.775,00 TL vet. misafirhane ücreti, 2.389,00 TL vet. yemek ücreti, 1.430,00 Gıda Tarım Bakanlığı misafirhane ücreti, 1.430,00 TL ABT gıda kontrol ücreti olmak üzere icra dosyasına davalı tarafça yapılan itirazın 19.732,10 TL asıl alacak ve bu miktara tekabül edecek fer'ileri ile sınırlı olmak üzere iptali ile takibin devamına, taraflar arasındaki akdi ilişki yargılamayı gerektirir mahiyette olması nedeniyle icra inkar tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiş; karara karşı, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

3.Dairece verilen 21.04.2022 tarihli ilamla. Mahkemece bozma ilamına uyulmasına rağmen bozma ilamı sonrasında alınan bilirkişi raporlarında davacının sözleşmeden kaynaklanan edimlerini yerine getirip getirmediğinin tartışılmadığı, dava dışı hayvan sahiplerinin desteklemeden yararlanamamalarında davacının kusurunun olup olmadığının belirlenmediği,

Mahkemece taraflar arasındaki sözleşmeler ve küçükbaş hayvan yetiştiricilerine devlet tarafından verilen destekleme ödemelerinden anlayan veteriner hekim ve hesap uzmanından oluşan 3 kişilik yeni bir bilirkişi heyetinden davacının sözleşmeye uygun olarak edimini yerine getirip getirmediğini tespit ederek dava konusu alacağa hak kazanıp kazanmadığını belirleyecek şekilde rapor alınıp sonucuna uygun karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, kararın bozulmasına karar verilmiştir.

4. Bozmaya uyan Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; bozma sonrasında alınıp hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre, davacının sözleşmeden kaynaklanan edimlerini yerine getirdiği, dava dışı hayvan sahiplerinin desteklemeden yararlanamamalarında davacının kusurunun olmadığı, bu durumda hizmet bedeline ilişkin olarak yürütülen icra takibine itirazının yerinde olmadığı, verilen hizmet bedelinin ödenmesi gerektiği, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile;

icra dosyasına davalı tarafça yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, taraflar arasındaki akdi ilişki yargılamayı gerektiri mahiyette olması nedeniyle icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; bozma gereklerinin yerine getirilmediğini, Mahkemenin bozma kararı doğrultusunda sözleşmeler, tutanaklar, ticari defterler, uzman bilirkişi raporları doğrultusunda karar vermesi ve gerekçesini oluşturması gerekirken ilk kararına dönerek müvekkili birliğin ayıp ihbarında bulunmayarak davacı tarafın verdiği hizmeti edimini kabul etmiş sayılacağı ve desteklenmeden yararlanmamada davacının kusuru olmadığı şeklinde usuli müktesep hak ilkesine aykırı şekilde karar verdiğini, hizmetin ifa edilmediğinin davacı şirketin de kabulünde olup ayıp ihbarına gerek olmadığını,

davacı şirketin 08.09.2013 tarihli sözleşme ve 01.12.2013 tarihli ek sözleşme ile üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmediğini, davacı şirketin ek sözleşmeyi imzalayarak ilk sözleşmede üzerine düşen edimleri yerine getirmediğini ikrar ettiğini, bu nedenle tahakkuk edecek cezai şart hesaplandığında davacı şirketin cezai şart borcunu geçen bir alacağı olmadığının tespit edileceğini, tanık beyanlarının da davacının sözleşme uyarınca üzerine düşen edimleri yerine getirmediğini doğruladığını, müvekkil birliğin davacı tarafa hak ettiğinden fazla ödeme yaptığını, Mahkemece alınan bilirkişi raporlarının yetersiz olduğunu,

ilk sözleşme ve ek sözleşmede sayıldığı belirtilen hayvanların tutanaklarının incelenmediğini, Türkvet kayıtları ile karşılaştırılmadığını, sözleşme hükümlerine uyulup uyulmadığının tespiti için sayımın doğru yapılıp yapılmadığının tespiti gerektiğini, ek sözleşme ile tekrar sayılan hayvanların sayılmasında kusurun kimde olduğunun bilirkişilerce tartışılmadığını, tarafların ticari defter ve kayıtları birbiriyle örtüşmediği gibi davacı şirketin fatura dayanağı olması gereken tutanakların irdelenmediğini, faturayı tevsik edip etmediği veya mükerrer olup olmadığı üzerinde durulmadığını,

bilirkişi raporunda bozma ilamı uyarınca inceleme yapılması gerekirken, dava konusu olmayan mevzuat hükümlerine göre değerlendirme yapıldığını, ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, taraflar arasında imzalanan hizmet alımı sözleşmesi kapsamında düzenlenen fatura bedellerinden bakiye alacağın tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece uyulan bozma ilamında gösterilen şekilde yapılan inceleme ve araştırma sonucunda, yine o ilamda belirtilen hukuki esaslar gereğince karar verildiği, bozma kapsamı dışında kalarak kesinleşen ve usuli kazanılmış hak durumunu oluşturan kısımlar hakkında yeniden inceleme yapılamayacağı, hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu ve hükme esas alınmasında bir isabetsizlik bulunmadığının anlaşılmasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR