Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/3650 K.2025/3452

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalı müteaahhit şirket olan ... İnşaat Taahhüt Proje Mimarlık Müh. Mad. Nakl. San. ve Tic. A.Ş. ile Muğla ili, Milas ilçesinde bulunan taşınmazın satışı konusunda sözleşme imzalandığını, 27.000,00 Euro peşinatın 25.12.2017 tarihinde ödendiğini, peşinatın ödenmesine rağmen taşınmazın devrinin yapılmadığını, aynı projede taşınmaz bedelleri davalı müteahhit şirkete ödenmesine rağmen devirlerin diğer davalı arsa sahibi şirket tarafından yapılmasının taraflar arasında organik bağ olduğunu gösterdiğini ileri sürerek; 27.000,00 Euro'nun temerrüt tarihi olan 11.06.2021 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi gereğince işletilecek faizinin davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... İnşaat Taahhüt Proje Mimarlık Müh. Mad. Nakl. San. ve Tic. A.Ş. vekili; davacının ödemesi gereken ikinci taksiti ödemediğini, ödemeleri yapan 35 kişiye tapuların devredildiğini, davacının kötüniyetli olarak Euro kurunun en yüksek olduğu dönemde davayı açtığını, müvekkilinde kendisine sözleşmede kararlaştırıldığı üzere cayma durumunda sözleşmenin yapıldığı tarihteki kura göre TL cinsinden iade yapılabileceğini bildirerek TL ibanlarını isteyerek ihtarname gönderdiğini, müvekkilinin ödemeden kaçmak gibi bir niyeti olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... Gayrimenkul Yapı Turizm ve Tic. A.Ş. vekili; dava konusu edilen sözleşmenin davacı ile diğer davalı ... İnşaat Taahhüt Proje Mimarlık Müh. Mad. Nakl. San. ve Tic. A.Ş. ile akdedildiğini, davalı şirketin sözleşmenin tarafı olmamakla birlikte edim borcu bulunmadığını, diğer davalı şirket ile aralarında organik bağ bulunmadığını savunarak, davanın reddini dilemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı her iki şirketin de adi ortaklık ilişkisi içerisinde üstlendikleri borçlardan dolayı müteselsilen sorumlu oldukları gerekçesiyle davanın kabulü ile 27.000 Euro'nun fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası Efektif Satış kuru karşılığı TL'ye çevrilmek suretiyle temerrüt tarihi olan 11.06.2021 tarihi itibariyle 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi gereği kamu bankalarının 1 yıl vadeli mevduat döviz hesaplarında uyguladığı en yüksek faiz oranı ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalılar vekillerince istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı ... İnşaat Taahhüt Proje Mimarlık Müh. Mad. Nakl. San. ve Tic.

A.Ş. yönünden yapılan değerlendirmede; davalı satıcının tapu teslimi yapmayarak edimini yerine getirmediğini davacının kalan tutarı ödeme yükümlülüğü bulunmayıp davacının kalan tutarı ödememesi halinde geçerli olan "peşinatın ödediği tarihteki Merkez Bankası döviz kuru üzerinden Türk Lirası olarak alıcıya ödeneceği" ne ilişkin sözleşmenin 4. maddesinin 5. bendindeki hükmünün geçersiz olduğu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanun'un 99. maddesi gereğince yabancı para borcunun fiili ödeme günündeki rayiç üzerinden ülke parasıyla da ödenmesi istenebileceğinden Mahkemece verilen kararda herhangi bir isabetsizliğe rastlanmadığı, davalı ...

Gayrimenkul Yapı Turizm ve Ticaret A.Ş. yönünden yapılan değerlendirmede; inşaatın üzerine yapılacağı ana taşınmaz davalı ... A.Ş adına kayıtlı olduğu sözleşmenin ... İnşaat ile ... imzası ve şirket kaşesiyle yapıldığı, sözleşmede satıcı ve müteahhit davalı ... şirketinin taraf olduğu, davalı ... şirketinin ise şirket değerinin neredeyse %90 sermayesi ve şirket ortağının dava dışı ... Yapı Turizm olup ...

Yapı Turizm A.Ş.nin temsilcisi ve aynı zamanda ... menkulun temsilcisi ve yetkili kişisinin ise davalı ... İnşaat şirketinin yetkilisi ve sahibi ... olduğu, davaya konu taşınmaz peşinat bedelleri davalı ... İnşaat yetkilisi ve sahibi ... İnşaat şirketi hesabına aktarıldığı, tapu bedellerinin davalı ... İnşaat hesabına aktarıldığı, tapuda devirlerin diğer davalı ...

İnşaat tarafından gerçekleştirildiği, hatta devri (dava dışı diğer şahıslara) davalı ... adına vekaleten davalı ... İnşaat yetkilisinin oğlu dava dışı ...'in yaptığı, bununla birlikte inşaat ruhsatı için belediyeye başvurunun da dava dışı ...

Yapı A.Ş. tarafından yapıldığı, bu bakımdan her iki davalı şirketin ortak amaç ve iş birliği içinde bulunduğunun kabulü gerektiği gerekçesiyle davalıların tüm istinaf taleplerini esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalılar vekillerince temyiz başvurusunda bulunmuşlardır.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davalı ... İnşaat Taahhüt Proje Mimarlık Müh. Mad. Nakl. San. ve Tic.

A.Ş. vekili; savunma hakkının ortadan kaldırıldığını, her iki tarafın yazılı beyanlarında bilirkişi incelemesi talep edilmiş olmasına rağmen bu konuda karar verilmeksizin eksik inceleme ile karar verildiğini, davacı tarafın ödemesi gereken ikinci taksiti ödemediğini, tapunun bu ödemenin ardından devredileceğinin sözleşmede açıkça belirtildiğini, ifa yükümlülüğünü yerine getiren 35 kişiye tapuların devredilmiş olduğuna ilişkin tapu senetlerinin daha önce taraflarınca dosyaya sunulduğunu, davacı tarafın kötüniyetli olarak Euro kurunun en yüksek olduğu dönemde davayı açtığını,davacının hem sözleşmeyi ihlal ettiğini hemde sözleşmeden caydığını,

kabul anlamına gelmemekle birlikte Mahkemece en yüksek faiz oranı ile davalılardan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş olmasının ve 11.06.2021 tarihinin temerrüt tarihi kabul edilerek bu tarihten itibaren faiz işletilmiş olmasının kanuna aykırı olduğunu ileri sürerek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... Gayrimenkul Yapı Turizm ve Tic.

A.Ş. vekili; delillerin toplanmadan ve tahkikat aşaması tamamlanmadan hiçbir inceleme ve araştırma yapılmaksızın usule aykırı şekilde hüküm kurulduğunu,müvekkil şirketin sözleşmenin tarafı olmadığını, sözleşmenin tarafı olmamakla birlikte hiçbir edim borcunun da bulunmadığını, diğer davalı şirket ile davacı arasındaki dava konusu bakımından bağlantı bulunmadığını, sebepsiz zenginleşmeye göre paranın iadesine karar verilebilmesi için şirketin davacıdan bir para almış olması gerektiğini,

Mahkemece davacı ve davalının bilirkişi incelemesi talep etmesine rağmen bilirkişi incelemesi yaptırmadan karar verdiğini,hatalı şekilde faizin de dava tarihinden değil ihtarname tarihinden itibaren ödenmesine karar verilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürerek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, daire satış sözleşmesi gereğince ödenen peşinat bedelinin iadesi istemine ilişkindir.

1. Davacı ile davalı müteahhit şirket, 22.12.2017 tarihinde imzalanan ... Projesi Satış Sözleşmesinin 5. maddesine göre 28 Şubat 2018 tarihinden itibaren, sözleşmede nitelikleri belirtilen bağımsız bölümü tasdikli projelerine uygun olarak sözleşmedeki mahal listesine göre tamamlayarak 24 ay sonra teslimi hususunda anlaşmaya varmıştır.

2. Dava dosyası içerisindeki belgelerden, daire satışına ilişkin ödemelerin davalı müteaahhit şirket adına kayıtlı hesaba yapıldığı, tapu devir işlemlerinin ise davalı arsa sahibi şirket adına vekaleten ...'in oğlu ... tarafından yapıldığı, davalı müteahhit şirket ile diğer davalı arsa sahibi şirketin kar elde etmek maksadıyla birlikte faaliyette bulundukları, davalı arsa sahibi şirketin yönetim kurulu üyesi dava dışı ... Yapı A.Ş.nin yönetim ve temsil yetkisinin ...'e ait olduğu, inşaat ruhsatının dava dışı ... Yapı A.Ş.yi temsilen ... tarafından alındığı, dolayısıyla davalılar arasında organik bağ bulunduğu anlaşılmasına göre, davalılar vekillerinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanması gerekmiştir.

VI. KARAR