Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/3979 K.2025/2982

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalı Belediyenin imzaladığı sözleşme uyarınca trampa yoluyla 4056 parseli dava dışı ...’ye verdiğini, müvekkilinin taşınmazı bu kişiden satın aldığını, Saruhanlı Asliye Hukuk Mahkemesinin 2001/217 E. -2006/280 K. sayılı kararı ile taşınmazın mera olması nedeniyle tapusunun iptal edildiğini, davalı Belediyece müvekkilinin mağduriyetinin giderilmesi için Belediyeye ait 603 parselin doğu kısmından 24.512 m²'lik kısmının bedelsiz devri için meclis kararı alındığını, fakat taşınmazın 1. derece arkeolojik sit alanında kalması nedeniyle bu kararın da uygulanamadığını, müvekkilinin zarara uğradığını,

davalı tarafın sebepsiz zenginleştiğini, mera alanına dönüştürülen arazi karşılığında aynı değerde bir zeytinliğin müvekkiline verilmesi, mümkün değil ise davalı ...

Meclisinin 07.01.2016 tarihli ve 8 numaralı kararında gösterilen arazilerden zararlarını karşılamaya elverişli olanının müvekkiline verilmesini, bu da mümkün değilse fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 10.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminat ile müvekkilinin 3 yıl boyunca alamadığı Devlet desteğinin davalıdan tahsili ile 2 yıllık ürün kaybının tazminine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 09.02.2017 tarihli kararıyla; 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 1007. maddesine göre tapu sicilinin tutulmasından doğan zararlardan Devletin sorumluluğunun bulunduğu, davacının uğradığını iddia ettiği zararların tazminini Hazineden talep etmesi gerektiğinden bahisle, dava konusu taşınmazı takas sözleşmesi ile devreden davalı ... Belediyesi (mülga ... Belde Belediyesi) aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin 10.07.2017 tarihli kararıyla, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karar, süresi içinde davacı vekili temyiz edilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesince verilen 11.06.2020 tarihli ilamla; davacının 4721 sayılı Kanun kapsamında talebinin bulunmadığı, Mahkemece dava konusu 4056 parsel sayılı taşınmazın devrine ilişkin tüm belgeler ve tarafların delilleri getirtilip işin esasına girilerek ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulması gerektiğinden bahisle, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

2. Bozmaya uyan İlk Derece Mahkemesinin 02.11.2021 tarihli kararıyla; davacının İdare Mahkemesine açtığı işlemin iptali ile zararın tazmini talepli davada, davanın görev yönünden reddine dair verilen kararın davacıya 12.03.2014 tarihinde tebliğ edildiği, davacının istem hakkını bu tarih itibariyle öğrendiği, bu tarihten itibaren 2 yıl olan zamanaşımı süresi içerisinde dava açılmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

3. Dairemizin 18.05.2022 tarihli ilamıyla, taraflar arasında ilişkinin sözleşmesel ilişki olduğu kabul edilip zamanaşımı süresinin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 125. maddesi gereğince on yıl olduğu, tapu iptal ve tescil davasının 10.05.2008 tarihinde kesinleştiği, davanın zamanaşımı süresi dolmadan 22.04.2016 tarihinde açıldığı gerekçesiyle, karar bozulmuştur.

4. Bozmaya uyan İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; benzer nitelikteki bir taşınmazın davacıya verilmesi, talebinin yargı mercilerinin idare yerine geçerek idari işlem tesisi niteliğinde karar vermesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle reddine, koşulları oluşmadığından manevi tazminat talebi ile davacının bizzat çiftçilik faaliyeti yürütmediği ya da yürütemediği ve ürün almadığı bir taşınmaz için devlet desteği talebinin yerinde olmadığı gerekçesiyle reddine, davalı Belediyenin davacının uğradığı zararı tazmin etme yükümlülüğünun bulunduğu gerekçesiyle maddi tazminat talebinin kabulüne, talep ile bağlı kalınarak 10.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiş; karara karşı,süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; bilirkişi raporuna yapılan itirazın değerlendirilmediğini, davalı Belediyeye ait birden fazla taşınmaz olmasına rağmen müvekkile söz konusu yerlerin verilmediğini, müsait olan yerlerin davalı Belediyenin meclis kararında belirttiği gibi müvekkiline verilmesi gerektiğini, davalı Belediyenin işlemi sonucu müvekkilin zarara uğradığını, müvekkile aynı nitelikte Belediyeye ait taşınmaz verilmesi gerektiğini ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, sebepsiz zenginleşmeden kaynaklı tazminat istemine ilişkindir. Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, özellikle davacının Belediyeye ait aynı nitelikteki taşınmazın kendisine verilmesine dair talebin idari işlem niteliğinde olup, Adli Yargı Mahkemelerince idareyi belli bir işlem yapmaya zorlayıcı şekilde karar verilmesinin mümkün olmadığı, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VII. KARAR