Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/1025 K.2025/2516

Mahkeme kararının davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına dair verilen kararın düzeltilmesi, davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalıların maliki olduğu taşınmazı müvekkilinin 01.08.2012 başlangıç tarihli kira sözleşmesi ile kiraladığını, sözleşmenin kurulmasından sonra tadilat yapılan kiralananın yaklaşık 6 ay kullanıldığını, bu sürenin sonunda binanın tarihi eser olduğu gerekçesi ile mühürlendiğini, davalıların kusurlu davranışları nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığını, yasal haklarına uygun olarak kiralananın kullanıma elverişsiz hale gelmesinden dolayı fesih hakkının kullanıldığını ve iş yerinin tahliye edilmek zorunda kalındığını ileri sürerek; kiralanana yaptılan 94.400,00 TL masraf ve ödenilen altı aylık kira bedeli olan 21.000,00 TL olmak üzere toplam 115.400,00 TL'nin yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili; davacının, bilgi ve onay almadan yapılan inşaatın sözleşmeye aykırı olduğunu, bu nedenle masrafların talep edilemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir. 2. Davalı ..., davaya cevap vermemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; kiralananı, kira başlangıcından itibaren 6 ay süre ile kullanan ve işleterek gelir elde eden davacı kiracının, ödediği 6 aylık kirasının geri iadesine ilişkin talebinin yasal dayanağı bulunmadığı, bilirkişi raporuna göre; kiralananda, davacı kiracı tarafından sökülüp götürülemeyen, zorunlu ve faydalı masraflar kapsamında yapılan işler ile kira sözleşmesine güvenilerek yapılan işlerin tutarının 17.897,00 TL olduğu, fazlaya ilişkin talebin ispat edilemediği gerekçesiyle;

davanın kısmen kabulü ile davacının 6 aylık kira bedelinin ödenmesine ilişkin talebinin reddine, davacının mecurda yaptığı masrafların tarafına ödenmesine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile 17.897,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine karar verilmiş; karar, davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ

Dairenin 27.09.2022 tarihli ilamıyla; tarafların sair temyiz itirazlarının reddine karar verildikten sonra, "....Somut olayda; taraflarca düzenlenen, 01.08.2012 başlangıç tarihli ve bir yıl süreli kira sözleşmesinin özel şartlar (6.) maddesinde. "Mal sahibi izin vermesi halinde, bilcümle faydalı masraflar yapabilir. Tahliye halinde mal sahibine ücretsiz bırakılır." düzenlemesi yer almaktadır.

Bu sözleşme hükmü gereği; davacı kiracı, yaptığı faydalı ve masrafları talep edemez ise de davacının kiralananı sözleşme süresi dolmadan tahliye ettiği hususunda taraflar arasında uyuşmazlık yoktur. Bu halde, davacı kiracı, kiralananı erken tahliye etmiş olması nedeniyle kiralanana yapmış olduğu ve söküp götüremediği faydalı ve zorunlu nitelikteki imalatların değerini, kalan kira süresiyle orantılı olarak kiraya verenden talep edebilir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacının yaptığı imalatların toplam bedelini, yıpranma bedeli düşmeksizin 17.897,00 TL olarak belirlemiş, bu imalatların bir kısmının faydalı ve zorunlu imalatlar olmadığı belirtilmiştir.

Hal böyle olunca, Mahkemece; davacı kiracının, kiralanana yaptığı imalatların, hangilerinin zorunlu ve faydalı masraflar, hangilerinin lüks masraflar olduğunun belirlenmesi, alınıp götürülmesi mümkün olmayan imalâtların imalât tarihi itibariyle yıpranma payı düşülmüş bedellerinin tahliye tarihinden kalan kira süresi ile orantılı olarak tespiti ile sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile hazırlanmış bilirkişi raporu esas alınarak yazılı şekilde karar verilmiş olması, doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir. " gerekçesiyle, karar bozulmuş;

karara karşı, süresi içinde davacı vekili ve davalı ... vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

VI. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Sebepleri

1. Davacı vekili; sözleşmenin feshinin kiralananın mühürlenmesinden kaynaklandığını, kiralananın tarihi eser olmasının müvekkilinden gizlendiğini, ceza davasının incelenmediğini, kiralama amacına uygun hazır edilmediğinden kullanım olsa dahi kira borcu doğmayacağını, kiralananın ayıplı olduğunu, zorunlu, faydalı ve lüks masrafların aradan geçen süre nedeniyle bozma ilamı doğrultusunda tespit edilemeyeceğini, sözleşme süresince kullanılacağı inancıyla masraf yapıldığını, kullanım amacına uygun olarak yapılan inşaat, stüdyo, sahne, dekor tadilatı ve harcamaların belgelendirildiğini,

13.02.2013 tarihinde kiralananın mühürlenmesi nedeniyle hiçbir şeyin sökülmediğini, temyiz dilekçesinde ileri sürülen ve hükme etkisi olan itirazlar cevapsız bırakıldığından bozma kararına ilişkin düzeltme isteminin kabulüyle Mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili; bozma ilamı kapsamında yapılacak inceleme sonucu daha az bedele hükmedileceğinden esasen kararın davalı lehine davacı aleyhine bozulduğunu, buna göre Yargıtay duruşma vekalet ücretinin sadece davalı lehine hükmedilmesi gerektiğini, sözleşme hükmüne göre erken tahliye halinde dahi yapılan masraflar bakımından istemde bulunulamayacağını, bir kısım tadilatların ise olağan ihtiyaç olmayıp bireysel zevklere hitap ettiği, tadilatlar nedeniyle izin de alınmadığını belirterek, bozma ilamının düzeltilerek Mahkeme kararının itirazları doğrultusunda davalı lehine bozulmasını talep etmiştir.

B. Gerekçe ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, kira bedeli iadesi ile faydalı ve zorunlu masraf alacağı istemine ilişkindir.

Karar düzeltme yoluyla incelenen kararda yer verilen gerekçeye, özellikle davacının kullanımında bulundurduğu süreye ilişkin kira bedellerinden sorumlu bulunmasına, davacı kiracı tarafından kiralanana yapılan imalatların hangilerinin zorunlu ve faydalı masraflar olduğu noktasında bilirkişi raporunun yeterli görülmemesine, sözleşmenin özel şartlar (6.) maddesine göre kalan kira süresiyle orantılı değerlendirme yapılmaması ve yıpranma payı düşülmemesi bakımından da hatalı olduğu, ileri sürülen karar düzeltme nedenlerine göre hükmün bozulmasına dair verilen Daire kararı yerinde olduğu anlaşılmakla, davacı vekili ve davalı ... vekilinin karar düzeltme isteminin reddine karar verilmiştir.

VII. KARAR