Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/1448 K.2025/4846

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin davalı İdareden 21.06.2007 tarihinde ihale yolu ile 60.000,00 TL bedel karşılığı taşınmaz satın aldığını ancak daha sonra taşınmaza ilişkin ihalenin Danıştay tarafından iptal edildiğini, iptal kararı sonucu davacının ödemiş olduğu ihale bedelinin iade edilmediğini, ihalenin iptal edilmesinde davacının hiçbir kusurunun bulunmadığını belirterek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davacının ihale bedeli olarak ödediği 60.000.00 TL'nin taşınmazın rayiç değeri gözetilmek suretiyle yeniden güncellenerek ihale tarihinden itibaren faiziyle birlikte güncel bedeli ve mahrum kalınan kazançlarının tespiti ile şimdilik 1.000.00 TL'nin faizi ile birlikte tahsilini talep etmiş, 11.04.2022 tarihli ıslah dilekçesi ile fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla talebini 135.630,50 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili; ihalenin iptal edilmesinde davalı İdarenin kusurunun bulunmadığını, taraflar arasındaki satış sözleşmesinde taraflardan kaynaklanmayan nedenlerden dolayı tapu devrinin gerçekleşmemesi halinde alıcının faiz, gecikme bedeli ve benzeri herhangi bir hak talebinde bulunamayacağının düzenlendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1. İlk Derece Mahkemesinin 15.11.2018 tarihli kararıyla; davalı İdare tarafından yapılan satışa esas yönetmeliğin ve dolayısıyla satışın iptalinde davalı İdarenin bir kusuru bulunmadığı, sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre davalı idarenin aldığını geri vermekle yükümlü olduğu, davacının da dava konusu taşınmazın satımı sırasında ödemiş olduğu 60.000,00 TL'yi satış sözleşmesinin yapıldığı 21.06.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan talep edebileceği, mahrum kalınan kârı talep edemeyeceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 60.000,00 TL alacağın 21.06.2007 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş; karara karşı, taraf vekilleri istinafa başvurmuşlardır.

2. Ankara Bölge Adliye Mahkemesinin 09.07.2021 tarihli kararıyla; sebepsiz zenginleşme kuralları uyarınca denkleştirici adalet ilkesine göre alanında uzman bilirkişiden rapor alınmak suretiyle davacı tarafından ödenen bedelin ilk ödeme tarihinden ifanın imkânsız hale geldiği tarihe kadar ulaşacağı alım gücünün belirlenerek karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilerek dosya mahkemesine iade edilmiştir.

3. İlk Derece Mahkemesinin 09.06.2022 tarihli kararıyla; Bölge Adliye Mahkemesi kararı doğrultusunda sebepsiz zenginleşme kuralları uyarınca denkleştirici adalet ilkesine göre bilirkişiden rapor almak suretiyle davacının davalı İdareye 28.05.2007 tarihinde ödediği 60.000,00 TL'nin, ifanın imkansız halde geldiği 16.03.2015 tarihinde ulaştığı değerin 135.630,50 TL olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile, 135.630,50 TL alacağın 16.03.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içerisinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

IV. İSTİNAF

1-Bölge Adliye Mahkemesinin 04.10.2022 tarihli kararıyla; hükme esas alınan 09.02.2022 tarihli bilirkişi raporu ile belirsiz alacak davası olarak açılan olan davada, davacının dava dilekçesi ile 60.000.00 TL'nin yeniden güncellenerek ihale tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte tahsilini talep ettiği, bu talebini 11.04.2022 tarihli dilekçesi ile 135.630,50 TL’ye yükselttiği, buna göre, hüküm altına alınan alacağın tamamına tapu iptal ve tescil kararının kesinleşme tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerektiği, dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre;

davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin sair istinaf itirazlarının reddine karar vermek gerektiği, davalı aleyhine yargılama gideri olarak hükmedilen harca yönelik olarak davalı ...

Müdürlüğünün, 492 sayılı Harçlar Kanunu'na göre harçtan muaf olması nedeniyle, bakiye 3.056,87 TL harcın davalıdan tahsiline ve davacı tarafından karşılanan harç giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesinin doğru görülmediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince kısmen kabulüne, davanın kısmen kabulü ile, 135.630,50 TL alacağın 16.03.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

fazlaya ilişkin istemin reddine, 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca davalı kurum harçtan muaf olduğundan davalıdan harç alınmasına yer olmadığına, davacıdan alınan 1.041,73 TL peşin harç ve 1.295,00 TL ıslah harcının talep halinde davacıya iadesine karar verilmiş; karara karşı, taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. Dairece verilen 04.04.2023 tarihli ilamla; davalının tüm davacının sair temyiz itirazlarının reddi ile ifanın imkansız hale geldiği tarihteki davacının gerçek ve güncel müspet zararının belirlenmesi, taşınmazın ifanın imkansız hale geldiği tarih olan 16.03.2015 tarihindeki rayiç değerine hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle, kararın davacı yararına bozulmasına karar verilmiştir.

2. Bozmaya uyan Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; ifanın imkânsız hale geldiği 16.03.2015 tarihindeki taşınmazın rayiç değerinin 308.200,00 TL olarak hesaplandığı, mahrum kalınan karın talep edilemeyeceği anlaşılmakla, taşınmazın rayiç değeri bakımından talep dikkate alınarak 135.630,50 TL alacağa hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle, davacı vekilinin ıslah dilekçesi de dikkate alınarak davanın kısmen kabulü ile; 135.630,50 TL alacağın 16.03.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; bilirkişi raporunda dava konusu taşınmaza emsal alınan taşınmazın tüm özelliklerine değinilmediğini, tespit edilen değerin yüksek olduğunu, somut olayda davacı kurumun kusuru bulunmadığını, aynı konuda verilen farklı kararlar bulunduğunu, ıslah dilekçesi tarihi esas alınmaksızın alacağı 16.03.2015 tarihinden itibaren faiz yürütülmesinin usul ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalıdan ihale yoluyla satın alınan taşınmaz hakkında, ihalenin iptaline ve taşınmazın davalı adına tesciline karar verilmesi nedeniyle, davacının bu yüzden uğradığı zararların tazmini ve taşınmazın rayiç bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Temyizen incelenen kararın bozma ilamında gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yapılarak yine bozma ilamında belirtilen hukuki esaslar gereğince esas alınan bilirkişi raporunun taraf ve Yargıtay denetimine elverişli olduğunun anlaşılmasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR