Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/1870 K.2025/5803

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin 12.04.2007 tarihli ihale ile ...Mahallesi, 67 89... parsel sayılı taşınmazı 14.01.2008 tarihinde 320.000,00 TL bedelle davalı Kurumdan satın aldığını, tapunun devredildiğini, müvekkiline isnat edilebilecek hiçbir kusur olmaksızın Danıştay kararı ile ihalenin iptaline karar verildiğini ve davalı Kurum tarafından açılan dava sonucu taşınmazın davalı Kurum adına tescil edildiğini, müvekkilinin taşınmazın değerini arttırıcı inşaat ve tadilat işleri yaptığını, davalının müvekkilinin uğradığı zararları tazmin etmesi gerektiğini, taşınmazın dava tarihi itibariyle gerçek değerinin tespiti gerektiğini ileri sürerek;

ileride arttırma hakları saklı kalmak kaydıyla 500.000,00 TL gayrimenkul bedeli, tapu iptali ve tescil davası nedeniyle müvekkili aleyhine hükmedilen 17.107,20 TL mahkeme harcının faizi ile birlikte tahsiline, tapu iptali ve tescil davasında müvekkili aleyhine hükmedilen mahkeme gideri, vekalet ücreti ve işlemiş faiz olmak üzere toplam 40.579,77 TL alacağın tahsili için Adana 5. İcra Müdürlüğünün 2017/12523 E. sayılı dosyasında başlatılan takip nedeniyle borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiş, 01.10.2019 tarihli ıslah dilekçesiyle 922.500,00 TL arsa değerinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; davacının ihale ile satın aldığı taşınmazı 22.11.2017 tarihinde dava dışı şirkete sattığını, ancak ihalenin iptali ve açılan tapu iptali tescil davası sonunda taşınmazın Kurum adına tescil edildiğini, davacı taşınmazı devrettiğinden herhangi bir zararı bulunmadığını, davanın ehliyet yokluğundan reddi gerektiğini, taşınmazın davacıya sadece arsa olarak,

üzerindeki muhdesat hariç olmak kaydıyla satıldığını, ayrıca 19.03.2008 tarihli yazı ile davacıya Danıştay 13. Dairesinin verdiği yürütmenin durdurulması kararı nedeniyle taşınmaz üzerinde herhangi bir tasarruf, inşaat, ihya vb. faaliyetlerde bulunulmaması hususunda bilgi verildiğini, davacının yargılama giderlerine ilişkin taleplerinin haksız olduğunu, Adana 5. İcra Müdürlüğünün 2017/12523 E. sayılı dosyasında borçlu olmadığının tespitine ilişkin taleplerin ayrı bir dava konusu olabileceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 23.12.2019 tarihli kararıyla; satışa konu ihalenin idarenin kusuru ile iptal edildiği, davacının zararlarının giderilmediği, idarenin davacının yargılama masrafları olarak ödediği tutarı iade etmesi gerektiği, davacının tapu iptal tescil davası sonucu ödediği karar harcının davalı kurumdan iadesini talep edebileceği, ayrıca yine tapu iptal tescil davasında aleyhine hükmolunan yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulamayacağı, davacının, davaya konu taşınmazı, davalı kurum adına tescil edilmeden önce 22.11.2017 tarihinde dava dışı ...Sanayi ve Ticaret A.Ş.ye satış suretiyle devrettiği,

dava dışı şirket tarafından davacı aleyhine açılan, taşınmaz bedelinin iadesi hususunda herhangi bir davanın bulunmadığı, bu nedenle davacının taşınmaz için ödediği bedele ilişkin dava tarihi itibariyle herhangi bir zararının mevcut olmadığı ve taşınmaz rayiç bedelinin davalı kurumdan alınarak kendisine ödenmesi talebinde bulunamayacağı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, karar verilmiş, karara karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin 14.04.2023 tarihli kararıyla; ihalenin ve tapu devir işleminin, Danıştay tarafından verilen iptal kararı üzerene dayanaksız kalması karşısında, tarafların durumlarının geçerli olmayan bir nedene (yolsuz tescile) dayalı bu devir öncesine dönmesi gerektiği, davacının ödediği bedeli davalıdan talep edebileceği ancak davalı davadan önce bedelin iadesi yönünden temerrüde düşürülmediğinden ve taşınmaz davacı adına kayıtlı olduğu sürece davacının kullanımında olduğundan, davacının faiz talep edemeyeceği, İlk Derece Mahkemesince,

davacının tapu iptal tescil davası sonucu ödediği karar ilam harcı ile tapu iptal tescil davasında aleyhine hükmolunan yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulamayacağına yönelik değerlendirmesinin yerinde olduğu gerekçesiyle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılırak yeniden hüküm kurulmasına, davanın kısmen kabulüne, 320.000,00 TL taşınmaz ihale bedeli+ 17.107,20 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine, davacının Adana 5. İcra Dairesinin 2017/12523 Esas sayılı takip dosyasına konu alacak nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş; karara karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1.Dairece verilen 22.10.2024 tarihli ilamla; 12.04.2007 tarihinde yapılan ihale sonrası imzalanan satış sözleşmesi geçerli olduğuna göre, geçerli satış sözleşmesi nedeniyle davacının, akdin ifasının imkansız hale geldiği, yani davalı tarafından açılan tapu iptali ve tescili davasının kesinleştiği tarihteki taşınmazın rayiç değerini talep edebileceği gerekçesiyle kararın davacı yararı bozulmasına, davalı vekilinin temyiz itirazlarının ise reddine karar verilmiştir.

2.Bozmaya uyan Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dosya kapsamındaki 12.06.2019 tarihli ek raporda Adana 8. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/293 Esas sayılı dosyasının kesinleşme tarihi olan 16.09.2015 tarihi itibariyle bina bedeli 103.869,50 TL + arsa bedeli 799.500,00 TL olmak üzere taşınmazın değerinin toplam 903.369,50 TL olarak tespit edildiği, uyulmasına karar verilen bozma ilamı doğrultusunda dosya kapsamında mevcut işbu bilirkişi tespitinin hükme esas alındığı belirtilerek; davanın kısmen kabul, kısmen reddi ile,

903.369,50 TL taşınmaz rayiç bedeli + 17.107,20 TL tapu iptali davasında ödenen harç olmak üzere toplam 920.476,70 TL'nin dava tarihi olan 16.05.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, (Kapatılan)Adana 5. İcra Müdürlüğünün 2017/12523 Esas (Yeni Adana 3. Genel İcra Dairesinin 2023/141959 Esas) sayılı takip dosyasında davacının, davalıya borçlu olmadığının tespitine, karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; taşınmazın tescilini sağlayan ihale işleminin iptal edildiğini, bunun üzerine yolsuz tescile dayanan tapu kaydının düzeltildiğini, bu durumda davacının yasal faizden fazlasını talep edemeyeceğini, bilirkişi tarafından belirlenene değerin rayiç değerin üzerinde olduğunu, Mahkemece taşınmaz üzerindeki muhdesat bedeli de taşınmaz bedeline eklenmiş olup bina bedelinin talep edilemeyeceğini, ihalede dava konusu parselin sadece arsa olarak ve üzerindeki muhdesat hariç olmak kaydıyla davacıya satıldığını, kesinleşmiş bir mahkeme kararında hükmedilen yargılama giderlerinin bir başka mahkeme kararı ile ortadan kaldırılmasının mümkün olmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık ihalenin iptal edilmesi nedeniyle oluşan zararın tazmini ile icra dosyasından dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece uyulmasına karar verilen bozma ilamı doğrultusunda inceleme yapıldığı, bozmanın kapsamı dışında kalan hususların incelenmesinin mümkün olmadığı, hükme esas alınan raporun Yargıtay denetimine elverişli olduğu, taşınmazın satış ilanlarında "taşınmazın üzerinde tek katlı bina bulunmaktadır" şerhinin mevcut olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR