Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/2284 K.2025/6154

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili; ... Kentsel yenileme (...............

Dönüşüm) projesi kapsamında, davalılar ile imzalanan muvafakat senedi başlıklı sözleşmeyle, o dönemde müvekkilinin paydaşı olduğu ve üzerinde 2 katlı evin bulunduğu 1 67... parselde kayıtlı taşınmazın üzerine 2 adet konut yapılması yönünde anlaşmaya varıldığını, anlaşma hükümlerine göre taşınmazın 01.08.2007 tarihinde tapuda davalılardan ........... adına tescil edildiğini, sözleşmenin imzalanmasından bu yana uzun zaman geçtiği ve inşaatların tamamlandığı halde davalıların sözleşme koşullarını yerine getirmediklerini, noterlikçe yapılan kurada adına çıkan iki daire almaya hak kazandığını,

taahhüt edilen dairelerin aylık net kira gelirinin toplam 1.600,00 TL olarak belirlendiğini, Belediyece aylık 300,00 TL kira yardımı yapıldığını, bu bedelin mahsubu ile aylık kira kaybının 1.300,00 TL olduğunu, konutlarının teslimin yapılmadığını, toplam 31.200,00 TL kira bedelinden mahrum kaldığını, davalılarca enkaz bedeli olarak ise 16.688,84 TL'nin 20.10.2011 tarihinde ödendiğini, taşınmazın ...'ye teslim edildiği tarih ile enkaz bedelinin ödendiği tarih arasında işleyen gecikme faizinin 5.823,71 TL olduğunu, fazla ödenen miktarın mahsubu ile 4.251,57 TL gecikme faizi alacağının bulunduğunu ileri sürerek.

31.200,00 TL kira alacağının temerrüt tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte tahsiline, enkaz bedelinin geç ödenmesinden kaynaklı 4.251,57 TL faiz alacağının tahsiline, projenin tamamına göre davacının kendisine düşen bölümler dışındaki konut ve ticari alanlarda hak sahibi olduğunun ve oranının tespitine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili; davacı ile müvekkili Belediye ile ya da diğer davalı ... ile aralarında konut satış sözleşmesi olmadığını, bu nedenle geç teslimden kaynaklanan kira alacağının talep edemeyeceğini, imzalanan muvafakat senedinde konutların ne zaman teslim edileceğine ilişkin bir tarih veya kira yardımı ile ilgili bir hüküm yada cezai bir şart bulunmadığını, müvekkili Belediye tarafından hak sahiplerine yardım yapıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... vekili; konutların teslimini ettiği davalı ... tarafından yapılacağını, bu nedenle davanın husumet nedeniyle reddi gerektiğini, müvekkili ... tarafından pojenin uygulanacağı alan üzerindeki hak sahipleri ile uzlaşma sağlanarak, çeşitli tarihlerde muvafakat senedini imzaladıklarını, muvafakat senedinde de konutların teslimi ile ilgili bir hüküm bulunmadığını, imzalanmış konut satış sözleşmesi de olmadığını savunarak; davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 17.11.2014 tarihli kararıyla; taraflar arasında yapılan muvafakat senedine göre proje kapsamında teslim için bir süre öngörülmediği, projenin kapsamı, diğer hissedarların tapu devirleri süreci gözetildiğinde teslim için makul bir sürenin belirlenemeyeceği, esasen davacının konutların teslimi yönünden davalıları temerrüde düşürmediği, buna rağmen davalı Belediyenin kira yardımı adı altında davacıya 15.300,00 TL ödeme yaptığı, bu nedenle davacının geç teslimden dolayı yoksun kalınan kira nedeniyle talepte bulunamayacağı, enkaz bedelinin davacıya ödendiği davacının enkaz bedeli alırken faiz yönünden ihtirazi kayıt ileri sürmediği,

muvafakat senedine göre ortak alanlarda davacıya arsa payı verileceğine dair bir şartın bulunmadığı, davacının konutları teslim aldığı, ayıplı teslim nedeniyle usulüne göre açılmış bir davanın da bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, davacı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. Yargıtay (Kapatılan) 13. Hukuk Dairesinin 30.05.2018 ilamıyla; Mahkemece, konusunda uzman bilirkişiler ile mahallinde keşif yapılarak, yüklenici tarafından derhal işe başlanılmış olmak suretiyle (mücbir ve haklı sebepler hariç tutularak) davaya konu bağımsız bölümlerin inşaat ruhsatının ne kadar sürede alınabileceğinin, bundan sonra da ne kadar sürede (makul süre) inşaatın tamamlanarak (deprem v.s gibi mücbir ve haklı sebepler de gözetilmek suretiyle) iskan ruhsatının alınabileceğinin, emsal inşaatlar da dikkate alınıp tespit edilerek, bu konuda ayrıntılı, açıklayıcı ve denetime elverişli bir rapor alınması, davacının talebinin (taleple bağlılık ilkesi de gözetilerek) değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle, karar bozulmuştur.

2. Mahkemenin 15.09.2021 tarihli kararıyla; bozma ilamı doğrultusunda, alınan bilirkişi raporu ve Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda davanın kısmen kabulüne; 28.000,00 TL kira alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, enkaz bedeli ve ortak alan tespiti talebi yönünden Yargıtay kararında bozma olmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş; karara karşı, taraf vekilleri temyiz yoluna başvurmuşlardır.

3. Dairenin 30.03.2022 tarihli ilamıyla; davacının sair, davalıların ise tüm temyiz itirazlarının reddine karar verilerek; 08.11.2012 tarihinde konutun teslim edildiği, taşınmazın teslim edilmesi gereken 01.10.2009 tarihi ile 08.11.2012 teslim tarihi arasındaki geçen sürenin, davacının dava dilekçesinde 01.04.20 10... .03.2012 tarihleri arasındaki dönemi kira tazminatı olarak istediği talebiyle bağlı kalarak, varsa ıslah talebi de değerlendirilerek, sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle, karar bozulmuştur.

4. Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; bozma ilamına uygun şekilde, taleple bağlılık ilkesi de göz önüne alınarak 01.04.20 10... .03.2012 tarihleri arasındaki kira dönemi için hesaplama yapıldığı, hesaplamaların iki daire için de değerlendirildiği, aylık kira bedeli 700,00 TL olan ihtimalli seçenek üzerinden davanın kabulüne dair hüküm kurmak gerektiği gerekçesiyle; davanın kısmen kabulüne, 52.126,00 TL tutarındaki kira alacağının, dava tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, enkaz bedeli ve ortak alan tespiti talebi yönünden Yargıtay kararında bozma olmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş; karara karşı, davalılar vekilleri temyiz yoluna başvurmuşlardır.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davalı ... vekili; müvekkili Belediye ya da diğer davalı ... ile davacılar arasında yapılan bir konut satış sözleşmesi ya da Mahkemenin belirttiği gibi katılım sözleşmesi bulunmadığını, davacı ile davalı İdareler arasında bir teslim tarihi kararlaştırılmadığı yapım işine kadar ve bunun eksikliklerinden kaynaklanan sorunlardan diğer davalı ...’nin sorumlu olduğunu, Belediyenin açılan davanın tarafı olduğunu kabul etmemekle birlikte bedelde yaptığı ıslahta 10 yıllık sözleşme zamanaşımı süresinin dolduğunu belirterek; kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı ... vekili; Mahkemenin hükme dayanak yaptığı bilirkişi raporundaki hesaplamanın, davacının dava dilekçesindeki talebini aştığını, müvekkili İdare lehine oluşmuş olan kazanılmış hakkın ihlal edildiğini, davacının talebinin iddianın genişletilmesi mahiyetinde olduğu, iddianın genişletmesine muvafakatlerinin olmadığını, ıslah edilen kısmın zamanaşımına uğradığını belirterek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davacının toplu konut ve kentsel dönüşüm kapsamında kendi uhdesine düşecek bağımsız bölümlerin makul süre içinde teslim edilmemesi nedeniyle, mahrum kaldığı kira alacağı ve enkaz bedelinin geç ödenmesinden kaynaklanan faiz alacağının tahsili ile ortak alanlarda hak sahibi olduğunun tespitini istemine ilişkindir.

Temyiz olunan Mahkeme kararının bozmaya uygun olmasına, bozmanın kapsamı dışında kalarak kesinleşen ve usuli kazanılmış hak oluşturan kısımlara yönelik temyiz itirazlarının yeniden incelenmesine imkan bulunmamasına ve bilirkişi raporunun hükmü kurmaya elverişli olmasına göre, davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR