Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/2691 K.2025/6264

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle: kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalı bankadan iki tüketici kredisi çektiğini, ekonomik durumunun kötüleşmesi nedeniyle kredi borcunu ödeyemediğini, davalının müvekkilinin emekli maaşını davalı bankaya taşıdığı zaman kendisine imzalatılan "kredi sözleşmesine,

taahhütname ve virman- takas- mahsup talimatı" başlıklı sözleşmeye dayanarak müvekkilinin emekli maaşının 1/4ü kadar kesinti yapmaya başladığını, bu durumun müvekkilini ekonomik yardıma muhtaç hale getirdiğini, İİK m.83/a gereği haczedilemezlikten önceden yapılan feragatin geçersiz olup müvekkili hakkında icra takibi yapılmadan ve rızası olmadan kesinti yapılmasının hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek kesintilerin durdurulmasına ve bu güne kadar yapılan kesintilerin faiziyle iadesine karar verilmesini talep etmiş dava değerini 87.191,80 TL olarak göstermiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, davacı ile müvekkili arasında 20.11.20 18... .03.2019 tarihli bireysel kredi sözleşmelerinin imzalandığını, davacının bir süre sonra ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemeye başlayınca müvekkilinin 18.12.20 19... .01.2020 tarihli ödeme yapılmazsa kalan taksitlerin muaccel olacağına ilişkin ihtarnameleri göndermesine rağmen borç ödenmeyince icra takibi başlatıldığını ancak tahsilin mümkün olmadığını,

bunun üzerine müvekkilinin 20.11.2018 tarihi internet istemi üzerinden imzalanmış olan kredi sözleşmesine ek rehin sözleşmesi taahhütname ve virman takas mahsup talimatlarına dayanarak alacağını tahsil etme amacıyla kendisine tanınmış kesinti yapma hakkını kullandığını, yapılan kredi sözleşmelerinde de bankanın takas mahsup virman yapma yetkisinin bulunduğunu, davacının muvafaki ile kesinti yapıldığını savunarak davanın reddini istemiştir

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla davanın kısmen kabulüne 14.03.2019 tarihli "Kredi Sözleşmesi, taahhütname ve virman-takas-mahsup talimatı" sözleşmesinin iptaline, 44.153,46 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla davacının rehin sözleşmesi taahhütname ve virman-takas mahsup talimatlarını imzalayarak başka herhangi bir olur ve talimat aranmaksızın bankaya hesaptan tahsilat yetkisi verdiği, davacı sözleşmeden dönmediğine göre borcunu ne şekilde ödeyeceğini açıklamadığı, bankanın bu taahhüde güvenerek kredi verdiği, davacının önce bu duruma onay verip sonra dava açarak kesintilerin iadesini talep etmesinin hakkın kötüye kullanılması anlamına geldiği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf talebinin kabulüyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına davanın reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, müvekkilinin kredi çekerken davalı banka tarafından müvekkilinin maaş hesabını taşımasını ve davaya konu takas-virman sözleşmesini imzalama zorunluluğunun getirildiğini, müvekkilinin krediye ihtiyacı olması nedeniyle mecburen şartları kabul ettiğini, krediye muhtaç durumdayken dayatılan sözleşme hükümlerini müzakere etme imkanının olmadığını, kredi çektiği dönemde maaşı dışında kazancının olduğunu ancak sonra borca batık duruma gelerek işyerini kapatmak zorunda kaldığını, diğer bir ifadeyle bankanın müvekkilinin maaşına değil kazancına güvenerek kredi sağladığını, müvekkilinin kötüniyetli olmadığını belirterek kararı temyiz etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, emekli maaşına konulan blokenin kaldırılması ve emekli maaşından yapılan kesintilerin iadesi istemine ilişkindir.

Kural olarak sonradan yürürlüğe giren yasa hükümlerinin ve İçtihadı Birleştirme Kararlarının usuli kazanılmış hak ilkesinin 28.6.1960 tarihli, 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince istisnai niteliği gereği kesin hüküm halini almamış eldeki davalarda da gözetilmesi ve uygulanması gerekeceği tartışmasızdır.

17.07.2025 tarihli 32958 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 21.03.2025 tarihli ve 2022/2 E., 2025/1 K. sayılı kararıyla, tüketici kredisi nedeniyle verilen hapis, takas, mahsup ve benzeri onay ve rıza talimatları nedeniyle emekli maaşına banka tarafından doğrudan bloke konulmasının hukuka uygun olduğu yönünde içtihatların birleştirilmesine karar verilmiştir.

Temyizen incelenen kararda belirtilen gerekçelere, davacı tarafından imzalanan sözleşmeyle kredilere ilişkin ödemelerin hesabından takas ve mahsup yoluyla tahsil edilmesine muvafakat edilmiş olmasına, davalı bakanın onaylanan sözleşme ve muvafakatname doğrutusunda davacıya kredi kullandırmasına ve kesintilerin davacının kredi borcuna istinaden yapıldığının, davacının serbest iradesi ile imzaladığı sözleşme ve muvafakatname ile bağlı olmadığını ileri süremeyeceğinin anlaşılmasına göre davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanması gerekmiştir.

VI. KARAR