Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/27 K.2025/3262

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar davacı vekili tarafından duruşma istemli olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 11.06.2024 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir. Belli edilen günde gelen davacı vekili Avukat ... sözlü açıklaması dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saat 14.00'te Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalının ...

Komutanlığı'nda görev yaparken 03.03.2011 tarihli ve 2011/120 sayılı Kararname ile mecburi hizmetini tamamlamadan Türk Silahlı Kuvvetlerinden resen ilişiğinin kesilmesine karar verildiğini, 926 sayılı Kanun'un 112. maddesi gereğince mecburi hizmet süresini tamamlamadan, askeri öğrenci ve subay nasbedildikten sonra kendisine yapılan öğrenim, eğitim ve yetiştirme masraflarının yükümlülük süresinin eksik kalan kısmıyla orantılı olarak kanuni faizi ile birlikte geri alınmasının gerektiğini, bu doğrultuda davalıya davaya konu olan borcunu ödemesi için tebligat yapıldığını ancak davalının borcunu ödemediğini, ileri sürerek.

114.686,00 TL Hazine alacağının, davalının ordudan ayrılış tarihi olan 25.03.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; 29.09.2003 tarihinde ... Okuluna kayıt olma aşamasında tamamen özgür iradesi dışında kayıt yapılma şartlarından biri olarak imzalatılan yüklenme ve kefalet senedinin, davacı İdare ile eşit düzeyde bir istek ve irade içinde imzalandığının kabulünün mümkün olmadığını, tüm şartlarıyla kazanmış olduğu ... Harp Okuluna giriş şartı olarak sunulan ve imzalamadığı taktirde kaydının yapılamayacağı düşüncesiyle baskı altında imzalandığını, ayrıca işbu yüklenme senedinin okul süresi ile sınırlı olarak davacıya verilmiş olup subay nasbedilerek mecburi hizmet yükümlülüğünü ifa etmeye başladıktan sonra hükmünü yitirdiğini, talep edilen tazminat miktarının çok fahiş olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 28.04.2014 tarihli ilamıyla; davanın kısmen kabulüne, 31.289,64 TL alacağını 23.500,73 TL asıl alacağa, 25.03.2011 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmek sureti ile tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. Yargıtay (Kapatılan) 18. Hukuk Dairesinin 24.11.2015 tarihli ilamıyla; davacının sair temyiz itirazlarının reddine karar verildikten sonra, davacı İdare tarafından talep edilen miktar içerisindeki faizin hangi tarihe kadar hesaplanmış olduğunun sorulması ve bu tarihin 25.03.2011 olduğunun anlaşılması halinde bilirkişiden bu tarihe kadar faizi hesaplayan ek rapor alınması, ayrıca davacının borçlu olmadığı miktar, dava tarihinden sonra yürürlüğe giren yönetmelik değişikliği hükümlerine göre belirlenmiş olduğundan; taraflar yararına hükmedilecek vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin, dava tarihindeki haklılık miktarlarına göre tespit edilmesi gerektiğinden bahisle, hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

2. Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla.

Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda alınan bilirkişi ek raporuyla, bildirilen değerlerin sarf tarihindeki değerleri gösterdiği esasından hareketle, davalının eksik kalan yükümlülük süresi karşılığı tazmin borcu, sarf edilen giderler ile bunların sarf tarihlerinden ilişik kesme tarihlerine kadar birikmiş faiziyle birlikte ulaştığı tutara nazaran % 68,25 eksik kalan yükümlülük süresi karşılığı tazmin borcunun 31.393,37 TL olduğu, 25.03.2011 ilişik kesme tarihinden itibaren faiz yürütülecek asıl alacak tutarının ise (34.433,30 TL x 0,6825=) 23.500,73 TL olduğu,

hükmüne uyulan bozma ilamında işaret edilen mevzuat değişikliği gerçekleşmemiş olsaydı, davacının 25.03.2011 tarihi itibariyle rücu edebileceği asıl alacak ve faiz toplamının 114.210,54 TL, redde esas miktarın ise 475,46 TL olacağı, buna göre, davalı yararına vekalet ücretinin tespiti gerekeceği, davalının yargılama giderinden sorumluluk oranının da davanın ikame edildiği tarihteki mevzuat hükümlerine göre % 99,59 TL olduğu hgerekçesiyle; davanın kısmen kabulüne, 31.393,37 TL alacağın, 23.500,73 TL asıl alacağın 25.03.2011 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmek suretiyle davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş;

karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; reddedilen miktar yönünden itirazlarının dikkate alınmadığını, yeni Yasadan davalının yararlandırılmasının yasalara, içtihatlara ve hakkaniyete aykırı olduğunu, Yasanın geriye yürümeyeceğini, eksik incelemeye dayanan bilirkişi raporuna dayanarak verilen kararın

usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, mecburi hizmet yükümlülüğünü tamamlamadan resen ilişiğinin kesilmesine karar verilen davalı için yapılan öğrenim, eğitim ve yetiştirme masraflarının, yükümlülük süresinin eksik kalan kısmıyla orantılı olarak kanuni faizi ile beraber geri alınması istemine ilişkindir. Mahkemece uyulan bozma ilamında gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yapılarak, yine o ilamda gösterilen hukuki esaslar gereğince karar verildiği, bozmanın kapsamı dışında kalan ve usuli kazanılmış hak oluşturan kısımlara yönelik temyiz itirazlarının ise incelenemeyeceği anlaşılmakla, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan Mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR