Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/2717 K.2025/6279

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar, davacılar vekilleri ve davalılardan ... Bakanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili. 5283 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait ... Birimlerinin ... Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun (5283 sayılı Kanun) ile Sosyal Sigortalar Kurumu (...) hastanelerinin borç ve alacaklarının ... Bakanlığına devredildiğini, devir öncesi.... Üniversitesi ... Tıp Fakültesi (... Tıp Fakültesi) ve .... Tıp Fakültesi (.... Tıp Fakültesi) Hastanelerine sevk edilen hastaların tedavileri sonucu düzenlenen faturaların %75’lik kısmının ilgili dönemde ...

İşleri Müdürlüğü tarafından ödendiğini, geri kalan %25’lik kısmının ise sevki yapan .... hastaneleri tarafından ödenmesinin gerektiğini, 01.01.2007 tarihinde yürürlüğe giren 5615 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un (5615 sayılı Kanun) Geçici 3/2. maddesinde, “Üniversite hastanelerinin, Sosyal Güvenlik Kurumuna devredilen kurumlara 31.12.2006 tarihine kadar verilen tedavi hizmetleri karşılığı düzenledikleri fatura bedellerinden mahsuben yapılan ödemelerden sonra kalan tutarın %80’i,

incelemesi devam eden veya incelemesi tamamlanmış ancak mutabakatı sağlanmamış fatura bedellerinin %6’sı ve varsa yapılan diğer ödemeler düşüldükten sonra kalan tutarlar terkin edilir ve terkin edilen kısım için herhangi bir alacak ve hak talebinde bulunulamaz.

Bu konuda gerekli her türlü düzenleyici işlemleri yapmaya Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı yetkilidir.” şeklinde düzenleme yapıldığını, davaya konu olan ve ödenmeyen 2003-2004 yıllarına ait faturaların mutabakatı sağlanmamış faturalar türünden olduğunu, bu tür faturalar için genelge gereği %6 oranında terkin yapıldıktan sonra %94 oranında ödemenin gerçekleştirilmesi gerektiğini, buna rağmen davalı kurum ve Kurum hastaneleri tarafından mutabakata varılmış olması nedeniyle faturaların imha edildiği ya da fatura tutarlarını ödedikleri gerekçesiyle haksız olarak ödemeden imtina ettiklerini ileri sürerek;

davalı Kurum sigortalılarına sunulan tedavi hizmeti karşılığında düzenlenen 2003-2004 yıllarına ait faturaların, sevki yapan ... hastaneleri tarafından ödenmesi gereken %25’lik kısmını oluşturan 19.028.826,92 TL'nin, fatura tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiş; yargılama sürecinde 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu'na, 7141 sayılı Kanunun 7. maddesi ile eklenen Ek Madde 182 uyarınca ...

Üniversitesi - .... Rektörlüğü isminde yeni bir üniversite kurulmuş olup, yeni kurulan ... Üniversitesi - Cerrahpaşa Rektörlüğü davacı sıfatıyla davaya dahil edilmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili; taraflarına husumetin yöneltilemeyeceğini, davanın zamanaşımına uğradığını savunarak, davanın reddini istemiştir. 2. Davalı Bakanlık vekili; davanın zamanaşımına uğradığını, Bakanlığa bağlı hastaneler tarafından verilen cevabi yazılarda ve muhasebe kayıtlarında, davacı Üniversitenin alacak bakiyesinin kalmadığı ve ödemelerin yapılarak hesapların kapatıldığının tespit edildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 12.04.2018 tarihli kararıyla; davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin 21.12.2018 tarihli kararıyla; davacının istinaf başvurusunun reddine, davalıların istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı Üniversite vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. Dairece verilen 24.12.2020 tarihli ilamla; bilirkişi raporları arasındaki çelişkinin giderilmediği gerekçesiyle, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. 2. Bozmaya uyan Bölge Adliye Mahkemesince verilen 21.03.2022 tarihli kararla; yeniden alınan 23.08.2021 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

3. Dairece verilen 29.09.2022 tarihli ilamla; davacıların sair temyiz itirazları reddedildikten sonra, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, dosya içerisinde yeşil kartlı hasta tedavi giderleri için sevk eden hastane evrakı, uygun fatura tanzimi ve sevk işlemini gerçekleştiren hastaneye faturaların teslimatı ile ilgili herhangi bir belgenin bulunmadığı, ödemelerin muhasebe müdürlüğü, saymanlık müdürlüğü veya mal müdürlüğü tarafından ödenmesi gerektiği gerekçesiyle, yeşil kartı hastalara verilen ... hizmeti için düzenlenen faturaların davalılardan tahsil edilemeyeceğinin belirtildiği,

davacıların, davalıların her ikisinin de yeşil kartlı hastalara verilen ... hizmet bedellerinin ödenmesi için ayrı bütçesinin bulunduğu, ödemenin muhasebe müdürlüğü, saymanlık müdürlüğü veya mal müdürlüğü aracılığıyla yapılmasının davalıların sorumluluğunu ortadan kaldırmadığını beyan ederek bilirkişi raporuna süresinde itiraz etmesi karşısında Bölge Adliye Mahkemesince, davacıların hükme esas alınan bilirkişi raporuna itirazları karşılanmadan karar verildiği,

bu nedenle 2003-2004 yıllarında yeşil kartlı hastalara üniversite hastaneleri tarafından verilen ... hizmet bedelinin hangi kurum ve kuruluş tarafından ödenmesi gerektiği araştırılıp davacıların itirazları karşılanarak, faturalardaki biçimsel eksikliğin veya faturaların gönderilmesine ilişkin usullerdeki eksikliğin tek başına verilen hizmet bedelinin ödenmesine engel olmayacağı da dikkate alınıp, ilgili Yönetmelik hükümleri kapsamında değerlendirme yapılarak,

gerekli görülmesi halinde yeşil kartlı hastalara verilen ... hizmetine konu faturalara ilişkin bilirkişi raporu da alınıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, karar bozulmuştur.

4. Bozmaya uyan Bölge Adliye Mahkemesince verilen 05.10.2023 tarihli kararla; bilirkişilerden 26.04.2023 tarihli kök ve rapora karşı davacıların itirazları üzerine 28.08.2023 tarihli ek rapor alındığı, buna göre her ne kadar davacı taraf alacaklarının 19.028.826,92 TL olduğunu belirterek eldeki davayı açmışsa da, tüm bilirkişi raporlarında davacı tarafın sunmuş olduğu belgeler ve faturalardan 2003-2004 yıllarına ait davacı tarafına ödenmeyen miktarın 10.353.563,94 TL olduğu, davalılar tarafından ödenmemesi gereken miktar olan 5.000.719,88 TL'nin mahsubu ile bakiye alacak bedelinin 5.352.844,06 TL olarak belirlendiği,

devamla toplam fatura bedelinin 76.758.524,34 TL olduğu, toplam fatura bedelinden 5615 sayılı Kanun'un Geçici 3/2 maddesi gereği alacağın %6'sının terkin edilmesi gerektiği, ancak bilirkişi raporuna göre ödenmemesi gereken alacak miktarı 5.000.719,88 TL olmasına rağmen 6.313.617,92 TL baz alınarak ve toplam fatura bedeli olan 76.758.524,34 TL'den mahsubu ile bulunan 70.444.906,42 TL üzerinden %6'lık terkin edilecek kısmın 4.226.694,98 TL olarak hesaplandığı,

davacılara ödenmesi gereken 5.352.844,06 TL'den terkin edilmesi gereken miktar olarak hesap edilen 4.226.694,98 TL mahsubu ile bulunan 1.126.149,68 TL'nin davacılara ödenmesi gereken miktar olarak belirlendiği, buna karşın bir kısım alacaklar düşüldükten sonra toplam fatura bedeli 76.127.210,11 TL olduğu, terkin edilmesi gereken %6'lık kısmının ise 4.567.632,60 TL olarak belirlendiği, ödenmeyen miktar olan 10.353.563,94 TL'den terkin edilmesi gereken %6'lık miktar olan 4.567.632,60 TL'nin mahsubu ile davacılara ödenmesi gereken miktarın 5.785.931,34 TL olduğu, yargılama devam ederken yeni kurulan ... davacı sıfatı ile davaya dahil edilmesi,

her dava açıldığı tarihteki duruma göre değerlendirileceğinden her iki hastane yönünden tarafların kendi aralarındaki protokol gereği paylaşım yapmaları mümkün olduğu gerekçesiyle; davalı ...'ya karşı açmış oldukları davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, davacıların davalı ... Bakanlığı aleyhine açmış oldukları davanın kısmen kabulü ile 5.785.931,34 TL'nin dava tarihinden itibaren hesap edilecek yasal faizi ile birlikte davalı ...

Bakanlığından tahsiline karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacılar vekilleri ve davalılardan ... Bakanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

5. Dairece verilen 25.11.2024 tarihli ilamla; davacılar vekilleri ile davalı Bakanlık vekilinin sair temyiz itirazları reddedilerek, tedavi bedellerinin %75'inin ... ... İşleri Müdürlüğü tarafından ödendiği, bakiye kısmın 5283 sayılı Kanun ile ... hastanelerinin borç ve alacaklarının davalı ...

Bakanlığına devredilmesine rağmen ödenmediği iddiası ile tahsilinin talep edildiği, 5615 sayılı Kanun'un Geçici 3/2 maddesi lafzından hareketle terkin edilmesi gereken kısmın, incelemesi devam eden veya incelenmesi tamamlanmış ancak mutabakatı sağlanamamış fatura bedelleri olduğu, 2003-2004 yıllarına ait ödenmeyen ve mutabakatı sağlanmamış fatura bedelinin 10.353.563,94 TL olduğunun sabit olduğu,

dolayısıyla 28.08.2023 tarihli bilirkişi ek raporunda ödenmemesi gereken miktar olarak tespit edilen 5.000.719,88 TL'nin mahsubu ile kalan 5.352.844,06 TL'ye %6 oranının uygulanıp, bulunan 321.170,64 TL'nin terkin edilip davacıların 5.031.673,42 TL alacaklı olduğunun kabulü gerekirken, terkin edilmesi gereken oranın daha önce ödemesi tamamlanmış fatura bedelleri de dahil edilerek uygulanması suretiyle hatalı hesaplama yapıldığı gerekçesiyle, karar bozulmuştur.

6. Bozmaya uyan Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; tedavi bedellerinin %75'inin ..... ... İşleri Müdürlüğü tarafından ödendiği, bakiye kısmın 5283 sayılı Kanun ile ... hastanelerinin borç ve alacaklarının davalı ....

Bakanlığına devredilmesine rağmen ödenmediği iddiası ile tahsilinin talep edildiği, 5615 sayılı Kanun'un Geçici 3/2 maddesi lafzından hareketle terkin edilmesi gereken kısmın, incelemesi devam eden veya incelenmesi tamamlanmış ancak mutabakatı sağlanamamış fatura bedelleri olduğu, 2003-2004 yıllarına ait ödenmeyen ve mutabakatı sağlanmamış fatura bedelinin 10.353.563,94 TL olduğunun sabit olduğu,

dolayısıyla 28.08.2023 tarihli bilirkişi ek raporu ile ödenmemesi gereken miktar olan 5.000.719,88 TL'nin mahsubu ile kalan 5.352.844,06 TL'ye %6 oranı uygulanarak bulunan 321.170,64 TL'nin terkin edilmesi ile davacıların 5.031.673,42 TL alacaklı olduğu gerekçesiyle; davalı ....'ya karşı açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ....

Bakanlığı aleyhine açılan davanın kısmen kabulüne, 5.031.673,42 TL'nin dava tarihinden itibaren hesap edilecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Bakanlığından tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacılar vekilleri ve davalılardan ... Bakanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı ... vekili; yargılama devam ederken ... isminde yeni bir üniversite kurulduğunu, ... ile ... Hukuk Müşavirliklerinin Birlikte Yürüttüğü Dosya ve Tüm İşlemlerin Ayrılması ve .... Üniversitesi .... Rektörlüğüne Ait Dosyaların Devrine Dair Protokolün 20.01.2021 tarihinde imzalandığını, Protokol gereği ...

Üniversitesi-Cerrahpaşa Rektörlüğünün feri müdahil olarak davaya dahil edilmesi taleplerine rağmen, anılan Üniversitenin davacı sıfatıyla davaya dahil edildiği, fakat kararın hüküm kısmında ayrı ayrı hüküm kurulmadığı, bu nedenle kararın kendi içerisinde çelişki oluşturduğu, .... hastanelerinin ...

Bakanlığına devredilmiş olmasının müşterek ve müteselsil sorumluluğu değiştirmeyeceğini, .... yönünden verilen red kararının hatalı olduğunu, bilirkişi raporunda yapılan hesaplamalar sonucu 10.353.563,94 TL üzerinden hesap yapıldığı, dosyaya sunulan ve taraflarca imzalanan mutabakat metinlerinde 2003-2004 fatura dönemine ait ödenmeyen fatura tutarının 19.028.826,92 TL olduğunun sabit olduğunu ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davacı ... Üniversitesi - ..... Rektörlüğü vekili; davanın ..... yönünden husumet nedeniyle reddine karar verilmesinin ve iki Üniversite alacağının 10.353.563,94 TL olduğu kabulünün hatalı olduğunu, ... Üniversitesinin 2018 yılında ikiye bölündüğünü ve .... Tıp Fakültesinin müvekkili Kuruma bağlandığını, ....

Üniversitesi ile aralarında imzalanan Protokol gereği müvekkilinin davaya davacı olarak eklendiğini, bilirkişi raporunda da iki Üniversitenin fatura ve alacak miktarlarının ayrı ayrı tespit edildiğini, Mahkeme kararında iki Üniversite açısından tek bir hüküm kurulmasının infazda sorun yaratacağını, kabul edilen kısım yönünden faiz başlangıç tarihinin dava tarihi olarak belirlenmesinin haksız olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığını ileri sürerek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

3. Davalı ..... Bakanlığı vekili; davanın .... yönünden husumet nedeniyle reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, dosya kapsamından baştan itibaren ehil kişilerden müteşekkil heyetlerden alınan bilirkişi raporlarında terkine ilişkin ilgili düzenlemeler gözetildiğinde, davacıların alacaklı olmadığı sonucuna ulaşıldığını, dosyaya sunulan ilk bilirkişi raporunun tespitlerinin doğru olduğunu ileri sürerek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacılara ait hastaneler tarafından, davalı Kurum sigortalılarına verilen ... hizmetinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olmasına, bozmanın kapsamı dışında kalarak kesinleşen ve usuli kazanılmış hak oluşturan kısımlara yönelik temyiz itirazlarının yeniden incelenemeyeceğinin anlaşılmasına göre, davacılar vekilleri ve davalılardan ... Bakanlığı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR