Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/2783 K.2025/6367

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirketin "Bitkisel Atık ve Bitkisel Ham Yağlardan Biyodizel Üretimi" konulu Stratejik Ürün Destek Programı kapsamında mevzuata uygun şekilde hazırladığı projeyi davalıya sunduğunu, projenin finansal destek almaya hak kazandığını, projenin başvuru koşulları arasında bulunması nedeniyle 31.07.2018 tarihinde 1.852.500,00 TL tutarlı kesin teminat mektubunu davalıya verdiğini, davalı tarafından teminat mektubu ve projeye istinaden 13.09.2018 tarihinde 1.543.750,00 TL erken ödeme yapıldığını, 26.06.2020 tarihinde ise haksız olarak teminat mektubunun nakde çevrildiğini, müvekkili şirketin zarara uğratıldığını belirterek,

uğranılan zararın bilirkişi marifetiyle hesaplanarak tespiti ile 26.06.2020 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; davacı işletmeye yapılan erken ödeme nedeniyle destek ödemesine ilişkin mahsuplaşma işlemlerinin yapılabilmesi için Stratejik Ürün Destek Programı kapsamındaki makine-teçhizat alımlarına ilişkin dekontların davalıya sunulması gerektiğini, mahsup işleminin yapılamaması halinde Erken Ödemeye İlişkin Usul ve Esasları kapsamında iş ve işlemler tesis edileceğinin bildirildiğini, işletme tarafından dekontlar sunulmadığından mahsuplaşmanın tamamlanamaması nedeniyle banka teminat mektubunun nakde çevrildiğini, yapılan iş ve işlemlerin KOSGEB mevzuatına ve usule uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının destek projesinden yararlanamayacağının anlaşılması karşısında, davalı İdarenin yapmış olduğu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, davacı vekili istinafa başvurmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı şirketin destek programı kapsamında hazırlamış olduğu projenin 6 ay süre ile desteklenmesine karar verildiği, davacı şirketin 05.07.2018 tarihinde taahhütname vererek projeye başladığı, davacı şirketin talebi üzerine 13.09.2018 tarihinde 1.543.750,00 TL erken ödemenin yapıldığı, projenin tamamlandığı beyan edilerek 05.12.2018 tarihinde davalı İdareden destek ödemesinin talep edildiği, davalı İdarenin dekont sunulması gerektiğini bildirdiği,

davacı şirketin ise 31.12.2018 tarihi itibarıyla konkordato kararı aldırmak zorunda kaldığını beyan ederek anılan dekontları ibraz edememesi üzerine davalı kurum tarafından davacı şirkete destek ödemesi yapılamayacağına karar verildiği, destek ödemesi yapılamayacağına ilişkin davalı İdare işleminin iptali talebiyle Ankara 2. İdare Mahkemesinin 2020/1644 Esas sayılı dosyası ile görülen davada, Mahkemece davanın reddine karar verildiği,

kararın Ankara Bölge İdare Mahkemesi 10. İdari Dava Dairesinin 29.12.2021 tarihli ilamı ile onanmak suretiyle kesinleştiği, KOSGEB Destek Programları Erken Ödeme Usul ve Esaslarının (7.) maddesi uyarınca erken ödeme tutarının yararlanıcı tarafından yatırılmaması halinde teminat mektubunun nakde çevrileceği, anılan madde uyarınca "Stratejik Ürün Destek Programı Taahhütnamesi" kapsamında davaya konu teminat mektubunun nakde çevrildiği, davalı İdarenin işlemlerinde hukuka aykırılığın bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; teminat mektubunun paraya çevrilmesinin şartlarının gerçekleşmediği, İdare Mahkemesince verilen kararın hukuk hakimini bağlamadığı, KOSGEB Destek Programları Erken Ödeme Usul ve Esaslarının "ödeme ve mahsup" başlıklı (7/5) maddesiyle söz konusu tutarın yatırılmaması halinde işletme, meslek kuruluşu ve işletici kuruluşa, yazı ile borcun süresi içerisinde yatırılmadığı ve yazının tebliğ tarihini takip eden 7 gün içinde yasal faizi ile birlikte yatırılmadığı taktirde teminatın nakde çevrileceğinin bildirileceğinin, bu süre içerisinde geri ödeme yapılmadığı taktirde teminatın nakde çevrileceğinin düzenlendiği,

mevzuatta ön görülen sürelerin işlemeyeceğine ilişkin 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 308/g maddesinin nazara alınması gerektiği, belgelerin ibraz edilememesinin KOSGEB İç Yönergesi İcra ve İflas Kanunu hükümleri uyarınca hukuka aykırılık teşkil etmekle birlikte banka teminat mektubunun nakde çevrilmesine bir gerekçe olamayacağı, davalının konkordato dosyasını ilgili sıfatıyla takip ettiği, destek vermeyi sürdürdüğü, davalının 27.05.2021 tarihli yazısıyla projenin geçerli olduğunun ve ödemelerin yapılacağının bildirildiği, buna rağmen teminat mektubunun paraya çevrilmesinin hakkın kötüye kullanılması mahiyetinde olduğu,

tespit edilen maddi zararının tahsiline karar verilmesi gerektiği ileri sürülerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, Stratejik Ürün Destekleme Projesi kapsamında verilen teminat mektubunun nakde çevrilmesi nedeniyle uğranılan zararın tahsili istemine ilişkindir.

Davacı şirket tarafından imzalanan 05.07.2018 tarihli Stratejik Ürün Destek Programı Taahhütmesi uyarınca davacı şirket "erken ödeme kapsamında talep ettikleri tutarı, destek kapsamında alınan giderlere ilişkin ödemeler dışında kullanmayacağını ve süresi içerisinde mahsuplaşmayı tamamlayacağını" taahhüt etmiştir.

KOSGEB Destek Programları Erken Ödeme Usul ve Esaslarının "Ödeme ve Mahsup" başlıklı (7/b) maddesine göre, "erken ödeme tutarına ilişkin hiç mahsup işlemi yapılmamış olması durumunda ise erken ödeme tutarının tamamı yasal faizi ile birlikte, yararlanıcı tarafından 1 (bir) ay içerisinde banka hesabına yatırılır.", devamı fıkrada, "yatırılması gereken tutarın belirtilen süre içerisinde yatırılmaması halinde, yararlanıcıya yazı ile borcunu tebliğ tarihini takip eden 7 gün içinde yasal faizi ile birlikte ödemesi gerektiği, ödemediği takdirde teminatının nakde çevrileceği bildirilir. Buna rağmen ödeme yapılmadığı takdirde teminat nakde çevrilir." denilmek suretiyle mahsuplaşmanın yapılamaması durumunda yaptırımın nasıl olacağı düzenlenmiştir.

Yapılan bu açaklamalar ışığında somut olay incelendiğinde, davacı şirketin Stratejik Ürün Destek Programı kapsamındaki makine-teçhizat alımlarına ilişkin ödeme dekontlarını davalıya sunamaması nedeniyle mahsup işlemlerinin yapılamadığı, KOSGEB Destek Programları Erken Ödeme Usul ve Esaslarının 7. maddesi kapsamında davalı İdare tarafından teminat mektubunun nakde çevrilerek erken ödeme tutarının yasal faizi ile birlikte tahsil edilmiş olduğunun anlaşmasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR