Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/2841 K.2025/6304

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin davalının Dubai'de mukim bir şubesinden halılar satın aldığını, işbu halı siparişi için düzenlenen fatura karşılığında davalı şirkete ödeme yaptığını, ancak halıların müvekkiline teslim tarihi olan 2023 Eylül ayında teslim edilmediğini, müvekkilinin bunun üzerine ödemiş olduğu bedelin tahsili için Kayseri Genel İcra Dairesinin 2024/451 Esas sayılı dosyası ile takip başlattığını, takibe davalı tarafça itiraz edilmesi üzerine takibin durduğunu ileri sürerek; icra takibine vaki itirazın iptalinin ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; müvekkili ile davacı arasında yazılı bir akit bulunmadığı gibi uyuşmazlığa konu ürünlerin teslim zamanı ile ilgili net bir tarihin de kararlaştırılmadığını, halıların özel üretim olduğunu, ipek halının üretiminin altı ay süreceğini, davacının iddialarının somut bir delile dayandırmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taraflar arasında yazılı bir sözleşme olmadığı, davacı vekilinin mailinde siparişlerin showroomda sergilenen ürünler olduğunun ileri sürülmesine karşın halıların özel üretim olduğuna ve teslimatın çok ileri tarihte kararlaştırıldığına dair davalı tarafından somut bir delil sunulamadığı, nitekim sunulan ürün faturalarının sipariş hazırlanması için gereken ham maddeler olduğunu ispata tek başına yeterli olmadığı,

davacının ödemenin tamamını yaptığı, mail yazışmaları, çekilen ihtarname ve tüm dosya kapsamı itibariyle davacının siparişinin süresinde teslim edilmemesi karşısında temerrüt hükümleri çerçevesinde sözleşmeyi tek taraflı fesh edip ifadan vazgeçerek ödediği bedelin iadesini talep etme hakkı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüyle;

takibin 116.165,70 Arap Emirlikleri Dirhemi üzerinden devamına, asıl alacağın takip tarihindeki TL kuru üzerinden hesaplanan bedelin %20'si oranındaki 189.721,82 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, karara karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; başlatılan icra takibinin tamamen usul ve yasaya aykırı olması nedeniyle takibin iptali için açılan davada her ne kadar Kayseri 3. İcra Hukuk Mahkemesi tarafından 2025/45 E. , 2025/102 K. Sayılı dosya üzerinden davanın reddedilmiş ise de usul ve yasaya aykırı karar Kayseri Bölge Adliye 5. Hukuk Dairesi 2025/393 E. 2025/411 K. sayılı kararı ile kaldırılarak,

davanın kabulüne ve takibin iptaline karar verildiğini, geçersiz bir takip üzerinden açılan itirazın iptali davasının kabul edilmesinin de usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı tarafından başlatılan icra takibi dosyası üzerinden sunulan ilk takip talebi tamamen yabancı para alacağını içermekte olup asıl alacak, harca esas değeri ve alacağın Türk Lirası karşılığı yazılmadığını, davaya konu takip iptal olduğundan ve davanın konusuz kalmış olması nedeniyle davanın reddine veyahut karar verilmesine yer olmadığına kararı verilmesi gerektiğini, ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

1. İtirazın iptali davası. 2004 sayılı Kanun'un 67 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Buna göre; geçerli bir ilamsız takip yapılmış olması, borçlunun bu takibe süresinde itiraz etmesi, itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren alacaklının, bir yıl içinde mahkemeye başvurmuş olması yasal koşullarının gerçekleşmesi gerekir.

Takip alacaklısı tarafından ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olan takip borçlusuna karşı açılan itirazın iptali davasının konusu, icra takibine konu edilen alacaklar olup, davanın amacı itirazla duran takibin devamını sağlamaktır. Bu dava, yargılama usulü bakımından genel hükümlere tâbidir. Davalı borçlunun icra dosyasında ileri sürdüğü itirazlar dışındaki itirazlarını da bu dava içinde ancak cevap süresi içinde ileri sürmesi olanaklıdır.

Eğer cevap süresi içinde borçlu diğer itirazlarını ileri sürmezse mahkeme bunları kendiliğinden göz önüne alamaz, takibe itiraz edilirken bildirilen sebeplerle sınırlı araştırma yapmak durumunda kalır. İtirazın iptali davası; icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır.

Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir.

2. Davaya konu ilamsız icra takibiyle ilgili olarak takip borçlusunun takibin iptali talebiyle açtığı dava Kayseri 3. İcra Mahkemesinin 18.02.2025 tarihli 2025/45 Esas, 2025/102 Karar sayılı kararıyla, reddedilmiş ise de, takip borçlusu vekilince istinaf edilmesi üzerine Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 09.04.2025 tarihli 2025/393 Esas, 2025/411 Karar sayılı kararıyla, istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına, davanın kabulü ile Kayseri Genel İcra Dairesinin 2024/451 Esas sayılı dosyasında yapılan takibinin iptaline karar verilmiş, bu kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 30.10.2025 tarihli 2025/40 04... /6937 Karar sayılı kararıyla onanmış ve karar bu tarihte kesinleşmiştir.

3. İtirazın iptali davasının icra takibine sıkı sıkıya bağlı olduğu, icra takibinin borçlunun şikayeti üzerine iptaline karar verildiği anlaşılmakla artık geçerli bir takip olmadığı gerekçesiyle dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğinden kararının bozulmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 373/1 maddesi uyarınca ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının aynı Kanunun 371. maddesi uyarınca davalı yararına BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,