Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/3162 K.2026/341

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalılardan ...'in, 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun (1416 sayılı Kanun) ve Türk Öğrencilerin Yabancı Ülkelerde Öğrenimleri Hakkında Kanun uyarınca ...n Üniversitesi adına ve ... hesabına ABD'de telekominikasyon alanında doktora yapmak üzere resmi-burslu statüde yurt dışına gönderildiğini ve ... Noterliğinin 21.09.2012 tarihli ve ... yevmiye nolu yüklenme senedini imzaladığını, diğer davalı kefillerin ise .....

Noterliğinin 24.09.2012 tarihli ve ... yevmiye numaralı kefaletnamesini imzaladıklarını, davalının eğitime başladıktan sonra farklı bir dala geçiş talebinin kabul edildiğini ve bilgisayar görmesi alanında doktora yapmaya başladığını, davalı bursiyerin Covid salgını nedeniyle eğitiminin sekteye uğradığından bahisle süresinin uzatılması talep ettiğini, müvekkili Bakanlık tarafından bu durumun üniversite tarafından teyit edilmesinin istendiğini ancak makul süre geçmesine rağmen evrak sunulmadığından tazminat takibine geçildiğini, davalılara borcun ödenmesi için ihtarname gönderildiğini,

davalı ...'in şu ana kadar toplamda 1.297,88 USD ödeme yaptığını ifade ederek. 281.287,30 USD, 33.267,00 TL'nin davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini, daha önce davalı tarafından ödenmiş 1.297,88 USD'nin ödenme tarihine kadar olan işlemiş faizinin davalılardan sorumluluk miktarlarına göre müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili; müvekkili ...'in doktora öğreniminin sonlarına doğru yaklaştığında dünyayı etkisi altına alan Covid-19 salgını dolayısı ile araştırmalarını yapmış olduğu laboratuvarın kapatıldığını ve kendisine çalışma imkanı verilmediğini, bu nedenle davacı Kurumdan kendisine ek süre verilmesini talep ettiğini, müvekkilinin haksız bir şekilde tazminat takibatına maruz bırakıldığını, müvekkilinin yapılandırma sonucu taksitleri ödeyemediğinden dolayı da hakkında işbu davanın açıldığını, idare mahkemesinde açılacak davanın bekletici mesele yapılması gerektiğini, yüklenme senedinin genel işlem koşullarını içerdiğini,

edimler arasında çok ciddi bir orantısızlık bulunduğunu, kefaletname ve yüklenme senedinde yer alan müvekkillerinin aleyhine olan kayıtların yazılmamış sayılması gerektiğini, değişen yönetmeliğin belli bir tarihten sonra kuruma başvuranlar veya tazminata düşürülenler açısından sonuç doğurmasının hakkaniyete ve eşitliğe aykırı olduğunu, söz konusu alacağa işleyeceği kabul edilen faiz oranlarının fahiş olduğunu, kefaletnamenin genel işlem koşullarına aykırı bulunduğunu, yüklenme senedinde yer alan efektif satış kuru üzerinden geri ödeme yapılacağı yönündeki kaydın gabin oluşturduğunu,

bu sebeplerle kefaletnamede ve yüklenme senedinde müvekkillerin aleyhine olan kayıtların yazılmamış sayılması gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; her ne kadar işbu dosya davalısı bursiyer tarafından açılan dava Ankara 7. İdare Mahkemesinin kararı ile reddedilmiş ise de, uygulamanın hukuki istikrar ve güven ilkesi gereğince hukuka aykırı olduğu, davalı bursiyerin doktora öğrenimi için ABD'ye gittiği ve süresinde doktora öğrenimini tamamlayamadığı, davalının borç yapılandırma başvurusu ile bir kısım ödemeler yaptığı, eksik belge tamamlama aşamasında işbu davanın açıldığı,

dava açıldıktan sonra doktora öğrenimini tamamlayan davalının 25.07.2023 tarihli yazılı talebi ile 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu'nun 31. maddesi gereğince ve Rektörlük Makamının 29.11.2023 tarihli onayı ile 07.12.2023 tarihinde ...

Üniversitesinde öğretim görevlisi kadrosuna atandığı, bu şekilde borcun mecburi hizmet olarak ifa edilmeye başlandığının anlaşıldığı gerekçesiyle; davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; ... Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dekanlığının 08.12.2023 tarihli yazısı ile davalı ...'in.

Rektörlük Makamının 29.11.2023 tarihli ve ... sayılı atama onayı ile 07.12.2023 tarihi itibarıyla fakültede görevine başladığının bildirildiği, davacı tarafından davanın 23.09.2022 tarihinde açıldığı, davalı ...'in ise bu tarihten sonra 07.12.2023 tarihinde göreve başladığı, dolayısıyla davalı ...'in dava açılmasına sebebiyet verdiğinin anlaşıldığı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) "Yargılama giderlerinden sorumluluk" başlıklı 326. maddesi gereği kural olarak yargılama giderlerinin, davadaki haklılık oranına göre haksız çıkan tarafa yükleneceği hususunun düzenlendiği,

aynı Kanunun "Esastan sonuçlanmayan davada yargılama gideri" başlıklı 331. maddesinde ise, davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerine hükmedileceğinin düzenlendiği, davalı ...'in dava açıldıktan sonra 07.12.2023 tarihinde göreve başlaması ile birlikte mecburi hizmet yükümlülüğünün sona erdiği göz önüne alındığında, davacı Bakanlığın dava açmakta haklı olduğunun kabulünün gerektiği gerekçesiyle; istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına,

yeniden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili; dava tarihinden önce müvekkili bursiyerin atama talebi olmasına rağmen davacı Bakanlık tarafından atamasının yapılmadığını, dava açıldıktan sonra müvekkilinin ataması yapıldığından davanın reddinin gerektiğini, her davanın açıldığı şartlara göre değerlendirilmesi gerektiğini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin müvekkilleri üzerinde bırakılmasının doğru olmadığını, on yıllık sürenin dolmasıyla birlikte müvekkili kefillerin kefillikten doğan sorumluluklarının sona erdiğini, bu sebeple husumet yokluğundan müvekkili kefiller yönünden davanın reddinin gerektiğini,

davacının dava ve cevaba cevap dilekçelerinde öne sürmediği hususları istinaf dilekçesine konu ederek istinaf başvurusunda bulunduğunu, müvekkilinin temerrüde düşürülmediğini, taraflar arası yapılandırma hususlarına ilişkin eksik işlemler devam ederken davacı Bakanlık tarafından işbu davanın açıldığını ifade ederek; kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, doktora yapmak için yurt dışına gönderilen davalı bursiyerin doktora öğrenimini tamamlamadığından öğrencilikle ilişiğinin kesilmesi nedeniyle yapılan masrafların tahsili istemine ilişkindir.

Davalı ...'in 1416 sayılı Kanun kapsamında resmi-burslu statüde Bakanlık hesabına ve ....

Üniversitesi adına doktora öğrenimi görmek üzere ABD'ye gönderildiği, yargılama sırasında doktora öğrenimini tamamlayan davalı bursiyerin Rektörlük Makamının 29.11.2023 tarihli ve 159844 sayılı atama onayı ile 07.12.2023 tarihi itibarıyla fakültede görevine başladığı ve davanın konusuz kaldığı, dava tarihi itibariyle davacı Bakanlığın dava açmakta haklı olduğu, 6100 sayılı Kanunun 331. maddesi uyarınca davalıların yargılama giderlerinden sorumlu tutulmasının yerinde olduğu,

davalı ... ve ...'nün kefil sıfatıyla imzaladıkları sözleşme tarihleri ile davanın açıldığı 23.09.2022 tarihi itibarıyla 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 598. maddesinde hüküm alına alınan on yıllık sürenin dolmadığının anlaşılmasına göre, davalılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR