Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/3263 K.2026/17

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davacı ile davalı ... arasında irtifak hakkı sözleşmesi ile çelik servis merkezi tesisleri inşa edildiğini, sözleşmeye göre hasılat payı miktarından verilmesi gereken miktarın davalılara fazla ödendiğinin davalıya noter aracılığıyla bildirildiğini, davalı tarafından fazlaya ilişkin ödemenin olmadığının bildirildiğini ileri sürerek; irtifak hakkı tesis edilen çelik servis merkezinden elde edilen hasılat tutarlarının 2009- 2010- 2011- 2012- 2013- 2014- 2015- 2016- 2017- 2018 yıllarına ilişkin fazla yapılan ödemenin gerçek tutarı belirlenerek şimdilik 20.000,00 TL hatalı ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili; 21.312,19 m², yüzölçümlü taşınmaz için davacı lehine 49 yıl süre ile bağımsız ve sürekli olmak üzere 11.04.2008 tarihinde irtifak hakkı sözleşmesi imzalandığını ve tapuda resmi senet düzenlendiğini, davacı şirket 2009- 2010- 2011- 2012- 2013- 2014- 2015- 2016- 2017- 2018 yıllarına ait hasılat payının tekrar hesaplanmasını talep etmiş olsa da ayrı bir gelir tablosu sunamadığından hasılatın tespitinin Yönetmeliğin 8. maddesine göre yapıldığını, hesaplamanın yönetmelikte 11.09.2014 tarihinde yapılan değişiklik öncesi ve sonrası dönemler için ayrı ayrı yapılması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; sözleşme içeriği incelendiğinde irtifak hakkı alanının Hatay ili .... İlçesi .... Mah. ...

Mevkii , 7 08... parselde bulunduğu, her yıl için irtifak bedeli belirlendiği, bedele ek olarak lehtarca işletilmesi halinde binde bir oranında yıllık hasılattan pay alınacağının belirlendiği, 16.09.2020 tarihinde yapılan keşifte irtifak konusu alanda çelik saç üretildiği ve kaplandığının gözlemlendiği, davacı tarafın ticari defterlerinin incelendiği, bu hususta hazırlanan bilirkişi kök raporu ve ek raporları birlikte değerlendirildiğinde davacının sunduğu uzman raporu karşılaştırıldığı; uzman raporunda belirlenen hususların davacının ticari defterlerine dayandırılamadığı, açık tespit bulunmadığı,

davacı tarafından üretim tesisinden veya çelik servis merkezinde elde ettiği hasılatın açık bir şekilde tespit edilemediği, davacı şirket kayıtlarında irtifak alanından elde edilen hasılatın tam olarak hesaplanamaması sebebiyle, davacı tarafın davalı tarafa hitaben sunulan mali tablolarda hasılatın 1.018.323.228,00 TL olduğu, 1.018.323,23 tl davalıya ödeme yapıldığı, davalı şirket alanının 292.981,86 m² olarak belirlendiği, irtifak alanının 21.312,19 m² olduğu görülmekle;

tüm tesisin işletilmesinden elde edilen gelirin irtifak hakkı alanının toplam alana bölünmesiyle yapılan hesaplama sonucunda davalı Kuruma hasılat payı olarak verilmesi gereken bedelin 74.075,23 TL olarak hesaplanıp iade edilmesi gereken kısmın 944.248,00 TL olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabul kısmen reddi ile, 944.248,00 TL'nin dava tarihi olan 18.0./2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, karara karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili; dosya içerisine sunulan müfettiş raporunda da açıkça görüleceği üzere saç servis merkezi ile ilgili ayrı bir muhasebe kaydı tutulmaması ve gelir tablosunun sunulamaması nedeni ile çelik servis merkezine ait hasılatın tespit edilemediğini, bu nedenle Hazine taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 79/8. maddesine istinaden tahsilatın yapılması gerektiğini, davacının iddialarının ticari defterleriyle doğrulanmadığını, davacının davasını ispat edemediğini, davacı şirket tarafından sunulan yeminli mali müşavir tarafından düzenlenen raporun ve bilirkişi raporunun varsayımlara dayanılarak düzenlenmiş olduğunu, eksik araştırma ile karar verildiğini ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, irtifak hakkı sözleşmesinden kaynaklı fazladan ödemeye ilişkin alacak istemine ilişkindir.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre ve özellikle hükme esas alınan raporun taraf, Mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli olduğu, irtifak hakkı tesis edilen taşınmazdaki işletmenin hasılatının tespit edilememesi nedeniyle davalıların hasılat payının mevzuata uygun olarak hesaplandığı anlaşılmakla davalılar vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR