Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/489 K.2025/3975

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; araştırma görevlisi olarak atanan davalının 22.09.2011 tarihinde müvekkili Üniversitede göreve başladığını, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun (2547 sayılı Kanun) 35. maddesine göre doktora eğitimini almak üzere 28.12.2011 tarihinde ...'ye atamasının yapıldığını, eğitimi için ...'ye atanması üzerine davalı ve dava dışı kefiller ile müvekkili arasında ...

Noterliğinin 09.02.2012 tarihli ve ... nolu yüklenme senedi ve muteber imzalı müteselsil kefalet senedinin imzalandığını, davalının 10.02.2016 tarihinde doktora eğitimi bitince müvekkili Üniversiteye dönerek göreve başladığını, 2547 sayılı Kanun'un 39. maddesi uyarınca 01.01.2017-01.06.2018 tarihleri arasında yurt dışında mecburi hizmet karşılığı görevlendirildiğini, bunun üzerine de müvekkili ile davalı ve dava dışı kefiller arasında ....

Noterliğinin 20.12.2016 tarihli ve ... nolu yüklenme ve kefalet senedi imzalandığını, bu tarihten itibaren 25.05.2018 tarihine kadar ABD'de doktora sonrası araştırma yapmak üzere görevlendirildiğini, görevlendirmesinin iki kere uzatıldığını, en son Covid-19 Pandemisi nedeniyle davalının aylıksız izninin bitim tarihinin 2 ay süreyle uzatıldığını, 26.06.2020 tarihinde göreve başlamayan davalının müstafi sayıldığını, davalının idari yargıda dava açtığını ve idari işlemin iptaline karar verildiğini, davalının açıktan ve yeniden ataması yapıldıktan sonra göreve başlamaması sebebiyle 11.09.2023 tarihinde yeniden atama işleminin iptal edildiğini,

davalının mecburi hizmet yükümlülüğünü yerine getirmediğini, müvekkili Üniversite tarafından iki ayrı kefalet ve yüklenme senedi alındığını ve dört ayrı icra takibi başlatıldığını, her iki yüklenme senedinde de asli borçlunun davalı olduğunu, 09.02.2012 tarihli ve 05168 nolu yüklenme senedi ve muteber imzalı müteselsil kefalet senedinin tahsili için başlatılan icra takibine davalı tarafından itiraz edildiğini ileri sürerek; davalı borçlunun icra takibine davalı tarafından yaptığı itirazın iptalini, takibin devamını ve aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı, davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; yükleme senedindeki mecburi hizmet yükümlülüğünün yerine getirilmemesi halinde öğretim görevlisi kadrosunda bulunmanın ve çalışmanın karşılığı olan yurt içi aylıklarının geri verileceğine dair senet hükmünün geçersiz olduğu, davacının iadesini talep ettiği alacağın davalıya çalışması karşılığı ödenen maaşlardan ibaret olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; yüklenme senedindeki mecburi hizmet yükümlülüğünün yerine getirilmemesi halinde öğretim görevlisi kadrosunda bulunmanın ve çalışmanın karşılığı olan aylıklarının geri verileceğine dair senet hükmünün geçersiz olduğu, dosya kapsamında sunulan belgelerden davacıya ödenen maaşın ve faizinin tahsilinin talep edildiği anlaşılmakla, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; müvekkili tarafından verilen çekilmiş sayılma işleminin hukuka uygun olduğunu, davalının mecburi hizmet yükümlülüğünü yerine getirmediğini, kefalet ve yüklenme senedinin ihlal edildiğini, yüklenme senedine itiraz edilmediğinden kesinleştiğini, araştırma görevlilerinin zorla çalıştırılmadığını, davalının kendi serbest iradesiyle kefalet ve yüklenme senedini imzaladığını, davalının ilk görevlendirilmesinin 2547 sayılı Kanun'un 35. maddesine göre yapıldığını, 2547 sayılı Kanun'un 39. maddesi ile 35. maddesinin çok farklı olduğunu, bilirkişi raporunun hatalı düzenlendiğini,

davalı tarafından senetlerin geçersizliği yönünde bir itirazda bulunulmadığını, araştırma görevlilerinin çalışması karşılığında maaşları ödendiğinden söz konusu uygulamanın angarya yasağı olarak nitelendirilemeyeceğini, davalının yüklenme senedini kendi iradesiyle imzaladığını ifade ederek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, 2547 sayılı Kanun'un 35. maddesi uyarınca imzalanan taahhütname ve kefalet sözleşmesinden kaynaklanan alacak için başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Temyizen incelenen kararda belirtilen gerekçeye, 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 18. maddesi uyarınca ödenen maaşın iadesine yönelik yüklenme senedi hükmünün angarya yasağına aykırı olması sebebiyle geçersiz bulunmasına, davacının maaş dışında davalıya bir harcama yapıldığı iddiasının bulunmadığının anlaşılmasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR