Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/550 K.2025/3956

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davacı ile dava dışı şirket arasında bağlantı sözleşmesi imzalandığını, söz konusu anlaşma kapsamında işletmeye alınacak 380 kV 3B 1272 ... - ... TM Enerji İletim Hattının 179.730,00 m²'lik kısmı, 380 kV 1272 ... (...) TES - ... TM Enerji İletim Hattının 7.355,94 m²'lik kısmı, 380 kV 13B 1272 ... TES GİS TM - ...

Enerji İletim Hattının 18.460,25 m²'lik kısmı ormanlık alana isabet ettiğinden 33 yıllığına orman izinlerinin alındığını, söz konusu izin alımlarında gerekli tüm ödemeler yapılmasına rağmen yasa ve yönetmeliklere aykırı olarak davalı Kurum tarafından toplam 1.059.496,22 TL ek ağaçlandırma bedeli tahakkuk ettirildiğini, müvekkilinin ihtirazı kayıtla söz konusu bedeli 20.05.2019 tarihinde ödediğini ve davalı Kuruma başvurmalarına rağmen bedelin iade edilmediğini, 6831 sayılı Orman Kanunu'nun (6831 sayılı Kanun) 17/3 ve 18. maddelerinde ek ağaçlandırma bedelinin tahsilinin düzenlenmediğini,

ayrıca Danıştay 8. Dairesinin 2014/5904 Esas sayılı dosyası ile 16.07.2013 tarihli ve 880 sayılı Rüzgar Enerji Santralleri, Biyokütle Enerji Santralleri ve Termik Santral İzinlerinde Ayrıca Ağaçlandırma Bedeli konulu Genelgenin iptaline karar verildiğini ileri sürerek; ihtirazi kayıtla ödenen ek ağaçlandırma bedelinin kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faiz ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili. Kesin izin taahhüt senedinin 30. maddesinde doğacak ihtilaflarda izne konu sahanın bulunduğu yer mahkemelerinin yetkili olduğunun düzenlendiğini, 380 kV 13B 1272 ... TES GİS TM - ... Enerji İletim Hattının 18.460,25 m²'lik kısmı için ... nolu ''Olur'' ile verilen izne ait sahanın ...

Orman İşletme Şefliği sınırlarında kaldığını, davanın bu kısmı için yetki itirazında bulunduklarını, kesin izin taahhüt senetleri imzalanmadan davacıya ek ağaçlandırma bedeli hususunda ödeme isteneceğinin bildirildiğini, davacının ek ağaçlandırma bedelinin tahakkuk edileceğini bilerek kesin izin taahhüt senetlerini imzaladığını, kesin izin taahhüt senedinin 24. maddesinde bedel ödeme yükümlülüğünün kesin iznin verilmesinden sonra başlayacağının belirlendiğini, kesin izin Olur'unun 01.02.2019 tarihinde verildiğini, Danıştay tarafından iptal edilen 16.07.2013 tarihli ve 880 sayılı talimatın 15.05.2019 tarihine kadar yürürlükte olduğunu,

söz konusu talimat uyarınca tahakkuk edilen bedelin mevzuata uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla.

6831 sayılı Kanun'un 17 ve 18. maddeleri, 18.04.2014 tarihli ve 28976 sayılı Orman Kanununun 17/3 ve 18. maddeleri Uygulama Yönetmeliği hükümleri incelendiğinde, 17/3 madde kapsamında verilecek izinlerle ilgili 4. madde metninde ilave ağaçlandırma bedeline dair herhangi bir yasal düzenlemenin bulunmadığı, taraflar arasında imzalanan “Kesin İzin Taahhüt Senedi” başlıklı sözleşme ile davacıya özel hukuk hükümlerine göre Enerji İletim Hattı hususunda izin verildiği, sözleşmenin tarafların serbest iradeleri ile imzalandığı, idarenin kamu gücünü kullanarak yaptığı bir işlem bulunmadığı,

bu nedenle sözleşmenin özel hukuk alanında sonuçlar doğurduğunun kabulü gerektiği, taraflar arasında yapılan kesin izin taahhüt senetlerinin 1. maddesinde izin karşılığı ödenmesi gereken bedellerin kalem kalem belirtildiği, ilave ağaçlandırma bedeli alınacağı yönünde bir hüküm ya da açıklamanın bulunmadığı, davalı Kurumun tek taraflı olarak düzenlediği yazısına dayanılarak ilave ağaçlandırma bedeli alınamayacağı, bu nedenle davacının 01.02.2019 tarihli 15 ve 16 nolu Kesin İzin Olur'larına istinaden ihtirazı kayıtla ödediği ilave ağaçlandırma bedelinin iadesine ilişkin talebinin yerinde olduğu,

davacı taraf her ne kadar ödediği bedelin 6183 sayılı Kanun uyarınca belirlenecek faizi ile birlikte tahsilini talep etmiş ise de, davacının özel hükümlere tabii ticari şirket vasfında olması ve sözleşmede bu yönde bir hüküm bulunmaması nedeniyle bu talebinin yerinde olmadığı, çoğun içinde az da vardır kuralı uyarınca bu talebinin avans faizini de içerdiği gerekçesiyle;

davacının 15 ve 16 nolu kesin Olur'a istinaden tahakkuk edilen ek ağaçlandırma bedelinin tahsiline ilişkin talebinin kabulü ile davacı tarafından davalı Kuruma ödenen 1.004,879,47 TL ek ağaçlandırma bedelinin ödeme tarihi olan 20.05.2019 tarihinden itibaren işleyecek 6183 sayılı Kanundaki faiz oranlarını geçmemek kaydıyla değişen oranlarda avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; karara karşı, taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taraflar arasında yapılan taahhüt senedinde ve Uygulama Yönetmeliğinde ilave ağaçlandırma bedeli alınacağına dair bir hükmün yer almadığı, 16.07.2013 tarihli Genel Müdürlük talimatının davacı açısından bağlayıcılığının bulunmadığı, mevzuat ve yasaya aykırı olarak alınan ilave ağaçlandırma bedelini geri istemekte davacının haklı olduğu,

yine uyuşmazlık özel hukuk sözleşmesinden kaynaklandığından ve davacı 6183 sayılı Kanun kapsamında kamu kurumu olmadığından bu Kanun uyarınca faiz talebinde bulunamaz ise de ticari şirket olması nedeniyle avans faizi isteme hakkına sahip olup ''çoğun içinde az da vardır'' kuralı uyarınca davacının avans faizi isteyebileceği ve ancak faiz oranının davacı talebinde yer alan 6183 sayılı Kanunda belirtilen oranları geçemeyeceğinden İlk Derece Mahkemesinin kabul ve değerlendirmesinin yerinde olduğu gerekçesiyle, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiş;

karara karşı, davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; müvekkili Kurumca gerçekleştirilen tüm işlemlerin mevzuata uygun olduğunu, 6831 sayılı Kanunun 17/3 maddesi gereğince enerji üretimine yönelik olarak izne konu edilen Rüzgar Enerji Santrali, Biokütle Enerji Santrali ve Termik Santrallere 16.07.2013 tarih ve 880 sayılı talimat gereğince ilave ağaçlandırma bedeli tahakkuk ettirildiğini, bilirkişilerce eksik inceleme yapıldığını, Danıştay 8. Dairesinin 2014/5904 E. sayılı kararının hatalı değerlendirildiğini,

davacının henüz kesin izin taahhüt senetlerini imzalamadan ek ağaçlandırma bedelleri ve KDV’leri hakkında açıkça bilgilendirildiğini ve bunu bilerek ve kabul ederek kesin izin taahhüt senetlerini imzaladığını, davacının Kesin İzin Taahhüt Senedinin 24. maddesi uyarınca ihtilaf halinde taahhüt senedi hükümlerine göre, taahhüt senedinde hüküm bulunmayan hallerde ise kanun, yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümlerine göre hareket edileceğini kabul ve taahhüt ettiğini ve bu şartla izin verildiğini, bedel ödeme yükümlülüğünün kesin iznin verilmesinden sonra başladığını, kesin izin Olur'unun verildiği tarihin 01.02.2019 olduğunu,

16.07.2013 tarihli ve 880 sayılı talimatın 15.05.2019 tarihine kadar yürürlükte olduğunu, dolayısıyla yürürlükte olan bu talimat uyarınca ek ağaçlandırma bedeli alınmasında hukuka aykırılık bulunmadığını, Kesin İzin Taahhüt Senedinin 25. maddesi uyarınca mevzuat değişikliği nedeniyle ortaya çıkacak yükümlülüklerden orman idaresinin sorumlu tutulamayacağını, dolayısı ile sonradan iptal edilen genelgeye dayanılarak ödenen bedellerin iadesinin istenemeyeceğini, hüküm altına alınan vekalet ücreti ile faiz oranlarının da fahiş olduğunu,

davacının avans faizi yönünde talebi bulunmamasına rağmen Mahkemece re'sen avans faizine hükmedilmesinin de hatalı olduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, ihtirazi kayıtla ödenen ilave ağaçlandırma bedellerinin istirdadı istemine ilişkindir.

Temyizen incelenen kararda; taahhüt senedinde iznin Enerji Nakil Hattı için verildiğinin açıkça belirtilmiş olmasına, rüzgar enerji santralinin şebekeye bağlantı hattı olmasının bu niteliği değiştirmemesine, taahhüt senedinde ve Kanun ile Yönetmelikte enerji nakil hattı için verilen izinlerde ilave ağaçlandırma bedeli alınacağına ilişkin bir hükmün bulunmamasına, çoğun içinde az da vardır kuralı uyarınca davacı lehine hüküm altına alınan miktara avans faizi işletilmesinde de bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR