Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/635 K.2025/3967

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin davalı bankadan 2016 yılında konut kredisi kullanarak aldığı taşınmazının kredinin 2016 yılının Aralık ayı ile 2023 yılının Ağustos aylarını kapsadığını, davalı bankanın mevzuatın kendisine yüklediği sorumluluktan dolayı 6 yıl boyunca taşınmaza ... ve konut sigortasını yaptığını ve sigorta primini müvekkilinin hesabından otomatik olarak tahsil ettiğini, ancak davalı bankanın 01.12.2022 tarihinden sonra ilgili taşınmaza zorunlu deprem sigortası ve konut sigortası yapmadığını ve müvekkiline de bu konuda hiçbir bildirimde bulunmadığını,

dava konusu taşınmazın 06.02.2023 tarihinde meydana gelen depremlerde ağır hasar aldığını ve idarece yıkılacağını, davalının kusuru nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığını ileri sürerek. 591.136,00 TL tazminatın zararın oluştuğu 06.02.2023 tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek ticari faiz oranı ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; zorunlu deprem sigortası poliçesinin taraflarının davacı ile sigortacı sıfatına sahip olan ...

Sigorta A.Ş. olduğunu, bankanın yalnızca acente sıfatıyla poliçeyi düzenlediğini, Sigorta A.Ş.'nin davada davalı sıfatıyla yer alması gerektiğini, acente konumunda olan müvekkilinin sigorta sözleşmesinin taraflarına karşı herhangi bir yükümlülüğünün bulunmadığını, kredi veren kuruluş olarak müvekkilinin sorumluluğunun yalnızca poliçeye ilişkin bildirim yapmaktan ibaret olduğunu, poliçenin yenilenmesi yönünden müşteri tarafından bankaya verilen bir talimatın bulunmadığını, davacıya iletilen bilgilendirme mesajları ile kanundan doğan bilgilendirme yükümlülüğünün yerine getirildiğini savunarak öncelikle ...

Sigorta A.Ş'nin davaya davalı sıfatıyla dahil edilmesini, davanın esasına girilmesi halinde davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; her ne kadar davalı banka tarafından bildirim yükümlülüğü yerine getirilmemiş olsa bile ... Sigorta A.Ş. tarafından bildirim yükümlülüğünün yerine getirildiği, zorunlu deprem sigortası poliçesinin davalı banka tarafından yenilenip yenilenmediğini kontrol yükümlüğünün davacıda olduğu ve kanuni yükümlülük gereği poliçeyi kendisinin yenilemesi gerektiği, davacının zorunlu olan ... sigortasının yeniletme konusunda kendisine düşen özen yükümlülüğünü yerine getirmediği, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 2. maddesi anlamında davacının iyi niyeti olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla.

Bireysel Kredilerle Bağlantılı Sigortalar Uygulama Esasları Yönetmeliğinin yenileme ve ve bildirim başlıklı 12. maddesinin birinci fıkrasında, kredi bağlantılı sigortalarda kredi vadesi boyunca yenileme sorumluluğunun kredi kullanana, sigorta sözleşmesinin yenilenmesine ilişkin bildirim yapma sorumluluğunun ise kredi kuruluşuna ait olacağı düzenlendiği, bu durumda yenileme sorumluluğunun kredi kullanana yani davacıya, yenilemeye ilişkin bildirim yapma yükümlülüğünün ise davalı banka üzerinde olduğu, ...

Afet Sigortaları Kurumu Çalışma Esasları Yönetmeliğinin 23. maddesinde zorunlu deprem sigortası poliçesini düzenleyen sigorta şirketinin, sigorta sözleşmesinin bitiminden önce elektronik posta, kısa mesaj (SMS) veya çağrı merkezi kanalıyla sözleşmenin sona ereceğini ve yeni bir sigorta yaptırma zorunluluğunu sözleşme sahiplerine bildireceğinin düzenlendiği, poliçeyi düzenleyen ...

Sigorta A.Ş. tarafından 16.11.2022 tarihinde davacının üzerine kayıtlı, aktif olan ve poliçe düzenlenirken davacı tarafından bildirilen numaraya yenileme mesajı atılarak bildirim yükümlülüğünün yerine getirildiği, davacının bu aşamadan sonra poliçesinin yenilenmesi için hesaplarını müsait hale getirip davalı banka tarafından zorunlu deprem sigortası poliçesinin yenilenip yenilenmediğini kontrol ile yükümlüğü olduğu, davalı bankanın yenilememesi halinde kanuni yükümlülük gereği bizzat kendisinin poliçeyi yenilemesi gerektiği, davacı yeniletme konusunda kendisine düşen özen yükümlülüğünü yerine getirmediği,

davacının TMK'nın 2. maddesi anlamında iyi niyetinden bahsetmenin mümkün olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf isteminin reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekilince temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, 26.11.2022 tarihinde müvekkiline zorunlu deprem sigortası ... poliçeniz düzenlenmiştir şeklinde SMS geldiğini ancak poliçenin iptal edildiğine dair bir bildirimde bulunulmadığını, müvekkilinin de poliçe bedelinin 6 yıldır olduğu gibi maaş hesabından otomatik olarak tahsil edildiğini düşündüğünü, Zorunlu Deprem Sigortası Tarife ve Talimat Tebliği'nin 9. Maddesinin ikinci fıkrası gereği ihtiyari deprem sigortası yapılırken zorunlu deprem sigortası poliçesinin olup olmadığının kontrol edilmesinin zorunlu olduğunu,

müvekkilinin taşınmazı için ihtiyari deprem sigortasının yapılmış olmasının zorunlu deprem sigortasının da yapıldığını gösterdiği ancak sonradan sigorta iptal edilmişse bile bu durumun müvekkilene bildirilmediğini, Bireysel Kredilerle Bağlantılı Sigortalar Uygulama Esasları Yönetmeliği'nin kredi kullanılarak alınan taşınmazlar için düzenlenen zorunlu deprem sigortaları poliçelerinde bildirim yükümlülüğünü kredi kuruluşuna yüklediği,

davalı bankanın müvekkiline bildirimde bulunmayarak bu yükümlülüğünü ihlal ettiği, Zorunlu Deprem Sigortası Tarife ve Talimat Tebliği'nin 7. maddesinin ikinci fıkrasının kredi kuruluşlarına zorunlu deprem sigortaları poliçelerinde sigortalı tarafından yenileme yapılmaması durumunda banka tarafından sigortalıya bilgi verilerek yenilenmesi sorumluluğunu yüklediğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep edilmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, zorunlu deprem sigortasının yenilenmemesi nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.

1. Zorunlu deprem sigortası 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu'nun (6305 sayılı Kanun) Tanımlar başlıklı 2. Maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendinde "Binalarda depremin doğrudan neden olduğu maddi zararlar ile deprem nedeniyle ortaya çıkan yangın, infilak, dev dalga (tsunami) ve yer kayması sonucu oluşan maddi zararları teminat altına alan zorunlu sigortayı, ifade eder." şeklinde tanımlanmıştır.

6305 sayılı Kanun'un 10 ila 13. maddeleri arasında zorunlu deprem sigortasının kapsamı, yaptırma zorunluluğu, yükümlülerin saptanması ve sigortanın kontrolü düzenlenmiştir.

2. Bireysel Kredilerle Bağlantılı Sigortalar Uygulama Esasları Yönetmeliği'nin Yenileme ve Bildirim başlıklı 12. maddesinin birinci fıkrası, "Kredi bağlantılı sigortalarda, kredi vadesi boyunca, yenileme sorumluluğu kredi kullanana, sigorta sözleşmesinin yenilenmesine ilişkin bildirim yapma sorumluluğu ise kredi kuruluşuna aittir." ikinci fıkrası ise "Kredi kuruluşu, sigorta sözleşmesinin yenileme döneminin geldiğine ilişkin kredi kullanana yapılacak bildirimi poliçenin vade sonu tarihinden on beş iş günü öncesinde gerçekleştirir." hükmünü havidir.

3. ... Afet Sigortaları Kurumu Çalışma Esasları Yönetmeliğinin 23. Maddesinin ikinci fıkrası, "Zorunlu deprem sigortası poliçesini düzenleyen sigorta şirketi, sigorta sözleşmesinin bitiminden önce elektronik posta, kısa mesaj (SMS) veya çağrı merkezi kanalıyla sözleşmenin sona ereceğini ve yeni bir sigorta yaptırma zorunluluğunu sözleşme sahiplerine bildirir." şeklindedir.

4. Zorunlu Deprem Sigortası Tarife ve Talimat Tebliği'nin yetkili sigorta şirketleri ve primlerin tahsili başlıklı 7. maddesinin ikinci fıkrası, "Bankalar tarafından kullandırılan konut kredileri ile bağlantılı olarak yaptırılması gereken zorunlu deprem sigortası, konut kredisi kullanan tarafından yaptırılmamış ise krediyi veren banka tarafından sigortalıya bilgi verilerek yapılır. Kredi süresince, sigortalı tarafından yenileme yapılmaması durumunda, banka tarafından sigortalıya bilgi verilerek ilgili poliçenin yenilemesi gerçekleştirilir." ,

Aynı Tebliğ'in ihtiyari sigorta başlıklı 9. maddesinin ikincisi fıkrası ise, "Deprem teminatı içeren tüm sigorta poliçeleri yapılırken sigorta şirketleri tarafından Zorunlu Deprem Sigortasının varlığı kontrol edilir, yapılmamışsa sigortalıya bilgi verilerek ilgili sigorta şirketi tarafından Zorunlu Deprem Sigortası yapılır.", şeklinde düzenlenmiştir.

5. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgeler incelendiğinde; Bireysel Kredilerle Bağlantılı Sigortalar Uygulama Esasları Yönetmeliği'nin yukarıda anılan maddesi uyarınca, davacıya zorunlu deprem sigortasının yenileneceğine dair bilgilendirmenin davalı tarafından vade sonu tarihinden 15 gün önce yapılması gerekirken, bildirim mesajının dava dışı ... Sigorta A.Ş. tarafından 15 günlük süreye riayet edilerek atıldığı, ardından 27.11.2022 tarihinde zorunlu deprem sigortanız yenilenmiştir şeklinde mesaj atıldığı sabittir.

Davalı bankadan alınan belgelerin incelemesinde, 30.01.2024 tarihli yazı ile, her ne kadar 01.12.2022 tarihinde yenilenen poliçesi davacının talebi ile iptal edildiği belirtilmişse de, yazı ekinde sunulan 27.11.2022 tarihli mebdeinden iptal zeyilli sureti incelendiğinde bunun davacı adına değil dava dışı üçüncü kişi adına düzenlendiği görülmüştür.

Bunun yanı sıra, davacı vekilince sunulan, eldeki dava ile benzer duruma ilişkin ...

Afet Sigortaları Kurumu'nca verilen görüş yazısında, "Kredi süresince, sigortalı tarafından yenileme yapılmaması durumunda, banka tarafından sigortalıya bilgi verilerek ilgili poliçenin yenilemesi gerçekleştirilmektedir." denildiği ve ayrıca Kurumun resmi internet sitesi olan "https://.../tr/konut-kredileri-ve-tapu-islemleri" incelendiğinde, Konut Kredileri ve Tapu İşlemleri başlıklı bu sayfada "Konut kredisi kullanan tarafından Zorunlu Deprem Sigortası yaptırılmamış ise krediyi veren banka tarafından sigortalıya bilgi verilerek yapılmalıdır.

Kredi süresince, sigortalı tarafından yenileme yapılmaması durumunda, banka tarafından sigortalıya bilgi verilerek ilgili poliçenin yenilemesi gerçekleştirilir." bilgisi yer almaktadır.

6. Yukarıdaki açıklamalar ve mezkur mevzuat hükümleri birlikte değerlendirilerek; davacının dava dışı ... Sigorta A.Ş. tarafından 27.11.2022 tarihinde yenilendiği bildirilen zorunlu deprem sigortasının ne şekilde sonlandırıldığı araştırılarak, tarafların sorumluluk ve kusur oranlarının anılan hükümler uyarınca irdelenerek tespitine yarar bilirkişi incelemesiyle alınacak rapor neticesinde oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle hüküm tesisi usul ve kanuna aykırı olup hükmün bozulmasını gerektirmiştir.

VI. KARAR