Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/688 K.2025/3973

Mahkeme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; taraflar arasında 06.08.2014 tarihinde TC. Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu IPARD Programı Fonlarının Tahsisine Dair Sözleşme imzalandığını, bilahare müvekkili ile dava dışı ... Tavukçuluk şirketi arasında 29.10.2014 tarihinde ...

Kanatlı Et Üretim Tesisi Projesi Yatırımına Ait Yapım İşleri Tedarik Sözleşmesinin imzalandığını, dava dışı şirket tarafından inşaatların bittiğine dair hak ediş ve iş bitirme tutanakları Çivril Belediye Başkanlığına sunulmasına rağmen 23.06.2015 tarihinde yapı kullanma izin belgesine imza atılmayacağının Belediye Başkanlığına yazılı olarak bildirildiğini, Belediyeden alınan yazının davalı Kurumun İl Müdürlüğüne teslimi sırasında müvekkiline eksik olan iskan ruhsatının tamamlanması için 10 iş günü ek süre verildiğini, ek sürenin bitim tarihinin 10.08.2015 tarihi olduğunu,

müvekkili şirketin dava dışı ... şirketine aynı gün iskan ruhsatı için gerekli imzaları atması için ihtar gönderdiğini ve 06.08.2015 tarihinde dava açıldığını, açılan davada dava dışı şirketin gerekli imzayı 30.09.2015 tarihinde atmayı kabul ettiğini, davalı Kurum İl Müdürlüğüne bu durumun bildirilmesi üzerine müvekkili şirket için olumsuz bir durumun söz konusu olmayacağı, sözleşmenin aynen devam edeceğinin sözlü olarak bildirildiğini, ancak davalı Kurum tarafından 12.10.2015 tarihinde sözleşmenin feshedildiğini, müvekkilinin edimlerini yerine getirmek için azami gayret ve çabayı gösterdiğini,

yapı kullanma izin belgesinin davalı Kuruma teslim edildiğini, müvekkili şirkete yüklenebilecek herhangi bir kusur olmadığını ifade ederek; sözleşmenin feshine ilişkin işlemin iptali ile sözleşmenin kaldığı yerden devamını, bu talepleri kabul görmediği taktirde, sözleşmenin haksız ve yersiz olarak feshedildiğinin tespiti ile haksız fesih sebebiyle oluşabilecek tazminat ve alacak haklarının saklı tutulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; taraflar arasında imzalanan sözleşmede her hususun net olarak kararlaştırıldığını, davacıya verilen ilk ek sürenin son gününün 10.08.2015 tarihi olduğunu, davacı şirketin 25.08.2015 tarihinde ikinci ek süre talep ettiğini, ikinci ek süre talebinin incelendiğini ve yeniden bir süre verilmesi talebinin müvekkili Kurumun prosedürlerine aykırı olması sebebiyle kabul edilmediğini, 07.09.2015 tarihinde usulsüzlük kararı verildiğini ve 12.10.2015 tarihinde sözleşmenin feshedildiğini, ödenen desteğin geri alınması yoluna gidildiğini, davacının 30.09.2015 tarihinde yapı kullanım izin belgesini dava dışı firma ile anlaşarak sunduğunu,

usulsüzlük kararı verildikten sonra faydalanıcının belge sunma gibi bir hakkının olmadığını bu nedenle fesih işleminin haklı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

1.Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 28.12.2015 tarihli ve 2015/903 E., 2015/988 K. sayılı kararıyla; görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi olduğundan davanın usulden reddine dair verilen karar, davalı vekilince temyiz edilmiş, Yargıtay(kapatılan) 13. Hukuk Dairesinin 14.01.2019 tarih ve 2017/759 E., 2019/38 K. sayılı kararıyla hükmün onanmasına karar verilmiştir.

2. Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taraflar arasında imzalanan 06.08.2014 tarihli sözleşme hükümleri kapsamında, davalı Kuruma sunulması gereken yapı kullanım izin belgesinin verilen ek sürelere rağmen sunulmadığından davacının sözleşme hükümlerine aykırı davrandığının anlaşıldığı, bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, taraflar arasındaki sözleşmenin Genel Hükümler kısmının "Sözleşmenin Feshi" başlıklı 13. maddesinde, davalının sözleşmeyi hangi şartlarda feshedebileceğinin yer aldığı,

13.2 maddesinin (a) bendinde, davalı Kurumun herhangi bir şekilde tazminat ödemeksizin tek taraflı olarak sözleşmeyi feshetme hakkına sahip olduğunun belirtildiği, davacı tarafından sözleşme hükümlerine aykırı hareket edilmesi nedeniyle davalı Kurumca sözleşmenin tek taraflı olarak feshedilmesinde sözleşmeye aykırılık tespit edilmediği, Sözleşmenin Ek-1 Genel Hükümler kısmında yer alan ve "faydalanıcının yükümlülükleri" başlıklı 1.4 maddesinin (k) bendinde.

"TKDK ile tedarikçiler/yükleniciler arasında herhangi bir sözleşme yapılamaz. Faydalanıcı, tedarikçilerin/yüklenicilerin tüm eylemlerinde ve olası kusur, hata ve/veya hilelerinden sorumludur." hükmü dikkate alınarak davacının kusuru olmadığı itirazının yerinde görülmediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş, süresi içinde davacı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; eksik olan yapı kullanma izin belgesinin davalı Kuruma teslim edildiğini, tüm başvurular ve açılan davalardan davalı Kurum haberdar edildiği halde sözleşmenin feshedildiğini, aradan geçen sürenin tahammül edilebilir bir süre olduğunu ve müvekkilinin kusuru olmadığını, müvekkili şirketin davalı Kurum ile aralarında imzalanan sözleşmeye güvenerek yatırım yaptığını ve risk altına girdiğini, bu tür bir sözleşmenin ancak tekel durumunda olan davalı Kurumla imzalanabileceğini, diğer işletmelere ek süreler verildiğini,

dosyanın itirazları doğrultusunda Hukuk Fakültesinin ilgili kürsüsünden ve diğer fakültelerin ilgili kürsülerinden oluşacak bir bilirkişi heyetine tevdi edilmediğini, bilirkişi raporunda sözleşmenin maddelerinden bahsedildiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 18. maddesinde;

"bakım süresi kapsamında, kalitesiz hammadde veya malzeme kullanılmasından veya işçilik hatasından yada tedarikçinin tasarım hatasından ve/veya tedarikçinin bakım süresi kapsamındaki herhangi bir faaliyet veya ihmalinden, sözleşme makamı tarafından tespit edilen herhangi bir hata ve hasarın giderilmesi tedarikçinin sorumluluğundadır." denildiğini, müvekkili tarafından inşaatların bitirildiğine dair hak ediş ve iş bitirme tutanaklarının Çivril Belediye Başkanlığına süresinde sunulmasına rağmen, 3. kişi tarafından iskan ruhsatına atılmayan imzadan müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, bilirkişilerin bunlardan bahsetmediğini,

müvekkilinin iskan ruhsatına imza atmayan tedarikçiyi imzaya zorlama lüksü ve yaptırımı olmadığını, tanık dinletme taleplerinin reddedildiğini ifade ederek; kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, taraflar arasında imzalanan destekleme sözleşmenin feshi işleminin iptali istemine ilişkindir.

1.06.08.2014 tarihli Ipard Programı Fonlarının Tahsisine Dair Sözleşmenin Ek-1 Genel Hükümler kısmındaki "Faydalanıcının Yükümlülükleri" başlıklı 1.4 maddenin (a) bendinde. "Faydalanıcı, Yatırımı Sözleşme Ek-2 de belirtilen süre içerisinde ve Sözleşme hükümlerine uygun olarak tamamen gerçekleştirmekle yükümlüdür.", (d) bendinde.

"Faydalanıcı, Yatırımın uygulanması ile ilgili olarak gerekli bilgileri ve istenen dokümanları süresi içinde TKDK'ya sunmakla yükümlüdür.", (k) bendinde. "TKDK ile tedarikçiler/yükleniciler arasında herhangi bir sözleşme yapılamaz. Faydalanıcı, tedarikçilerin/yüklenicilerin tüm eylemlerinde ve olası kusur, hata ve/veya hilelerinden sorumludur.", (ı) bendinde ise.

"Faydalanıcı, başvuru sırasında sunduğu ve kopyaları bu sözleşmenin Ek-2'sinde yer alan taahhütnamelerdeki taahhütlerine uymakla yükümlüdür.'' denilmiştir.

2.Sözleşmenin Ek-1 Genel Hükümler kısmındaki "Sözleşmenin Feshi" başlıklı 13. maddesinin "Sözleşmenin TKDK tarafından feshi" başlıklı 13.2 maddesinde.

"Aşağıda listelenen durumlarda TKDK, başka bir işleme veya karar almaya gerek kalmaksızın yapacağı yazılı bildirimle, herhangi bir şekilde tazminat ödemeksizin tek taraflı olarak Sözleşmeyi feshetme hakkına sahiptir: a)Faydalanıcının, bu Sözleşmede veya 15 Ocak 2014 tarihinde yayımlanan 12. Başvuru Çağrı ilanı'nda veya 2014 yılında yayıMlanan Versiyon: V.3.3.

Başvuru Çağrı Rehberinde veya "ÖTP Hazırlanan Rehberi Ağustos 2014 Versiyonu"nda yer alan yükümlülüklerini mazeretsiz olarak yerine getirmediğinin tespit edilmesi,", "Desteğin Ödenmesi" üst başlıklı 17.5 maddesinde ise; ''Ödeme Talep Paketinde eksik belgeler olması durumunda, Faydalanıcı TKDK tarafından yapılacak resmi bildirime takiben 10 iş günü içerisinde bu belgeleri İl Koordinatörlüğüne elden teslim etmekle yükümlüdür.

Eğer Faydalanıcı eksik dokümanları bu zaman içerisinde İl Koordinatörlüğüne sunmazsa, Sözleşme hükümlerini yerine getirmemiş sayılır.'' denilmiştir.

3.Yatırım ile ilgili taahhütnamelerden sözleşmenin ekinde yer alan 06.08.2014 tarihli Genel Taahhütname (A1.1) adlı belgede; "...sunmuş olduğum/olduğumuz Başvuru Paketinin Kurum tarafından kontrolü esnasında eksik belge bulunması ve tespit edilen eksikliğin/eksikliklerin tarafıma/tarafımıza Kurum tarafından bildirilmesi durumunda bildirilen eksiklikleri tamamlayacağımı/tamamlayacağımızı tamamlamadığım/tamamlamadığımız takdirde hiçbir hak iddia etmeyeceğimi/etmeyeceğimizi taahhüt ederim/ederiz.'' denilmiştir.

4.Yukarıda ayrıntılı olarak açıklanan sözleşme ve eki maddelerindeki hükümler birlikte değerlendirildiğinde davacının sözleşme hükümlerine uygun olarak feshi gerçekleştirdiği öyle ki, davalı Kurumca davacıya verilen ek sürenin sonu olan 10.08.2015 tarihinde eksik belge olan Yapı Kullanım İzin Belgesinin sunulmadığı, davalı Kurumca ikinci kez ek süre talebi kabul edilmeyip usulsüzlük kararı verilerek 12.10.2015 tarihinde sözleşmenin feshedildiği,

davacının sözleşme hükümleri karşısında kusurlu olmadığına ilişkin itirazının dinlenemeyeceği, Mahkemece verilen kararın sözleşmeye bağlılık, ahde vefa ilkesi ve tarafları bağlayan sözleşme hükümleri çerçevesinde verildiğinin anlaşılmasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan Mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir.

V. KARAR