Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/783 K.2025/4048

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalı İdare tarafından davacı Bankaya 25.03.2020 tarihli yazıyla aidat ödeme bildiriminde bulunulduğunu, Sayıştay Başkanlığı tarafından davacı Banka nezdinde yapılan denetim sonucu düzenlenen 2019 yılı denetim raporunda davalı İdareye ödenen aidat hususunda yeniden değerlendirme yapılmasının uygun olacağının bildirildiğini, davacı Bankanın kurumlar vergisinden muaf olduğundan aidat ödeme yükümlülüklerinin olmadığını, davacının uyuşmazlık konusu olan 2019 yılı KOSGEB aidatı 1. taksidine ait 14.608.524,68 TL tutarı, 2019 yılı KOSGEB aidatı 2. taksidine ait 14.608.524,68 TL tutarı,

2020 yılı KOSGEB aidatı 1. taksidine ait 15.422.331,58 TL tutarı, 2020 yılı KOSGEB aidatı 2. taksidine ait 15.422.331,58 TL tutarı, 2019 yılı KOSGEB aidatı 1. taksidine ait aidatın geç ödenmesi sebebiyle ödenen 365.767,70 TL tutarı "ihtirazi kayıtla" davalının banka hesabına toplamda 60.427.480,22 TL tutarında ödeme yapmak zorunda kaldığını belirterek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, toplamda 60.417.480,22 TL anaparanın ve her bir aidat taksidinin ödeme tarihlerinden itibaren fiilen tahsil olunacakları tarihe kadar işleyecek TCMB ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; sermayesinin %50'sinden fazlası kamuya ait olan davacı Bankanın, kurumlar vergisinden muaf olmasının müvekkili Kuruma aidat ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacağını, kurumlar vergisi ödemese dahi Kurumlar Vergisi Kanununda belirlenen yönteme göre belirlenecek matraha esas kazancın %2'si kadar aidatı ödemesi gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla.

15.07.2018 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin "Bütçe" başlıklı 236/1 maddesinde "Başkanlık bütçesi aşağıdaki gelirlerden oluşur: c) Sermayesinin yüzde 50’sinden fazlası kamu kurum ve kuruluşlarına ait bankaların kurumlar vergisine matrah olan yıllık kârlarının yüzde 2’si nispetinde ödeyecekleri aidatlar (4603 sayılı Kanun'a tâbi bankalar hariç)" şeklinde düzenlemenin yer aldığını, ilgili Kararnamenin 236. maddesinin (c) bendinde 4603 sayılı Kanun'a tabi bankaların KOSGEB aidatı ödemeyeceğinin belirtildiği, 4603 sayılı Kanun kapsamında kalan bankaların ...

Bankası, ... Bankası A.Ş. ve ...Bankası A.Ş. den ibaret olduğu, davacı Bankanın bu kapsama dahil olmadığı, dolayısıyla davacının KOSGEB aidatı ödemekle yükümlü olduğu, Sayıştay Başkanlığının 2019 yılı denetim raporunda belirtilen görüşün eldeki dava bakımından uygulama alanının bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili istinaf yoluna başvurulmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin davacı bankanın sermayesinin tamamının hazineye ait olduğu, 15.07.2018 tarih ve 30479 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 236/c maddesinde, aidat ödemeyecek bankaların açık bir şekilde gösterildiği, ödeme yapacak bankanın kurumlar vergisine tabi olması gerektiği şeklinde bir düzenleme bulunmadığı, ayrıca düzenlemede aidat miktarına esas ölçütün yıllık karlarının %2 'si olarak belirtilmesi,

kurumlar vergisi matrahının üzerinden bir ödeme yapılacağının düzenlenmemiş olması karşısında davacı Bankanın anılan yasal düzenleme gereği yıllık karının % 2'si oranında aidat ödemesi gerektiği, kurumlar vergisinden muaf olmasının bu ödemeden muaf olduğu anlamına gelmediği, Sayıştay raporunun bağlayıcılığının bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, müvekkili Bankanın kurumlar vergisi matrahı olmadığını, davaya konu aidat ödemesine ilişkin '' kurumlar vergisine matrah olan olan yıllık karlarının %2'si nispetinde'' ifadesinin bir ölçülendirme yöntemi olmadığını, Sayıştay raporundaki aidat ödemeye ilişkin tespitin açık olduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacı Banka tarafından davalı İdareye 2019 ve 2020 yılları için ödenen KOSGEB aidatının iadesi istemine ilişkindir.

Temyiz olunan kararda belirtilen gerekçeye, davacı Bankanın sermayesinin tamamının Hazineye ait olmasına, 05.07.2018 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin "Bütçe" başlıklı 236/1. maddesinde "Başkanlık bütçesi aşağıdaki gelirlerden oluşur: c) Sermayesinin yüzde 50’sinden fazlası kamu kurum ve kuruluşlarına ait bankaların kurumlar vergisine matrah olan yıllık kârlarının yüzde 2’si nispetinde ödeyecekleri aidatlar (4603 sayılı Kanun'a tâbi bankalar hariç)" şeklinde düzenlemenin yer almasına, 4603 sayılı Kanun kapsamında kalan bankaların ...

Bankası, ... Bankası A.Ş. ve ... Bankası A.Ş. den ibaret olmasına, aidat miktarına esas ölçütün yıllık karlarının %2 'si olarak belirtilmesine, kurumlar vergisi matrahının üzerinden bir ödeme yapılacağının düzenlenmemiş olmasına, ödeme yapacak bankanın kurumlar vergisine tabi olması gerektiği şeklinde bir düzenleme bulunmadığının anlaşılmasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR