Yargıtay 4. Ceza Dairesi E.2025/4733 K.2025/10650

Hakaret suçundan şüpheli ... hakkında yapılan soruşturma evresi sonunda Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 13.03.2023 tarihli ve 2023/29274 soruşturma, 2023/14689 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Bakırköy

6. Sulh Ceza Hâkimliğinin 16.10.2023 tarihli ve 2023/3379 değişik iş sayılı kararının Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozulmasının istenilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 06.05.2025 gün ve 2025/52105 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin.

"5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği,

buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında, Somut soruşturma dosyasında, şüpheli ...'un ağabeyi ... ile müştekinin komşu olduğu, sanığın ağabeyi ile müşteki arasında gürültü nedeniyle tartışmalar yaşandığı ve müştekinin şikayetçi olduğu,

olay tarihinde ise şüpheli ...'un ...'in evinde bulunduğu sırada bu tartışmaya karışarak pencereden çıkarak site sakinlerinin duyabileceği şekilde hakaret ettiği iddiası ile yapılan soruşturma sonunda sanığın üzerine atılı suçu işlediğine dair müştekinin soyut iddiası dışında kamu davası açmaya yeterli delil elde edilemediği gerekçesi ile kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de, şüpheli ...'in olay tarihinde "okumuşsun adam olamamışsın, o diplomayı kıvır götüne sok, adam mısın lan sen, bugün rahat uyumayacağım, seni de uyutmayacağım" şeklinde hakaret ettiğine dair tanık ...'un beyan ve teşhisinin olduğu nazara alındığında,

hakaret iddiasına dair kamu davası açmak için yeterli delilin mevcut olduğu, söz konusu suçun uzlaşmaya tabi olması nedeniyle dosyanın uzlaştırma bürosuna gönderilerek sonucuna göre şüphelinin hukuki durumunun tayin ve takdir edilmek üzere soruşturmanın genişletilmesi kararı verilmesi yerine, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir." Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

5271 sayılı Kanun'un 160/1. maddesinde. "Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hali öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlar.", ikinci fıkrasında.

"Cumhuriyet savcısı, maddi gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için emrindeki adli kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlüdür.'', 170/2. maddesinde, "Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa.

Cumhuriyet savcısı, bir iddianame düzenler.", 172/1. maddesinde, "Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir." hükümleri düzenlenmiştir.

Aynı Kanun'un 6545 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten sonraki “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173. maddesinde; “(3) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir.

Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir. (4) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.” hükümleri yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun “soruşturma” başlıklı 2. kitabında, Cumhuriyet savcısının suç soruşturmasına ilişkin süreci nasıl yürüteceği ve kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi durumunda, itirazı incelemekle görevli mahkemenin görevleri açık bir şekilde düzenlenmiş bulunmaktadır.

Bu çerçevede, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen hakimlik, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir. 5271 sayılı Kanun'un 170/2. maddesine göre kamu davası açılabilmesi için soruşturma aşamasında toplanan delillere göre suçun işlendiğine dair yeterli şüphe bulunması gerekir.

Suç ihbar veya şikayeti yoluyla soruşturma yaparak maddi gerçeğe ulaşma yükümlülüğü ve yetkisi bulunan Cumhuriyet savcısı, soruşturma sonucunda elde edilen delilleri değerlendirerek kamu davası açmayı gerektirir nitelikte yeterli şüphe olup olmadığını takdir edecektir. Ancak soruşturma aşamasında Cumhuriyet savcısının delil değerlendirmesiyle, kovuşturma aşamasında hakimin delilleri değerlendirmesi birbirinden farklı özelliklere sahiptir.

Anılan maddeye göre soruşturma aşamasında toplanan deliller kamu davası açılması için yeterli şüphe oluşturup oluşturmadıkları çerçevesinde incelemeye tabi tutulurken, kovuşturma aşamasında, isnad edilen suçun işlenip işlenmediği hususunda mahkumiyete yeter olup olmadığı ve tam bir vicdani kanaat oluşturup oluşturmadığı çerçevesinde değerlendirilmektedir. 5271 sayılı Kanun'un 172/3. maddesinde ise.

“Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın etkin soruşturma yapılmadan verildiğinin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmesi veya bu karar aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvuru hakkında dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyon sonucunda düşme kararı verilmesi üzerine, kararın kesinleşmesinden itibaren üç ay içinde talep edilmesi hâlinde yeniden soruşturma açılır.” denilmek suretiyle, etkin soruşturma yapılması zorunluluğu vurgulanmıştır.

İnceleme konusu dosyada; şüpheli ...'un ağabeyiyle şikayetçinin komşu olduğu ve gürültü nedeniyle tartışma yaşandığı ve şikayetçinin şüphelinin abisi hakkında daha önceden şikayetinin bulunduğu, olay tarihinde şüpheli ...'un abisinin evinde bulunduğu sırada tartışmaya karışarak pencereden çıkarak site sakinlerinin duyabileceği şekilde hakaret ettiği iddiası ile yapılan soruşturma sonunda sanığın üzerine atılı suçu işlediğine dair müştekinin soyut iddiası dışında kamu davası açmaya yeterli delil elde edilemediği gerekçesi ile kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de, şüphelinin olay tarihinde "okumuşsun adam olamamışsın,

o diplomayı kıvır götüne sok, adam mısın lan sen, bugün rahat uyumayacağım, seni de uyutmayacağım" şeklinde hakaret ettiğine dair tanık ...'un beyan ve teşhisinin olduğu nazara alındığında, hakaret iddiasına dair kamu davası açmak için yeterli delilin mevcut olduğu, söz konusu suçun uzlaşmaya tabi olması nedeniyle dosyanın uzlaştırma bürosuna gönderilerek sonucuna göre şüphelinin hukuki durumunun tayin ve takdir edilmek üzere itirazın kabulüne karar verilmesi yerine reddedilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.

III. KARAR