Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2009/12078 K.2010/7615

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... ve diğerleri aleyhine 06/04/2001 gününde verilen dilekçe ile maddi ve manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 12/02/2009 günlü kararın Yargıtay’ca duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili ve duruşmasız olarak incelenmesi de bir kısım davalılar vekili taraflarından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne ve tebligat gideri verilmediğinden duruşma isteminin reddine karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalıların ve davacının davalılardan ..., ..., ..., ..., ..., ... ..., ..., ...’a yönelik tüm, davacının diğer davalılar ..., ... ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...’e yönelik aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları A/4 ile reddedilmelidir.

2-Davacının davalılar ..., ... ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...’e yönelik diğer temyiz itirazına gelince; dava, kendiliğinden hak almak suretiyle verilen maddi ve manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir.

Yerel mahkemece, manevi tazminat isteminin bir bölümü kabul edilmiş; maddi tazminat istemi ise zarar kapsamı belirlenemediğinden reddedilmiş; karar, davacı ile bir kısım davalılar tarafından temyiz olunmuştur.

Davacı, asıl ve birleşen davada; kuru çay ve gıda ticareti yaptığını, rahatsızlığı nedeniyle tedavi gördüğü sırada işleri ile ilgilenemediğini, bunu fırsat bilen davalıların işyerini işgal ederek işyerindeki malzemeleri aldıklarını belirterek, uğradığı maddi ve manevi zararın ödetilmesini istemiştir.

Dosyada bulunan 2005/38-2005/366 sayılı ceza dosyası içeriğinden, davalılardan ..., ... ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...’in alacaklarını alabilmek amacıyla davacıya ait işyerine gelip davacıyı tehdit ederek ve zor kullanarak, niteliği ve değeri belirlenemeyen malzemeleri aldıkları sonucuna varılarak, kendiliğinden hak almak suçundan ayrı ayrı cezalandırıldıkları, davanın temyiz aşamasında zamanaşımına uğradığı; eldeki dosyada dinlenen tanık anlatımlarından, adı geçen davalıların davacının hastanede bulunduğu sırada işyerine gelerek tehdit ve zor kullanmak suretiyle işyerindeki çay ve gıda maddelerini alacaklarına karşılık aldıkları anlaşılmaktadır. Yerel mahkemece benimsenen bilirkişi raporunda, zarar tutarının belirlenemediği belirtildiğinden maddi tazminat istemi reddedilmiştir.

Borçlar Yasası'nın 42. maddesi gereğince, zararın varlığını ve tutarını kanıtlamak zorunda olan davacının, zararın gerçek tutarını kanıtlamakta zorlandığı veya kanıtlanmasının davacıdan beklenemeyeceği durumlarda yargıç, işlerin olağan gidişi ve zarar görenin aldığı önlemleri gözeterek zarar tutarını kendiliğinden belirler. Burada yargıca verilen bir yetkinin ötesinde bir görevin de bulunduğu gözden kaçırılmamalıdır.

Davacının hangi nitelik ve değerdeki malzemelerden ne kadarının alındığının tam olarak belirlenememiş olması maddi tazminat isteminin tümden reddini gerektirmez. Alınan malzemeleri sayısı ve değerinin toplanan kanıtlara göre saptanamaması durumunda, Borçlar Yasası’nın 42. maddesi uyarınca, haksız eylem gününe göre davacının yaptığı ticaretin niteliği ile benzer işyerlerinin ortalama ..., hak ve adalet ölçüsü gözetilerek, yargıç tarafından belirlenecek maddi tazminatın davalılardan alınmasına karar verilmelidir.

Yerel mahkemece açıklanan olgular gözetilerek, belirlenecek zarar tutarının ödetilmesine karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan yazılı gerekçeyle, maddi tazminat isteminin tümden reddedilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.