Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2011/15798 K.2012/16169

Davacı ... ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. vdl. aleyhine 26/03/2008 gününde verilen dilekçe ile maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 07/06/2011 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı ... İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti., ... ve davacı vekilleri tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, haksız eylem nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz olunmuştur.

Davacı dava dilekçesinde; taş ocağı işletmelerinin bacalarından çıkan toz bulutlarının meyve ağaçlarına zarar verdiğini, verim kaybı olduğunu ve patlatılan dinamitlerin evini büyük oranda hasara uğrattığını belirterek maddi zararlarının tazminini istemiştir.

Mahkemece, davalı ... ve İl Özel İdaresi'ne ait taş ocaklarının uzun süreden beri işletilmediği kabul edilerek ... ve İl Özel İdaresi yönünden husumetten red, diğer davalılar açısından, davalıların gerekli önlemleri almamaları nedeniyle olayda kusurlu olduklarından istemin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

11/02/1959 günlü ve 17/15 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının I. bendinde açıkça belirtildiği gibi, bir kamu kurumu tarafından verilen kararlar üzerine plan ve projesine göre bir yol yapılması dolayısıyla evinin duvarı yıkılan veya bodrum katını sel basan,

bir su tesisi yapılması neticesinde tarlasındaki sular çekilip ağaçları ve mahsulleri kuruyan veya tarlası ekilemez hale gelen yahut tarlasının kenarından geçen derenin kuruması yüzünden tarlası susuz kalan veya su tesisinin bozukluğu yahut bakımındaki ihmal yüzünden tarlasını sular basıp bu suların getirdiği kumlardan dolayı tarlası artık ekilemeyecek duruma düşen kimsenin uğradığı zararlar gibi zararlar idari kararın ve fiilin neticesinde meydana gelen zararlardır.

Zira bir kamu kurumunun görevlerinden olan bir işi yapmayı kararlaştırması idari bir karar olduğu gibi, bu kararı yerine getirmek üzere plan ve projeler yapıp o plan ve projeler gereğince işi görmesi veya gördürmesi de verilen kararın neticesi olan birer idari eylemdir.

O halde sözü edilen kararda örnek olarak belirtilen bu eylemlerden doğan zararların ödettirilmesi istekleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2/1-b maddesi hükmünce bir tam yargı davasıdır ve bu davalara bakma görevi idari yargı yerine aittir.

Hizmet kusurundan doğan zararlardan dolayı İdari Yargılama Usulü Yasası’nın 2/1-b maddesi gereğince, idari yargı yerinde tam yargı davası açılması gerekir. Görev konusu kamu düzenine ilişkin olup ileri sürülmese bile yargılamanın her aşamasında mahkemelerce kendiliğinden gözetilir. -/-

-2- 2011/15798-2012/16169

Davaya konu edilen olayda davacı tarafça, davalı ... tarafından yapılan yol çalışması ve diğer davalı idarelere ait taş ocaklarının işletilmesi sırasında yeterli önlem alınmadığından zarara uğrandığı iddia edilerek tazminat istendiğine göre, yerel mahkemece açıklanan yönler gözetilerek, yargı yolu bakımından mahkemenin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekirken yerinde olmayan yazılı gerekçe ile işin esasının incelenmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

(M) (M)

KARŞI OY YAZISI

Dava, haksız eylem nedenine dayalı maddi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece davalılar ... ile İl Özel İdaresi aleyhine açılan dava husumet yokluğundan reddedilmiş, diğer davalılar aleyhine açılan davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; davacı ile bir kısım davalılar tarafından temyiz edilmiştir. Davalılardan ... İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti., ... Taş Ürünleri San. AŞ., ... Taahhüt İnş. San. Tic. AŞ. özel hukuk tüzel kişisi olup İ.Y.U.K.'nun 2. maddesi hükmüne göre bu davalılar hakkındaki davanın idari yargıda görülmesi mümkün değildir. Bu nedenle dairemiz bozma kararına katılmıyorum. 06/11/2012

KARŞI OY YAZISI

Davacı, davalılar belediye, ... ve bir kısım davalı şirketler aleyhine dava açarak haksız fiile dayalı tazminat talebinde bulunmuştur.

-/-

-3- 2011/15798-2012/16169

İlk derece mahkemesince davalılardan ... ile Adana İl Özel İdaresine karşı açılan davanın husumet yokluğundan reddine diğer davalılar yönünden ise kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir. Bu kez dairemizce yapılan incelemede işin mahiyeti itibariyle İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesi doğrultusunda idari yargının görevli olması benimsenerek ilk derece mahkemesi kararının oyçokluğuyla bozulmasına karar verilmiştir.

Daire çoğunluğu haksız fiil sayılan olayın bir takım yol çalışması ve taş ocakları işletmesinden kaynaklanması nedeniyle yargı yolu görevsizliği düşüncesindedir. Oysa İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 1 ve 13. maddelerinde ayrı ayrı idarenin her türlü eylem ve işlemlerinden doğan zararın tam yargı davası konu edileceği benimsenmektedir. Dolayısı ile idari yargının görev alanına ancak idarenin eylem ve işlemlerinden doğan tazminat talepleri konu olur.

Her ne kadar davalılardan belediye ve ... açısından idari eylem ve dolayısıyla idari zarar söz konusu ise de diğer bir kısım davalılar olan ... Ltd. Şti. ve ... A.Ş. yönünden idari yargının görevli olması söz konusu olamaz. Bu davalılar özel hukuk tüzel kişisi olup bu davalılar yönünden esastan inceleme gerekirdi. Bu nedenle çoğunluk görüşüne katılmıyorum. 06/11/2012