Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2018/2166 K.2020/204

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 22/01/2015 gününde verilen dilekçe ile itirazın iptali istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 19/04/2016 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu kapsamında araç maliki işletenin sorumluluğuna dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Davacı vekili, davalının maliki ve sürücüsü olduğu araç ile müvekkilinin yolcu olarak bulunduğu aracın karıştığı trafik kazası nedeni ile müvekkilinin yaralandığını, kaza nedeni ile uğradığı zararın tazmini amacı ile davalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesini tanzim eden dava dışı sigorta şirketine karşı açtığı davada zararının 252.160,63 TL olarak belirlendiğini, sigorta şirketinin poliçe limiti olan 150.000,00 TL’yi ödediğini, bakiye alacağın tahsili amacı ile davalı ... ve davalıya ait aracın dava dışı sürücüsü Hakkı Şermet aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalı ...’ın icra takibine haksız ve kötüniyetli olarak itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptali ile icra inkar tazminatı ödenmesine hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili aracın dava dışı ... Galeri’ye (...) bırakıldığını, Galeri tarafından aracın 29/01/2010 tarihinde dava dışı Müslüm Deniz’e satılması konusunda anlaşma yapıldığını, davalı tarafından satış işlemlerinin gerçekleşebilmesi için Galeri sahibi Mehmet Orhan’a vekaletname verildiğini, adı geçenin süresi içinde vekaletnameyi kullanmadığını; ancak aracı dava dışı Müslüm Deniz’e teslim ettiğini, kazanın adı geçenin arkadaşı dava dışı Hakkı Şermet’in aracı kullandığı sırada meydana geldiğini, işletenin aracı galeriden satın alan Müslüm Deniz olduğunu, gerçekten de Müslüm Deniz’in kaza nedeni ile çeşitli zamanlarda davacıya ödemelerde bulunduğunu, araç üzerinde fiili hakimiyetinin kalmadığını, olay nedeniyle sorumlu tutulamayacağını ileri sürerek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece itirazın iptali isteminin kabulüne dair verilen karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.

2918 sayılı Kanunun 3. maddesinde işleten “araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde tanımlanmıştır.

Yine aynı Kanunun 104. maddesinde “Motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyette bulunan teşebbüslerin sahibi, gözetim, onarım, bakım, alım - satım, araçta değişiklik yapılması amacı ile veya benzeri bir amaçla kendisine bırakılan bir motorlu aracın sebep olduğu zararlardan dolayı; işleten gibi sorumlu tutulur. Aracın işleteni ve araç için zorunlu mali sorumluluk sigortası yapan sigortacısı bu zararlardan sorumlu değildir.” şeklinde hüküm bulunmaktadır.

Dosya kapsamından davanın Karayolları Trafik Kanunu kapsamında araç maliki işletenin sorumluluğuna dayalı tazminat talebi nedeniyle yapılan icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, yukarıda açıklanan yasa maddeleri gereğince kayıt maliki olmayan ve kazaya karışan aracın satışı yapılmak üzere kendisine teslim edilen galericinin sorumluluğuna ilişkin koşullar tartışılmadan ve taraflarca ileri sürülen tüm deliller toplanmadan eksik incelemeye dayalı olarak hüküm verildiği anlaşılmaktadır.

Şu durumda mahkemece, davalı tarafa iddia edildiği gibi aracın satışı yapılmak üzere kendisine bırakılan dava dışı ... Galeri’ye (...) tesliminin yapılıp yapılmadığı araştırılarak, buna göre davalının sorumluluğunun tesbiti gerekir. Bu nedenle hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

(M) (M)

KARŞI OY YAZISI

Dava; trafik kazası sonucu yaralanan davacının, davalının aracını sigorta eden şirketçe poliçe limiti olan 150.000 TL ödendikten sonra bakiye alacak için işleten sıfatıyla davalı aleyhine başlattığı ilamsız takibe, davalının yaptığı itirazın iptali ile icra inkâr tazminatına hükmedilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Uyuşmazlık, araç maliki olan davalının, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işleten sıfatının devam edip etmediği ve bu hususta ispat yükünün hangi tarafta olduğu hususundadır.

Dosya kapsamından anlaşıldığı üzere; kazaya karışan aracın maliki, trafik kayıtlarına göre davalı olup 2918 sayılı Kanun'un 3. maddesine göre davalı, hem şeklî hem de gerçek işleten durumundadır. Söz konusu aracın sigortasının malik sıfatıyla davalı tarafından yaptırıldığı ve 25/02/2010 tarihinde meydana gelen kaza sonucu yaralanma nedeniyle sigorta şirketince sigorta poliçe limiti dâhilinde bedensel zarar kapsamında 150.000 TL tazminatın davacıya ödendiği sabittir.

Kazaya karışan aracın, 19/03/2010 tarihinde meydana gelen kazadan sonra satılarak el değiştirdiği, aracın mülkiyetinin ve zilyetliğinin davalıda olduğu, 29/01/2010 tarihli satıcısı ..., alıcısı ... olan "Satış Sözleşmesi"nin her zaman düzenlenme imkânı bulunan adi yazılı belge niteliğinde olup resmi trafik kaydı, araç ruhsatı ve sigorta poliçesi karşısında üçüncü kişileri bağlayacak nitelikte geçerliğinin bulunmadığı açıktır. Aynı şekilde 03/02/2010 tarihli vekaletname ile dava dışı ...'a satış ve iş takibi yapma yetkisi verildiğinden de bahsedilmekte ise de söz konusu aracın zilyetliğinin devredildiğine dair dosyada başkaca delil bulunmadığı da anlaşılmaktadır.

Sonuç itibariyle, 2918 sayılı Kanun uyarınca, davalının şeklî ve gerçek işleten sıfatı devam etmekte olduğundan sorumluluğuna gidilmesi anılan Kanun'un amir hükmü gereğidir. Bu nedenle, yerel mahkeme kararının onanması gerektiği görüşünde olduğumuzdan Sayın Çoğunluğun bozma yönünde oluşan görüşüne katılmıyoruz. 22/01/2020