Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2018/465 K.2018/3217

Davacı ... (Kendi adına asaleten, küçük ...'ye velayeten) vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 06/01/2017 gününde verilen dilekçe ile tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 11/05/2017 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili ve davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, boşanma protokolüne aykırı davranılmasından kaynaklanan manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, açılan davanın davacı ... yönünden kısmen kabulüne, davacı ... yönünden ise reddine karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Davacı vekili, davacı ... ile davalının boşandıklarını, müşterek çocuklarının velayetinin davacı anneye verildiğini, küçüğün yapacağı turistik amaçlı Amerika gezisi için boşanma protokolü gereği davalıdan muvafakat talep edildiğini ancak her seferinde bahanelerle muvafakat vermekten kaçındığını, davalının muvafakat vermemekteki asıl amacının davacıyı manevi yönden yıpratmak olduğunu, 2011 yılında Amerika seyahati için muvafakat talebine cevap verilmeyince de Beyoğlu 37. Noterliği vasıtasıyla 18/01/2011 tarihli ihtarnamenin gönderildiğini, davalının da karşı ihtarname ile,

vizenin türünü, süresini, okuldan alınan seyahat iznini, kalınacak oteli, sağlık belgesi, uzman görüşü gibi ek taleplerde bulunduğunu, bunların temin edildiğini, bu defa da okul müdürü ve danışman psikoloğun imza sirkülerini dahi istediğini, bu şekilde akrabalarıyla görüşmesinin ve seyahat özgürlüğünün engellediğini belirterek, davalının müşterek çocuk ...'nin turistik amaçlı seyahati için izin vermekten kaçınması sebebiyle davacıların uğradığı manevi zararların tazmini isteminde bulunmuştur.

Davalı vekili; davalı ve kızının görüşme günlerinde sürekli olarak anne tarafından güçlük çıkarıldığını, bu konuda okul psikoloğu ile irtibat kurularak annenin uyarıldığını, çocuğun yurt dışına çıkışında güvenceler talep edilmesinin de annenin yurt dışına yerleşme planları olduğundan kızından kopmak istememesi olduğunu, olayda manevi tazminat koşullarının bulunmadığını belirterek, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, davalının boşanma ilamında yerine getirmeyi üstlendiği müşterek çocuğun yurt dışı seyahati için muvafakat verme sorumluluğunu yerine getirmediği, bunu davacıya üzüntü verme kastıyla yaptığı için ağır kusurlu olduğu gerekçesiyle davacı anne yönünden davanın kısmen kabulüne, davacı küçük yönünden ise tazminat koşulları oluşmadığından davanın reddine karar verilmiştir.

Kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat adı altında bir miktar para ödenmesini isteyebilir. Manevi tazminata karar verilebilmesi için TBK 58 (BK’nun 49) maddesindeki koşulların oluşması gerekir.

Manevi zarar, kişilik değerlerinde oluşan objektif eksilmedir. Duyulan acı, çekilen ızdırap manevi zarar değil onun görüntüsü olarak ortaya çıkabilir. Acı ve elemin manevi zarar olarak nitelendirilmesi sonucu tüzel kişileri ve bilinçsizleri; öte yandan acılarını içlerinde gizleyenleri tazminat isteme haklarından yoksun bırakmamak için yasalar, manevi tazminat verilebilecek olguları sınırlamıştır.

Bunlar, kişilik değerlerinin zedelenmesi (TMK 24), isme saldırı (TMK 26), nişan bozulması (TMK 121), evlenmenin feshi (TMK158), bedensel zarar ve ölüme neden olma (BK 47) durumlarından biri ile kişilik haklarının zedelenmesidir (BK 49). Bunlardan TMK’nın 24. maddesi ile BK’nın 49. maddesi daha kapsamlıdır. TMK’nın 24. maddesinin belli yerlere yollaması nedeniyle böyle bir durumun bulunduğu yerde, onu düzenleyen kurallar (örneğin.

TMK 26, 174, 287); bunların dışında BK’nın 49. maddesi uygulanır.

TMK’nın 24. ve TBK.58 (BK’nın 49) maddesinde belirlenen kişisel çıkarlar, kişilik haklarıdır. Kişilik hakları ise, kişisel varlıkların korunmasıyla ilgilidir. Kişisel varlıklar, bedensel ve ruhsal tamlık ve yaşam ile nesep gibi insanın, insan olmasından güç alan varlıklar ya da kişinin adı, onuru ve sır alanı gibi dolaylı varlıklar olarak iki kesimlidir. Tekniğin gelişimi ve yaşam koşullarına göre belirlenmiş varlıklar, açıklanan olgularla çevrelendirildiğinde, davaya konu olayın bu çerçeve dışında kalması durumunda manevi tazminat isteği reddedilmelidir.

Davaya konu olayda; olayın gelişim şekli ve davalının velayet konusundaki boşanma protokolüne uymama şeklinde gerçekleşen eylemi ile ilgili yasa maddeleri birlikte değerlendirildiğinde yerel mahkemece, açıklanan yönler gözetilerek manevi tazminat isteminin davacı ... yönünden de tümden reddine karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan gerekçeyle, yazılı biçimde karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.