Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/10008 K.2023/119

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Asıl dava dosyasında davacılar vekili; 23.04.2016 tarihinde davalıya Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalı olan aracın sürücüsü destek ...'ın direksiyon hakimiyetini kaybederek tek taraflı kazada vefat ettiğini, davacıların desteğin eşi ve çocukları olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere HMK 107. maddesi gereğince davacı eş için 700,00 TL, çocuklar için ayrı ayrı 100,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, talep arttırım dilekçesi ile talebini davacı eş Hanife için 178.983,62 TL, ... için 22.326,09 TL, ... için 27.606,09 TL, ... için 33.478,11 TL olarak belirlemiştir.

2. Birleştirilen davada davacı vekili; 23.04.2016 tarihinde davalıya Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalı olan aracın sürücüsü destek ...'ın direksiyon hakimiyetini kaybederek tek taraflı kazada vefat ettiğini, davacının desteğin annesi olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere HMK.nın 107. maddesi gereğince 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yargılama aşamasında talebini 27.606,09 TL olarak belirlemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalı tarafından düzenlenen Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesinin 25.02.2016 tarihinde tanzim edildiğini, 6704 sayılı yasanın 3. Maddesine göre Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası teminatı kapsamındaki tazminatların poliçe genel şartlarında yer alan usul ve esaslara tabi olduğunu, işletenin sorumlu olmadığı zararlardan sigorta şirketinin de sorumlu olmadığını, 2918 sayılı KTK.nın 92/c ve b maddesi ile 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.6.d maddesi gereğince davacıların taleplerinin teminat kapsamında olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile; "...01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.5. Maddesinin d bendinde destekten yoksun kalan hak sahibinin sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan destek tazminatı talepleri ile destekten yoksun kalan hak sahibi sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı taleplerinin ... teminatının dışında kalan hallerden olması ve dava konusu ... poliçesinin 25.02.2016 tarihinde genel şartların yürürlüğe girdiği tarihten sonra düzenlemiş olması nedeniyle, asıl ve birleşen davanın reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen dava davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Asıl ve birleşen dava davacıları vekili istinaf başvuru dilekçesinde; dava konusu kazanın 23.04.2016 tarihinde meydana geldiğini, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesinin ise 25.02.2016 tarihinde düzenlendiğini, dava konusu olay ve poliçe tarihinde bağlayıcı olan Karayolları Trafik Kanununda destek şahsın kusuruna denk gelen tazminat taleplerinin sigorta teminatı dışında olduğuna ilişkin bir hüküm bulunmadığını, normlar hiyerarşisine göre kanunlara uygun olmak zorunda olan kanunların uygulanması için yürürlüğe giren genel şartların kanuna aykırı olmasına rağmen itibar edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu,

kazanın meydana geldiği tarihte KTK'nın 92. maddesinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında olmayan hallerin tahdidi olarak sayıldığını ve sürücünün tam kusuruna denk gelen tazminat taleplerinin sayılmadığını, 2918 sayılı kanunda 26.04.2016 tarihinde yapılan değişiklikten önce kazada sürücü tam kusurlu olsa dahi destek görenlerin tazminat talep edebileceğini, kanunda zorunlu trafik sigortacısının hangi zararlardan sorumlu olmadığının, örnekseme yoluyla değil tek tek tahdidi olarak sayıldığını, kanunun sigorta kapsamındaki durumları değil, teminat dışındaki durumları tek tek saydığını,

destek şahsın kusuruna denk gelen tazminat taleplerinin teminat kapsamında olduğunu, mahkemece kaza tarihinde yürürlükte olan kanununu göz ardı edilerek genel şartlara itibar edilmesinin kabul edilebilir yanı olmadığını, kanunda tahdidi olarak sayılan teminat dışı haller daha alt norm düzeyindeki tüzük, yönetmelik ve çok daha düşük norma olan tebliğ veya genel şartlar ile arttırılamayacağını, sigortalı aleyhine yapılan bu değişikliklerin hiç bir hüküm ifade etmeyeceğini, genel şartlarda yapılan değişikliklerin, ancak KTK, TTK ve TBK'na aykırı olmadığı sürece uygulanabileceğini,

KTK'nın 95. maddesinde sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceğini, davanın husumet yönünden reddedilmesi nedeniyle davalı yararına maktu vekalet ücreti verilmesi gerektiğini ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...Davalının sorumluluğunun kapsamının 01.06.2015 yani davaya konu trafik kazasından önce yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları’na göre belirleneceği, Genel Şartların "Teminat Dışında Kalan Haller" başlıklı A.6. maddesi (d) bendinde; "destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı talepleri" teminat kapsamı dışında bırakılmış olup bu nedenle kendi ölümüne neden olan sürücünün(desteğin) tam kusuruna isabet eden destek tazminatı taleplerinin ... poliçe teminatı kapsamında olmadığından" davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleştirilen davanın davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ve resen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık konusu dava davacılar desteğinin sevk ve idaresindeki araç ile kendi kusuru sonucu meydana gelen tek taraflı kazada, davacıların, aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Trafik Sigortasından destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 inci maddeleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları C.11 maddesi ve A.6. maddesi (d) bendi.

3. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Türk Ticaret Kanunu’nun 1425. maddesine göre sigorta poliçesi genel ve varsa özel şartları içerir. Yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Yeni genel şartlar C.11 maddesine göre genel şartlar yürürlük tarihi olan 01.06.2015 tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanacaktır.

Genel Şartların A.6. maddesi (d) bendine göre destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber, destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı taleplerinin teminat kapsamı dışında tutulması nedeniyle, somut olayda % 100 kusuru ile kendi ölümüne neden olan sürücü sigortalı murisin tam kusuruna isabet eden destek tazminatı sigorta teminatı kapsamında değildir.

Poliçenin teminat başlangıcı tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Trafik Kanunu’nda sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan destek tazminatı talepleri ile sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber, destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı taleplerinin sigorta teminatı kapsamında olduğuna ilişkin bir düzenleme olmadığı, teminat içi hallerin gösterildiği ve davalı tarafından düzenlenen poliçenin başlangıç tarihinin, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni ...

Genel Şartları'ndan sonra olduğu gözetildiğinde, zararın teminat kapsamı dışında kaldığına ilişkin mahkeme kabulünde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; DAvacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz eden davacılardan alınmasına,