Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/10036 K.2023/1245

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince maddi tazminat talebi yönünden davanın feragat nedeniyle reddine, manevi tazminat talebi yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 29.12.2016 tarihinde meydana gelen trafik kazasında otobüste yolcu olan davacının yaralandığını belirterek, belirsiz alacak olarak 100 TL maddi ve 100.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren davalılardan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davaya konu kazanın oluşumunda müvekkilinin işleteni olduğu araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığını, maddi ve manevi tazminat taleplerinin sigorta şirketinden tahsil edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde; davadan önce davacı tarafça başvuru yapılıp yapılmadığının tespiti gerektiğini, Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları gereği poliçe teminatının ancak araçta yolcu olarak taşınan biletli yolcuları kapsadığını, davacı tarafça biletli yolcu olunduğunun ispatı gerektiğini, kusur durumunun tespiti gerektiğini, SGK ödemesi varsa araştırılmasını, maluliyet durumu hakkında Adli Tıp Kurumundan rapor alınması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ''..maddi tazminat yönünden davanın feragat nedeniyle reddedildiğini, davalı ... şirketinin vekalet ücreti talebi olmadığından lehine vekalet ücreti hükmedilmediği,

davalı ... lehine vekalet ücretine hükmedildiği,davacıya ait 26.09.2016 tarihli sosyal ekonomik mali durum araştırma tutanağı, davalı ...’a ait 06.10.2016 sosyal ekonomik mali durum araştırma tutanağı, davalı ... şirketinin 06.12.2016 tarihli poliçesi, Adli Tıp Kurumunun 18.12.2017 tarihli raporunda E cetveline göre davacının %39 oranında meslekte kazanma gücünden kaybettiğine dair raporu, Fatsa Ticaret Sanayi Odasının 05.02.2018 tarihli emsal ücret araştırma yazısı, 23.07.2018 tarihli polis memurunca düzenlenen kusura ilişkin rapor, Adli Tıp Kurumunun 19.09.2018 ile 13.06.2019 tarihli kusura ilişkin raporları ile dosyadaki tanık beyanları,

bir bütün olarak göz önüne alındığında, davacı lehine 15.000 TL manevi tazminata hükmedildiği, manevi tazminat talebinin kabul edilen miktarı üzerinden davacı lehine, reddedilen manevi tazminat miktarı, kabul edilen meblağdan fazla olmasına rağmen, davalılar lehine hükmedilecek manevi tazminat vekalet ücretinin, davacı lehine hükmedilen meblağdan fazla olamayacağından, birden fazla davalı aleyhine açılan davanın reddinde, ret sebebi ortak olan davalılar vekili lehine tek, ret sebebi ayrı olan davalılar vekili lehine ise her ret sebebi için ayrı ayrı avukatlık ücretine hükmolunacağından, ret sebebi ortak olduğundan,

her iki davalı yararına tek vekalet ücretine hükmedildiği'' gerekçesiyle maddi tazminat talebi yönünden davanın feragat nedeniyle reddine, davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulüyle, 15.000,00 TL'nin davalı ... yönünden kaza tarihi olan 29.05.2016, diğer davalı ... yönünden ise, poliçesindeki limitle sınırlı sorumlu olmak kaydıyla, 31.08.2016 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; maddi tazminat talebin 100 TL olduğu halde davalı taraf lehine 2.725 TL vekalet ücretine hükmedilmesinin yerinde olmadığını, davalı ...'ın maddi tazminata yönelik yargılama giderlerinden sorumlu tutulması gerektiğini, hükmedilen manevi tazminat miktarının çok düşük olduğunu belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ''... mahkemece hükmedilen manevi tazminatın davacıların zenginleşmesine, davalının ise, fakirleşmesine yol açmayacak bir miktar olması nedeni ile mahkemece takdir edilen manevi tazminatın yerinde olduğu, davacı vekilinin 07.09.2018 tarihli dilekçesi ile davalılara yönelik maddi tazminat, faiz, yargılama gideri, vekalet ücreti taleplerinden, ödeme yapılmış olması nedeni ile feragat ettiğini bildirmesi nedeni ile mahkemece reddedilen maddi tazminat yönünden vekalet ücreti ve yargılama gideri takdirinde hatalı bir yön bulunmadığı '' gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Zorunlu Taşımacılık Sigortası ve Birleşik Kasko poliçesi ile teminat altına alınan araçta yolcu olan davacının yaralanması nedeniyle uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 ve 56 ncı maddesi, 4925 sayılı Taşıma Kanunu'nun 17 ve 18 inci maddeleri, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13 üncü maddesi, Karayolları Zorunlu Taşımacılık Sigortası Genel Şartları, Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, manevi tazminatın TBK'nun 56 ncı maddesindeki (818 sayılı BK'nun 47. md.) özel haller dikkate alınarak hak ve nasafet kuralları çerçevesinde belirlenmiş olmasına, davacı vekilinin maddi tazminat yönünden davalılardan faiz, yargılama gideri ve vekalet ücreti talebi olmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. İlk Derece Mahkemesinin hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT’nin 13 üncü maddesinde; "Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için Tarifenin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (7 nci maddenin ikinci fıkrası, 9 uncu maddenin birinci fıkrasının son cümlesi ile 10 uncu maddenin son fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla) Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir. Ancak, hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez." şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Somut uyuşmazlıkta; davacı belirsiz alacak davası olarak 100 TL maddi tazminat talebinde bulunmuş, yargılama sırasında dava değerini artırmaya yönelik bedel artırım dilekçesi sunmamıştır. Bu haliyle maddi tazminat talebi yönünden dava değerinin 100 TL olarak değerlendirilmesinde zorunluluk bulunduğu; ancak, mahkemece davalı ... lehine maktu vekalet ücreti olan 2.725,00 TL’ye hükmedildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen düzenleme çerçevesinde, mahkemece, davalı ... lehine hükmedilecek vekalet ücreti yönünden maddi tazminata ilişkin dava değerinin 100 TL olduğu gözetilerek, bu miktarı geçmeyecek tutarda vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, tarifede yazılı maktu vekalet ücreti tutarına hükmedilmesi doğru olmamıştır.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ve İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması HMK'nın 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü gereğidir.