Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/14659 K.2023/4703

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... Japan Sigorta A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Japan Sigorta A.Ş. Vekili ve davalı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde. 28.11.2016 tarihinde davalıların zorunlu trafik sigortacısı, maliki, sürücüsü olduğu araçta yolcu olarak bulunan davacılarının desteğinin tek taraflı trafik kazası neticesinde vefat ettiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacı ... ile davacı ... için 500,00'er TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline,

davacıların her biri için 50.000,00'er TL olmak üzere 150.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... hariç diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile davacı anne ... için 99.211,50 TL'ye, davacı baba ... için 94.318,00 TL'ye yükseltilmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Japan Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde; davadan önce başvuru şartının yerine getirilmediğini, poliçe teminat limiti ile sorumlu olduğunu, kusur oranının belirlenmesi gerektiğini, hatır taşıması indirimi ve müterafik kusur indiriminin uygulanması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı ... cevap dilekçesinde; araç sürücüsünün kusurunun olmadığını, hesaplanacak tazminattan müterafik kusur indirimi ile hatır taşıması indiriminin yapılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

3.Davalı ... cevap dilekçesinde; davanın ikametgahı Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesinde açılması gerektiğini belirterek yetki itirazında bulunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı sürücü ...'in tam kusurlu olduğunun alınan uzman bilirkişi raporuyla tespit edildiği, PMF-1931 Tablosuna göre ve progresif rant tekniği ile hesaplanan destekten yoksun kalma tazminatının hükme esas alındığı gerekçesiyle davacının maddi tazminat talebinin kabulü ile; davacı ... için 94.318,00 TL davacı ... için 98.711,50 TL. maddi tazminatın davalılar ... ve ... yönünden haksız fiil tarihi olan 28.11.2016, davalı ... yönünden dava tarihinden ve poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile bu davacılara ödenmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine, davacıların manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; her bir davacı için ayrı ayrı 5.000,00'er TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Japan Sigorta A.Ş vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ...

Japan Sigorta A.Ş vekili; hükme esas alınan hesap raporunda kullanılan bakiye ... tablosu ve hesaplama yönteminin mevzuata aykırı olduğunu, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 faiz tekniği ile hesap edilmesi gerektiğini, müteveffanın gelirine ilişkin herhangi bir somut delil olmamasına rağmen söz konusu raporda yalnızca ablasının gelirine bakılarak müteveffanın gelirinin asgari ücretin oldukça üzerinde alındığını, hatalı ve fahiş hesaplama içeren rapora göre ve söz konusu rapora itirazlarına rağmen değerlendirme ve gerekçelendirme yapılmaksızın verilen kararın yasa, usul ve içtihatlara aykırı olduğunu,

hesaplanacak tazminattan desteğin müterafik kusuru ve hatır taşıması nedeniyle indirim yapılması gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...Oluşa uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporlarında belirtilen kusur oranının ve maddi tazminata ilişkin hesaplamanın hükme esas alınmasında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı vekilinin maddi tazminatın yanlış hesaplandığına ilişkin istinaf taleplerinin reddi ile davalı ... adına kayıtlı diğer davalı ...'in kullandığı ... plakalı araca müteveffa ...'un davalı ...'in kız arkadaşı (sözlüsü) olan dava dışı ...'ın arkadaşı olması nedeni ile bindiği, taşımanın hatır taşıması niteliğinde bir taşıma olduğu,

hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığından, bu gibi taşımalarda 6098 sayılı TBK'nun 51. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılmasının, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunduğu anlaşılmış, Yargıtay'ın da yerleşmiş uygulamasına göre BK.nun 43. maddesi uyarınca hesaplanan maddi tazminattan %20 hatır taşıması indirimi yapılması gerektiği" gerekçesi ile Edirne 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) 22/05/2018 tarih ve 2017/215 Esas 2018/293 Karar sayılı kararına karşı davalı ...

Japan Sigorta A.Ş. vekili tarafından yapılan istinaf talebinin kabulüne,Edirne 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) 22.05.2018 tarih ve 2017/215 Esas 2018/293 Karar sayılı kararın kaldırılmasına, davacının maddi tazminat talebinin kabulü ile davacı ... için 94.318,00 TL davacı ... için 98.711,50 TL maddi tazminatın davalılar ... ve ... yönünden haksız fiil tarihi olan 28.11.2016 (davalı ... şirketinin davacı ... için 75.454,40 TL davacı ... için 78.969,20 TL tazminatın dava tarihinden ve poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumlu tutulmasına),

fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Japan Sigorta A.Ş vekili ile davalı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı ... Japan Sigorta A.Ş vekili; hükme esas alınan hesap raporunda kullanılan bakiye ... tablosu ve hesaplama yöntemi mevzuata aykırı olduğu, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 faiz tekniği ile hesap edilmesi gerektiğini, müteveffanın gelirine ilişkin herhangi bir somut delil olmamasına rağmen söz konusu raporda yalnızca ablasının gelirine bakılarak müteveffanın gelirinin asgari ücretin oldukça üzerinde alındığını, hatalı ve fahiş hesaplama içeren rapora göre ve söz konusu rapora itirazlarına rağmen değerlendirme ve gerekçelendirme yapılmaksızın verilen kararın yasa, usul ve içtihatlara aykırı olduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ..., resen gözetilecek sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalıların sürücüsü, maliki ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların destekten yoksun kalma ile manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 ve 56 ncı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Davalı ...'in temyiz istemi yönünden yapılan incelemede; İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm yönünden davalı ... tarafından istinaf yoluna başvurulmadığı anlaşılmaktadır. Böylelikle aleyhine verilen hükmün istinaf edilmeyerek kesinleşmiş olması nedeni ile davalı ...'in kararı temyiz etmekte hukuki yararı bulunmadığından temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

2. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı ... Japan Sigorta A.Ş vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Desteğin gelirinin belirlenmesi tazminatın doğru tespitinde önemli bir yer tutmaktadır.

Davacılar ve tanıklar tarafından, desteğin Erzurum Üniversitesinde aşçılık okuduğunu belirtmiştir.

Mahkemece, hükme esas alınan hesap raporunda, davacının geliri, asgari ücretin 1.7806 katı üzerinden hesap edilmiştir.

Desteğin üniversite öğrencisi olduğu bildirildiğine göre, okuduğu ilgili üniversiteden öğrenim bilgilerinin istenilmesi, öğrenci olduğunun tespit edilmesi halinde, mezun olduğunda mesleğine göre elde edebileceği gelirin saptanması için emsal gelir araştırması yapılması, ilgili meslek odaları ve meslek kuruluşlarından mezuniyetinden itibaren ne kadar sürede iş bulabileceği, emsal gelirinin ne kadar olacağı gibi hususların sorulması,

bu tespitlerden sonra desteğin belirlenen geliri üzerinden maddi tazminat hesaplaması yaptırılması gerekirken, asgari ücret düzeyinde gelir elde edeceği varsayımına dayanan bilirkişi raporuna göre, eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiş ve hükmün bozulması gerekmiştir

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ...'in temyiz dilekçesinin REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... Japan Sigorta A.Ş vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

3. Değerlendirme bölümünün (3) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... Japan Sigorta A.Ş vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün BOZULMASINA;

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz eden davalı ... Japan Sigorta ve ...'e iadesine,

HMK 373/2.maddesi gereğince dosyanın İstanbul Bölge Mahkemesi 8. Hukuk Dairesine, kararın bir örneğinin İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine