Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/14660 K.2023/5100

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 03.07.2016 tarihinde davalının zorunlu trafik sigortacısı olduğu araçta yolcu konumunda olan davacının desteğinin aracın karıştığı tek taraflı trafik kazası neticesinde vefat ettiğini belirterek, belirsiz alacak davası olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, bedel artırım dilekçesi ile talebini 111.652,79 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; Trafik Sigortası Genel Şartları uyarınca işletenin ölmesi sonucu davacının destekten yoksunluk talep etme hakları bulunmadığını, işletenin 3. şahıs olmayıp zorunlu trafik sigortasının 3. şahısların zararlarını teminat altına aldığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...araçta yolcu olarak bulunduğu esnada şoförün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi üzerine meydana gelen kaza sonucu vefat ettiği, olayda ATK'nın 26.03.2018 tarihli raporuna göre sürücü ...'ün %100 oranında kusurlu olduğu anlaşılmış, davacının destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanması bakımından dosya aktüerya bilirkişine tevdi edilmiş, 23.10.2018 tarihli uzman aktüerya bilirkişisinin raporuna göre davacının 111.652,79 TL zararının meydana geldiği anlaşılmış,

rapor mahkemece hüküm kurmaya elverişli bulunmakla hükme esas alındığı" gerekçesiyle davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın kabulüne, 111.652,79 TL tazminatın 24.08.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ve poliçe teminat limitiyle sınırlı olmak üzere davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; Trafik Sigortası Genel Şartları uyarınca işletenin ölmesi sonucu davacının destekten yoksunluk talep etme hakları bulunmadığını, işletenin 3. Şahıs olmayıp zorunlu trafik sigortasının 3. Şahısların zararlarını teminat altına aldığını belirterek İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Somut olayda davacı, desteği işleten Münir Gündüz dava dışı ...'ün sevk ve idaresindeki araç içinde yolcu olarak bulunmaktayken tek taraflı olarak yapılan trafik kazasında vefat etmiş olmasından dolayı destekten yoksun kaldığı iddiası ile aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısından destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunduğu,

trafik kazası dosya kapsamındaki kaza tespit tutanağına ve mahkemece aldırılan Adli Tıp Kurumu rapor içeriğine göre sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybederek soldan yol dışı kalarak takla atması şeklinde tek taraflı olarak sürücünün kendi kusuru ile 05.10.2016 tarihinde gerçekleştiği, sigortalı aracın poliçe tanzim tarihi 13.06.2016 olup Yeni poliçe genel şartlarının yürürlük tarihinden sonrası olduğu,

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları A.3. maddesine ve A.5. maddesinin (ç) bendine göre ancak, üçüncü kişinin ölümü dolayısıyla destek zararları, destekten yoksun kalma (ölüm) teminatı kapsamında olacağı, bunun sonucu olarak,

sigortacının destek zararlarından sorumlu olması için motorlu aracın işletilmesi sırasında mutlaka ölen kişinin üçüncü bir kişi olması gerektiği, aracın işleteni olan ve yolcu konumundayken vefat eden sigortalı Münir Gündüz'ü üçüncü kişi olarak kabul edilemeyeceği" gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile Diyarbakır 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 21.11.2018 tarih 2016/867 Esas ve 2018/659 sayılı kararının, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere kaldırılması ile davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; desteğin araçta yolcu olarak bulunduğunu, hiçbir kusurunun olmadığını, desteğin işleten olması nedeniyle destek tazminatının reddinin hukuka aykırı olacağını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 95 inci, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 92 nci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 95 inci ve devamı maddelerinde eski hale getirme düzenlenmiştir. Buna göre; elde olmayan bir sebeple, yani kusur olmaksızın gerçekleşen bir sebepten dolayı, kanunda belirtilen kesin süre içinde yapılması gereken işlem yapılamazsa, eski hale getirme yoluna başvurulabilecek olup talep dilekçesinde de talebin dayandığı sebepler ile bunların delil ve emarelerinin gösterilmesi gerekmektedir.

HMK'nın 95 inci maddesi ve devamı maddelerine göre (95-100) eski hale getirme şartları yerinde olduğundan davacı vekilinin eski hale getirme talebinin kabulüne, ek kararın kaldırılması ile davacı vekilinin temyiz talebinin incelenmesine karar vermek gerekmiştir.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere; davalı tarafından düzenlenen ... poliçesinin 13.06.2016-13.06.2017 vadeli olduğu ve davaya konu kazanın 03.07.2016 tarihinde gerçekleştiği, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren ...

Genel Şartları'nın C.11. maddesi gereği bu tarihten sonra akdedilen poliçeler için anılan genel şartların uygulanacağı, Anayasa Mahkemesi tarafından ...

Genel Şartları'nın değil Karayolları Trafik Kanunu'nun bu genel şartlara atıf yapan bazı maddelerinin iptal edildiği hususları dikkate alındığında, davaya konu edilen zararın ... teminatında olmadığına ilişkin kabulde isabetsizlik bulunmamasına göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin eski hale getirme istemi ve temyiz dilekçesinin kabulüne, ek kararın kaldırılmasına,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,