Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/20874 K.2023/2983

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalının itirazının reddine karar verilmiştir.

... kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, 15.12.2017 tarihinde zorunlu trafik sigortası bulunmayan davacının desteği ...'in yolcu olduğu aracın dava dışı araç ile karıştığı kaza sonucu desteğini kaybettiğini, sigorta şirketince yapılan ödemenin yetersiz olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak 6.000,00 TL tazminatın temerrüt tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, talebini toplam 110.351,88 TL’ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, müvekkili tarafından ödemenin yapıldığını ve sorumluluklarının kalmadığını, ibranamenin hukuken geçerli olduğunu,kusurun bilirkişi tarafından tespit edilmesi gerektiğini ve vekalet ücretinin hesaplanacak miktarın beşte birinin olması gerektiğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

III. ... KARARI

... yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalıya sigortalı araç sürücüsünün kazada tam kusurlu olduğunun ceza dosyasında alınan uzman bilirkişi raporuyla tespit edildiği; TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 tekniğiyle tazminatın hesaplandığı aktüer raporunun benimsendiği gerekçesiyle, davanın kabulü ile 110.351,88 TL bakiye destekten yoksun kalma tazminatının 23.01.2018 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsili ile başvuru sahibine ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili, müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, hesap raporunun hatalı olduğunu ve vekalet ücretinin 1/5 olarak hesaplanması gerektiğini belirtilerek kararının kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile itiraz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetince, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ceza dosyasında alınan kusur raporunun hükme esas alınmasının doğru olduğu tazminat hesabının uygun olduğunu, sürücü ve desteğin arkadaş oldukları taşımanın hatır için yapıldığının ispatlanamadığı, sürücünün alkollü olduğunun tespit edilemediği nispi tam vekalet ücretinin uygun olduğu gerekçesiyle davalının itirazın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetince yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili, itiraz dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ile benzer sebepleri tekrar ederek ... kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; zorunlu trafik sigortası bulunmayan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanın açtığı destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369, 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 51,52 ve 53 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 111 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda TBK'nın 51 inci maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.

Hakim tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda değilse de, bunun dahi gerekçesini kararında tartışması ve nedenlerini göstermesi gerekir.

Somut olayda, destek yolcu konumundadır. Soruşturma dosyasındaki ifade tutanaklarına göre davacı ile davalı tarafından sigortalı bulunan araç sürücüsünün arkadaş oldukları, kaza günü sürücünün desteği evine bırakmak için yola çıktıklarını söylemiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde; olayda hatır taşıması olduğunu belirtmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince dosyada hatır taşımasının mevcudiyetini gösterir bilgi yada belgeye rastlanmadığı gerekçesiyle olayda hatır taşıması bulunmadığı yönünde hatalı şekilde değerlendirme yapılmıştır.

O halde, davacı yolcu ile dava dışı sürücünün arkadaş olup birlikte alkol alıp desteği eve bıraktığı sırada kazanın meydana gelmesi nedeniyle olayda hatır taşıması bulunduğunun kabulü ile tazminattan %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılarak karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

3-Zararın meydana gelmesinde veya artmasında mağdurun da kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur, Türk Borçlar Kanunu'nun 52 inci maddesinde düzenlenmiştir. Mağdurun kusurunun, zararın meydana gelmesinde başlıca etken olması halinde zarar verenin sorumluluğunun kalkması söz konusu olabileceği gibi belirlenen kusura göre zarar ve ziyandan indirim yapılması da gerekebilecektir.

Somut olayda dosya kapsamından ve ceza davasındaki bilgilere göre olay günü destek ile dava dışı sürücünün birlikte alkol alarak araca bindikleri anlaşılmakta olup Dairemiz yerleşik uygulamalarına göre hesaplanan tazminattan %20 oranında indirim yapılarak karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

4-... ... tarafından, kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına nispi vekalet ücretine hükmedilmiştir.

Sigortacılık Kanunu'nun 30/17. ve Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddeleri uyarınca, tarafların vekille temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekalet ücretinin her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olduğu öngörülmüştür.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararda davacı lehine hükmedilecek vekalet ücreti için ilgili mevzuat göz önüne alınarak hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında belirlenmesi, söz konusu miktarın maktu vekalet ücretinin altında kalması hâlinde maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

1-Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2-Değerlendirme bölümünün (2), (3) ve (4) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalıya iadesine,